Qazaqstan – Serbııa: Elaralyq yntymaqtastyqtyń jańa baǵyttary

Serbııa saıası dıalogti nyǵaıtýǵa beıil

Serbııa Prezıdenti Aleksandr Výchıch áleýmettik jelilerdegi paraqsha­larynda Belgradqa resmı saparmen kelgen Qasym-Jomart Toqaevty yqylaspen kútip alǵanyn jazdy. Ol Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń qurmetine keshki as berilgenin jáne Almatynyń áıgili aportyn syıǵa alǵanyn qýana habarlady. Sondaı-aq Serbııanyń dostas elderge qushaǵy árdaıym ashyq ári búgingi kesh sonyń taǵy bir dáleli ekenin atap ótti.

Al keshe Qazaqstan Prezıdentin Serbııa saraıynyń aldyndaǵy alańda resmı qarsy alý rásimi ótti. Onda Qurmet qaraýyly sap túzedi. Qurmet qaraýylynyń bastyǵy raport bergennen keıin eki eldiń ánurandary shyrqaldy, sondaı-aq on ret zeńbirekten oq atyldy. Budan keıin prezıdentter bir-birine resmı delegasııa múshelerin tanystyrdy.

Qasym-Jomart Toqaev qonaqjaı­­lylyq tanytqany úshin Aleksandr Výchıchke rızashylyǵyn bildirip, Qazaq­stan Prezıdenti retindegi Serbııaǵa alǵashqy saparynyń máni erekshe ekenin aıtty. Sonymen qatar bul sapar qazaq-serb qarym-qatynasynyń jańa kezeńine jol ashatynyn atap ótti.

Memleket basshysy eki el arasyn­daǵy ózara tıimdi yntymaq­tastyq halyqtar dostyǵyna, saıası dıalog pen ózara qoldaýǵa udaıy arqa súıeıtinin jetkizdi. Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, keıingi jyldary Astana men Belgrad ekonomıkalyq yqpaldastyqty nyǵaıtý úshin naqty sharalar qabyldap, saýda jáne ınves­tısııalyq baılanystardy belsendi damytyp kele jatyr.

Oraıly sátti paıdalana otyryp, Qasym-Jomart Toqaev kóktemgi sý tasqyny kezinde kómek kórsetkeni úshin Aleksandr Výchıch pen Serbııa halqyna alǵys aıtty. Memleket basshysy muny eki el ara­syndaǵy shynaıy dostyqtyń jarqyn kórinisi retinde baǵalady.

Aleksandr Výchıch Serbııanyń elimizben saıası dıalogti nyǵaıtýǵa beıil ekenin rastap, halyqaralyq arenadaǵy is-qımyldy úılestirýdiń mańyzyna toqtaldy.

Kezdesýde memleketter basshylary Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy qarym-qatynasty odan ári nyǵaıtýdyń keleshegin, ekijaqty yntymaqtastyqtyń jańa baǵyttaryn talqylady. Buǵan qosa taraptar aımaqtyq jáne halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máseleler boıynsha pikir almasty.

Yqpaldastyqty tereńdetetin qujattar

Sodan soń Qasym-Jomart Toqaev pen Aleksandr Výchıch keńeıtilgen quramda kelissóz júrgizdi. Kezdesýge eki el delegasııalary qatysty.

Memleket basshysy shaǵyn quramda mazmundy kelissóz júrgizgeni, sondaı-aq Qazaqstan tarapyna qonaqjaılylyq tanytqany úshin Aleksandr Výchıchke rızashylyq bildirdi.

О́z kezeginde Serbııa Prezıdenti Aleksandr Výchıch arnaıy kelgeni úshin Qasym-Jomart Toqaevqa alǵys aıtyp, ekijaqty baılanysty odan ári nyǵaıtý turǵysynan bul sapardyń strategııalyq máni zor ekenine toqtaldy. Sonymen qatar aımaqtaǵy jáne halyqaralyq arenadaǵy beıbitshilik pen turaqtylyqty nyǵaıtýǵa negiz bolatyn ózara tıimdi baılanysty damytýdyń mańyzyna nazar aýdardy.

Kezdesý barysynda memleketter basshylary saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yqpaldastyqty tereńdetý máselelerine basa mán berdi.

Prezıdentter eki el arasyndaǵy taýar aınalymy ósimin joǵary baǵalady. Osy oraıda qazirgi álemdegi geosaıası jáne eko­no­mıkalyq jaǵdaı yntymaqtastyqty jan­­dandyra túsýdi qajet etetinin atap ótti.

Taraptar aldaǵy ýaqytta ekijaqty saýda-sattyq kólemin ulǵaıtýǵa jáne jetkiziletin taýar túrlerin keńeıtýge nıetti ekenin rastady. Prezıdentterdiń aıtýynsha, ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy, kólik-logıstıka, qorǵanys ónerkásibi kesheni, sıfrlandyrý, telekommýnıkasııa jáne aeroǵarysh salalaryndaǵy birlesken iri jobalardy ilgeriletý úshin qajetti resýrs pen múmkindik bar.

Sondaı-aq kólik ınfraqurylymyn ártaraptandyrý jáne ózara baılanys­ty damytý, atap aıtqanda, Astana men Belgrad arasynda tikeleı áýe reısterin ashý mańyzdy ekeni aıtyldy.

Memleketter basshylary bilim, ǵylym, densaýlyq saqtaý, týrızm, jasandy ıntellektini engizý baǵyttaryndaǵy ózara is-qımyldy jolǵa qoıý máselesin talqylady.

Qasym-Jomart Toqaev pen Aleksandr Výchıch sapar aıasynda qol qoıylǵan ekijaqty qujattar Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári tereńdetýge jan-jaqty yqpal etetinine senim bildirdi.

Kelissózderden keıin memleketter basshylarynyń qatysýymen qol qoıylǵan qujattardy almasý rásimi ótti.

Qazaqstan Prezıdentiniń Serbııaǵa resmı sapary aıasynda tómendegideı qujattarǵa qol qoıyldy:

1. Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Serbııa Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy tulǵalardy readmıssııalaý týraly kelisim;
2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Serbııa Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy qorǵanys salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim;
3. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi men Serbııa Respýblıkasynyń Bilim mınıstrligi arasyndaǵy bilim salasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým;
4. Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi men Serbııa Respýblıkacynyń Eńbek, jumyspen qamtý, ardagerler isi jáne áleýmettik máseleler jónindegi mınıstrligi arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
5. Qazaqstan Respýblıkasynyń Týrızm jáne sport mınıstrligi men Serbııa Respýblıkasynyń Týrızm jáne jas­tar mınıstrligi arasyndaǵy týrızm salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
6. Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy mınıstrligi men Serbııa Respýblıkasy­nyń Statıstıka basqarmasy arasyndaǵy ózara saýdada statıstıkalyq derekter almasý sa­la­syndaǵy yntymaqtastyq týraly hattama;
7. Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfr­lyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men Serbııa Respýblıkasynyń Ǵylym, tehnologııalyq damý jáne ınnovasııalar mınıstrligi arasyndaǵy ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy yntymaqtastyq boıynsha ózara túsinistik týraly memorandým;
8. Qazaqstan Respýblıkasynyń Sıfr­lyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men Serbııa Respýblıkasynyń Aqparat jáne telekommýnıkasııalar mınıstrligi arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandým;
9. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq akademııalyq kitaphanasy men Serbııa Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasy arasyndaǵy ózara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly memorandým;
10. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezı­denti janyndaǵy Qazaqstannyń strate­gııalyq zertteýler ınstıtýty men Serbııa Respýblıkasynyń Halyqaralyq saıasat jáne ekonomıka ınstıtýty arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandým.

Birqatar ýaǵdalastyqqa qol jetkizdi

Joǵary deńgeıdegi kelissózderden keıin Qazaqstan men Serbııa prezıdentteri buqaralyq aqparat quraldary ókilderine arnap brıfıng ótkizdi.

Qasym-Jomart Toqaev Aleksandr Výchıchke Belgradqa resmı saparmen kelýge shaqyrǵany jáne serb halqynyń qonaqjaılylyq tanytqany úshin shynaıy rızashylyǵyn bildirdi.

Qazaqstan Prezıdenti bul saparǵa aıryqsha mán beretinin atap ótti.

– Serbııa – Qazaqstannyń Balqan túbegindegi nıettes ári tileýles senimdi seriktesi. Dostyǵymyz ózara syılastyq pen qoldaýǵa negizdelgen. Búginde berik ári mazmundy qarym-qatynasymyzdyń aıasy keńeıip keledi. Jańa salalar boıynsha yqpaldastyq ornata bastadyq, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev Aleksandr Výchıchpen nátıjeli jáne mazmundy kelissóz júrgizgenine toqtaldy. Eki el arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq ynty­maq­tastyqty nyǵaıtý boıynsha birqatar ýaǵdalastyqqa qol jetkizilgen.

– Biz ınvestısııa, ónerkásip, taý-ken, aýyl sharýashylyǵy, densaýlyq saqtaý salalaryna basa mán berip otyrmyz. Innovasııa jáne jańa tehnologııa baǵytyna erekshe nazar aýdardyq. О́zara alys-beristiń kólemin arttyrý úshin quzyrly organdarǵa naqty sharalar qabyldaý jóninde tapsyrma beremiz. Qazaqstan Serbııaǵa ónerkásip, azyq-túlik ónimderin jáne basqa da taýarlardy eksporttaýǵa daıyn. Serbııanyń da qazaq eline shyǵaratyn ónimderi az emes. Osy tusta qolda bar múmkindikti barynsha paıdalanýǵa ýaǵdalastyq. Buǵan Úkimetaralyq komıssııanyń belsendi qyzmeti serpin berýge tıis. Sondaı-aq Iskerlik keńestiń jumysyn jandandyrýǵa kelistik, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Memleket basshysynyń aıtýynsha, ónerkásip, kólik-logıstıka, «jasyl» energetıkaǵa kóshý salalarynda, áskerı ónerkásip kesheninde birlesken jobalardy júzege asyrý josparlanyp otyr.

Prezıdent aýyl sharýashylyǵy baǵytyndaǵy yntymaqtastyqqa toqtaldy.

– Serbııa – aýyl sharýashylyǵy salasynda mol tájirıbesi bar el. Osyny eskerip, ózara tıimdi qarym-qatynasty damy­týǵa ýaǵdalastyq. Veterınarııa, genetı­kalyq resýrstardy keńeıtý, organı­kalyq aýyl sharýashylyǵy, ósimdikter bıoteh­nologııasy sektorynda tájirıbe almasý­ǵa kelistik. Biz aýyl sharýashylyǵy salasyn­daǵy oqý oryndary, ǵylymı-zertteý me­kemeleri arasynda seriktestik ornatý­dyń mańyzdy ekenin atap óttik, – dedi Memleket basshysy.

Sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti Serbııa tarapyn densaýlyq saqtaý, aqparattyq tehnologııa, ǵarysh, týrızm baǵytyndaǵy baılanysty kúsheıtýge shaqyrǵanyn jetkizdi.

Memleket basshysy elimizde buryn-sońdy bolmaǵan alapat tasqyn kezinde qarjylaı qoldaý kórsetkeni úshin Prezı­dent Aleksandr Výchıch pen serb halqyna alǵys aıtty.

Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, Astana men Belgrad arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq baılanysty nyǵaıtý aıryqsha mańyzdy. Memleket basshysy elimiz bilim, ǵylym jáne mádenıet salalaryndaǵy jobalardy júzege asyrýǵa daıyn ekenin málimdedi.

Qazaqstan Prezıdenti Serbııany 2027 jyly EKSPO kórmesin ótkizý quqyǵyn jeńip alýymen quttyqtady.

– Bul, eń aldymen, Serbııanyń jáne onyń basshysy – Prezıdent Aleksandr Výchıchtiń halyqaralyq bedeliniń joǵary ekenin aıǵaqtaıdy. Aýqymdy is-shara «Adamzat ıgiligi úshin: barshaǵa arnal­ǵan sport pen mýzyka» taqyrybynda ótedi. Mańyzdy is-shara dostyq qarym-qatyna­symyzdy, mádenıet pen sport salasyndaǵy seriktestigimizdi damytýǵa serpin beredi dep senemiz. Oraıly múmkindikti paıdalanyp, serbııa­lyq dostarymyzǵa V Dúnıejúzilik kósh­pendiler oıyndaryna belsene qatys­­qany úshin alǵys aıtamyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Kelissózder barysynda jahandyq jáne aı­maqtyq qaýipsizdik máseleleri de qozǵaldy.

– Qazaqstan men Serbııa halyqaralyq jáne óńirlik deńgeıde tyǵyz baılanys ornatqan. Kóptegen ózekti másele boıynsha ustanymdarymyz – ortaq. Qazirgi geosaıası jaǵdaı kúrdeli. Sol sebepti biz yqpaldastyǵymyzdy odan ári kúsheıtýge múddeli ekenimizdi rastadyq, – dedi Memleket basshysy.

Qasym-Jomart Toqaev Aleksandr Výchıchti kelesi jyly Qazaqstanǵa resmı saparmen kelýge shaqyrdy.

О́z kezeginde Serbııa Prezıdenti aýqymdy máseleler qozǵalǵan búgingi kelissózderdiń nátıjeli ári mazmundy sıpatta ótkenin jetkizip, kezdesýlerge joǵary baǵa berdi. Sondaı-aq memleketter men prezıdentter arasynda ózara senimge negizdelgen qarym-qatynas ornaǵanyn rızashylyqpen atap ótti.

– Qazaqstan men Serbııa arasyn­daǵy dostyq halyqtarymyzdyń yntymaq­tastyǵymen ǵana shektelmeıdi. Biz halyqaralyq uıymdarda, sonyń ishinde BUU aıasynda bir-birimizge ózara qoldaý kórsetemiz. Búgin ártúrli salada birqatar kelisimge qol jetkizildi. Sonyń negizinde eki eldiń túpkilikti múddelerine saı keletin birlesken jobalar júzege asyrylady. Men dosym, Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevqa Serbııamen yqpaldastyqty nyǵaıtýǵa qosqan eleýli úlesi úshin shynaıy alǵysymdy aıtamyn, – dedi Aleksandr Výchıch.

Brıfıng sońynda Serbııa Prezıdenti Astanaǵa saparyn asyǵa kútetinin jáne Memleket basshysyn Belgradta taǵy da qarsy alýǵa daıyn ekenin jetkizdi.

Serbııa bıznesmenderine qoldaý kórsetýge daıyn

Belgradqa resmı sapary aıasynda Qasym-Jomart Toqaev Serbııa Respýblı­kasynyń Premer-mınıstri Mılosh Výchevıchpen kezdesý ótkizdi.

Áńgimelesý barysynda Memleket basshysy Prezıdent Aleksandr Výchıchpen mazmundy kelissózder júrgizgenin atap ótti.

– Serbııamen berik dostyqqa jáne ózara túsinistikke negizdelgen uzaq jylǵy seriktestigimiz ben kópjaqty baılanysymyzdy joǵary baǵalaımyz. Búgin ǵarysh, telekommýnıkasııa, aýyl sharýashylyǵy, qorǵanys ónerkásibi, bilim, týrızm salalarynda úkimetaralyq jáne vedomstvoaralyq birqatar mańyzdy kelisimge qol qoıyldy. Túrli deńgeıdegi turaqty saıası dıalog pen ekonomıka­lyq ózara yqpaldastyq bizdiń túpki múddemizge saı keledi, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.

Memleket basshysy Qazaqstan men Serbııa úkimetterin qol jetkizgen ýaǵdalastyqtardy sapaly júzege asyrý úshin birlese áreket etýge shaqyrdy. Atap aıtqanda, ekijaqty ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqqa tyń serpin beretin iri jobalardy naqtylaý qajet ekenin aıtty.

Bul oraıda Qasym-Jomart Toqaev Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq boıynsha úkimetaralyq komıssııa men Iskerlik keńes jumysyna zor úmit artatynyn jetkizdi.

Memleket basshysy elimizde ınves­tısııalyq jobalardy júzege asyratyn Serbııa bıznesmenderine Qazaqstan Úkimeti tolyǵymen qoldaý kórsetýge da­ıyn ekenin málimdedi.

О́z kezeginde Mılosh Výchevıch Belgrad­tyń Qazaqstandaǵy saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq reformalardy muqııat zerdelep, sondaı-aq birqatar perspektıvti baǵyt boıynsha baılanysty nyǵaıtý múmkindigin qarastyryp jatqanyna toqtaldy.

Serbııa Premer-mınıstri óz eliniń Qazaqstanmen taýar aınalymyn ulǵaıtýǵa, saýda-ekonomıka, kólik-logıstıka jáne ınvestısııa salalaryndaǵy ekijaqty yqpaldastyqty jandandyrýǵa nıetti ekenin rastady.

Mılosh Výchevıch «jasyl» tehnologııa, qýat kózderin almastyrýǵa qatysty máselelerdi qozǵap, osy baǵytta tájirıbe bólisýge shaqyrdy. Sonymen qatar eki elde bir-biriniń mádenı kúnderin uıym­dastyrýdy jáne bıznes-forýmdardy turaqty túrde ótkizýdi usyndy.

Qorǵanys ónerkásibi ónimderiniń kórmesin tamashalady

Qasym-Jomart Toqaev Serbııa Prezıdenti Aleksandr Výchıchpen birge Belgrad mańyndaǵy «Bataınısa» aerodromyna qoıylǵan áskerı-ónerkásip kesheni kásiporyndarynyń kórmesin aralady.

Serbııa – áskerı maqsattaǵy taýar­lardyń eksporty boıynsha aımaqtaǵy kóshbasshy el. Qazir Serbııanyń qorǵanys ónerkásibi ónimderi álemniń 70 memleketine, sonyń ishinde BAÁ, Saýd Arabııasy, AQSh, Bolgarııa, Indonezııa sııaqty elderge jetkiziledi.

Kórmede qurlyq áskeriniń jaýyn­gerlik tehnıkalarynyń, serbııalyq qarý-jaraqpen jabdyqtalǵan tikushaqtar­dyń, áýe qorǵanysy júıeleriniń, atys qarý­larynyń, artıllerııalyq jáne basqa da oq-dárilerdiń, mınalar men mıno­metterdiń úlgileri usynylǵan.

Serbııanyń osy baǵyttaǵy mol táji­rıbesi Qazaqstannyń qorǵanys áleýetin nyǵaıtýǵa yqpal ete alady.

Osylaısha, Memleket basshysynyń Serbııaǵa resmı sapary nátıjeli boldy. Belgrad áýejaıynan Qasym-Jomart Toqaevty Serbııa Premer-mınıstri Mılosh Výchevıch shyǵaryp saldy.