Elimizde ýran banki ornalasady

1991 jyldyń 29 tamyzynda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Semeı ıadrolyq polıgony máńgige jabylǵan bolatyn.  Qazaqstan bastamasymen BUU atalǵan kúndi Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúni dep jarııalady. Endi­gide aǵymdaǵy jyldyń tamyz aıy­nyń sońynda Qazaqstan men MAGATE arasynda tómen baıy­tylǵan ýran  (TBÝ) bankin qurý týraly kelisimge qol qoıý ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni qarsańynda agenttiktiń bas dırektory Iýkıo Amanonyń qatysýymen ótedi dep josparlanýda. Bul jóninde Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda talqylanǵan «Kepildendirilgen jetkizýlerdi qamtamasyz etý. Tómen baıytylǵan ýrandy múshe memleketterge jetkizý úshin MAGATE TBÝ bankin qurý» taqyryby aıasynda belgili boldy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevty ıadrolyq qarýǵa  qarsy halyqaralyq qozǵalys kóshbasshysy retinde búkil álem tanıtyny barshaǵa belgili. Elbasynyń osy saladaǵy  mańyzdy bastamalarynyń biri – Qazaqstanda Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń Tómen baıytylǵan ýran bankin qurý bolatyn. Bul usynys halyqaralyq qaýymdastyqta  keń qoldaý taýyp, ústimizdegi jyldyń 11 maýsymynda Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń Basqarýshylar keńesi Qazaqstanda Tómen baıytylǵan ýran bankin qurý týraly kelisimdi jáne Reseımen tranzıttik kelisimdi bekitti, dedi Syrtqy ister mınıstrliginiń Aıryqsha tapsyrmalar jónindegi elshisi Barlybaı Sadyqov. Sonymen qatar, onyń aıtýy boıynsha, MAGATE-men kelissózder tórt jyl boıy barlyq múddeli uıymdardy tartýmen júrgizildi. TBÝ bankin qurýdaǵy negizgi maqsat – MAGATE-ge múshe memleketterge ıadrolyq otynǵa qol jetkizý kepilin qamtamasyz etý.  Sondaı-aq, atalǵan banktiń qurylýy elimizdiń halyqaralyq bedelin arttyryp,  ıadrolyq qarýdy taratpaý tártibi men jahandyq qaýipsizdikti nyǵaıtady. Kelesi kezekte sóz alǵan Energetıka mınıstrligi Atomdyq jáne energetıkalyq qadaǵalaý men baqylaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary  Tımýr Jantıkın Halyqaralyq atom energetıkasy jónindegi agenttik Qazaqstandaǵy Iаdrolyq banktiń qoryn bıyldan bastap toltyrýdy bastaı alatyndyǵyn aıtty. Bul jobany júzege asyrý boıynsha daıyndyq júrgizilip jatyr. Bank jumysy men qaýipsizdigi MAGATE usynystaryna sáıkestendirilýde. Tómen baıytylǵan ýrandy satý úderisine shyǵý eki jyl alýy múmkin, dedi ol óz sózinde. Sonymen qatar, TBÝ banki О́skemen qalasynda ornalasqan Úlbi metallýrgııa zaýyty aýmaǵynda ornalastyrylmaq. Kásiporyn barlyq qajetti tehnologııalar men bilikti kadrlarǵa jáne ıadrolyq otyn sıkli salasyndaǵy mol tájirıbege ıe ekendigine aıryqsha toqtalǵan T.Jantıkın banktiń qurylýy barsha álemde ýrandy beıbit maqsatta qoldanýǵa múmkindik beretinin aıryqsha atap ótti. Sonymen qatar, jıynda jobanyń qarjylandyrylýy erikti jarnalar esebinen MAGATE jınaǵan 150 mln.dollarǵa teń jáne de MAGATE Tómen baıytylǵan ýran bankin qurý Qazaqstannyń saıası jáne tehnologııalyq múddelerine saı ekendigi, TBÝ MAGATE-niń barlyq talaptaryna laıyqty jáne elimizdiń ıadrolyq óniminiń senimdi dárejesin nyǵaıtatyn zamanaýı nysan bolatyndyǵy sóz boldy. Aıta keterligi, atalǵan bankti qurý bizdiń eldiń ıadrolyq materıaldarmen jumys isteý standarttaryn jetildirýge, halyqaralyq qadaǵalaýmen qazaqstandyq kadrlar daıyndyǵyn odan ári nyǵaıtýǵa jol ashpaq. Sondaı-aq, Qazaqstan jáne MAGATE sarapshylarynyń baǵalaýynsha, banktiń О́skemen qalasynda ornalasýy ekologııa jáne turǵyndar úshin qaýipsiz. Elmıra MÁTIBAEVA, «Egemen Qazaqstan».