Sýret: ulys.kz
Ǵabıt Músirepovtiń «Bizdiń Bı-aǵa» esteligi jazýshy bolmysynyń qyrlaryn etene tanytady. Salmaqty, qaq-soqpen isi joq, sózge adal qalamgerdiń tulǵalyq turpaty turlaýly bolǵanǵa uqsaıdy. Tipti jazýǵa berilgendiginen be, álde dóı qyzmetti ózine qol kórmedi me, joǵary laýazymǵa kelgende únemi aıaq tartypty. Músirepov maqalasynda neshe ret jalynsa da aǵasyn bas redaktor bolýǵa kóndire almaǵanyn jazady. «Beıimbet jınalysqa da prezıdıým saılanyp bolǵan soń kiredi eken. Ondaǵysy – jınalysty basqarýǵa saılanyp qalam ba dep qorqady. Birdeńege bastyq bolýǵa jolamaý – Beıimbettiń erekshe minezi edi. О́zgemiz ondaıdan qashyp kórgen emespiz». Munan ári ósek-ǵaıbatpen úsh qaınasa sorpasy qosylmaıtyn iri, márt, erek tulǵasy sýretteledi. Iá, «irilik qana ańyzǵa aınalady». Sasyq qudyqqa úńilmeıtin, táýelsiz sana, jomart júrekten ǵana jilikti dúnıeler týsa kerek. «Beıimbettiń jany jek kóretin nársesi sybyr-kúbir bolatyn. Umytpasam osy tusta Beıimbet maǵan umytylmas bir eskertý jasady: «Osy jylymnan aýlaq bol, buǵan bir túsip ketseń, túbi bar eken dep oılama!», dedi. Gazet, jýrnal betterinde qym-qıǵash aıtystar bolyp jatqan kúnderde Beıimbet bir jazýshy týraly jaman sóz aıtqan emes. Bet tyrnasqa, keýdemsoq synǵa renjip qaraıtyn edi». Al kópe-kórineý jónsiz qyzyl sózden, adam mol jınalatyn jerden qashqaqtaý nemese toı-jıyndy asa unata bermeý – kez kelgen jalǵyzdyǵy qalyptanǵan oıly adamnyń belgisi. Batys ǵalymdary aqyldy adamnyń úsh belgisi baryn aıtady. Biri – ústeli shashylyp jatýy, ekinshisi – túngi uıqyǵa shorqaqtyǵy, úshinshisi – adam kóp jerlerde ózin qorash sezinýi. Adam Beıimbette osy úsh belgi de kezdesipti. «Bizdiń Bı-aǵańda» jazýshynyń ońashaǵa qumar turpaty ashylady. «Túni boıy áńgimelesip otyrýǵa erinbeıtin Beıimbet, tań atqansha jazyp otyrýǵa jalyqpaıtyn Beıimbet, irkis-tartysy baıqala bastaǵan jınalystarda tez sharshaýshy edi. Kózin buldyratyp, sózin tumandatyp, qyzyl jeldetýge sheber usaq «saıasatshylardan» alystaý júretin. Jınalystarda sondaı yńǵaı belgi berse-aq, «ketpeımiz be?» degen biraýyz sóz jazǵan bir japyraq qaǵaz jiberedi maǵan. О́zi sytylyp shyǵyp esik aldynda kútip júredi».
Adam retindegi Beıimbettiń bolmysyn tanýda eń shynaıy sózder qyzy Rázııanyń estelikterinde qylań beredi. Jazýshynyń kisiligine, kishipeıildigine sol jazbadan tánti bolasyz. Tipti tópeleı sóılegen jary Gúljamaldyń doly kelbetine qarap: «Kelgeniń qandaı jaqsy boldy. Bir shaıpaý áıeldiń beınesin shyǵara almaı otyr edim. Qutqardyń», dep ary qaraı jaza bergenin oqyp, súısine jymııasyz. «Oı, mańǵazym-aı. Erkek bolyp daýys kótergen emes. Jurttyń erkekteri aıqaılap, tipti boqtap, balaǵattap jatady ǵoı, munyń birde-bireýi onda joq edi» depti jary keıingi sózinde.
Muhtar Áýezov jazýshy týraly tóbel pikir aıtypty. «Beıimbet Maılın shyǵarmalarynda tereń shyndyq bar. Jalań qııalǵa des bermeı, asqaq romantıkaǵa da eliktemeı, qazaq jazýshylarynyń ishinde realızmge, shyndyqty sýretteýge, shyǵarmanyń kórkemdik qundylyǵyna mán berdi, ómir shyndyǵyn, adamdardyń tıptik beınesin jasaýda Beıimbetteı eshbir jazýshy shynaıy sýretteı alǵan emes». Sebebi der edik biz, Maılın ózi de shynaıy ómir súrdi. О́zinen ózge adam jasaýǵa qulshynbady. Aq sóıledi, týra jolmen júrdi. О́zinen keıingige qamqor boldy. Tipti Ǵabıt Músirepovtiń jazýshylyq qaınar bulaǵyn tyrnap ashqan da tikeleı Beıimbet ekeni talassyz aqıqat. О́miriniń sońyna deıin syrbaz, mańǵaz, bir qalypty bolmysynan tanbady. Turlaýsyzdyqtyń túbirsiz sheńgeline ilikken joq. Tarazy da, qazy da óz boıyna ornyqqan shyn mánindegi tulǵa boldy. Abaı bastaǵan amanatqa adal bolyp, ult rýhyn úrledi, az ómirdi at tóbelindeı halqyna arnady.
Adam Beıimbetti, kisiligi asqan arda azamatty saǵynatyn sekildimin.
