О́ner • 05 Jeltoqsan, 2024

Shybyn jannyń keıpi

620 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jylqy jaryqtyq qazaqtyń jany emes pe? Sonaý bir jyldary seksennen asqan qarııanyń asqa baılanysty pikiri qulaǵymda qalyp qoıdy. «Qymyz ben etke qun jetpeıdi ǵoı» dep basqaǵa emes, ózine aıtqandaı boldy. Dastarqan basyn­daǵylarmen talasqysy kelmese kerek. Qymyz ben et degende, árıne, jyl­qynyń eti ekeni belgili.

Shybyn jannyń keıpi

Pablo Pıkassonyń my­na kartına­syn kórip, qyr qazaǵy qaraptan-qarap «aýy­ryp» qalýy bek múmkin. Ishi qatqan jylqy ma, indet shalǵan jylqy ma, áıteýir dimkás ja­nýar degen maǵynadaǵy sýret. Osy­nyń aldynda Salvador Dalı salǵan jylqylardy kórip, «janýardy osynshama qorlaýǵa bola ma eken? Jylqyǵa kúni túse bermeıtin jaqtyń balasy bolǵasyn óstıdi ǵoı», dep qoıǵanbyz. Múm­kin bir shyǵarmanyń jeli­simen asqan qasiretti nemese bolmystyń azǵyndaýyn kórsetkisi kelgen shyǵar, kim bilipti.

Al Pıkassonyń myna kartınasy sonaý bir jyldary juttan qaýsap qalǵan jylqylardy eske saldy. Qaı­bir jyldary elimizdiń batys aımaǵyndaǵy kóterem jylqylardyń sýreti men beınesi jelini alyp ketip edi. Sonda bir qanjylaǵanbyz. Pıkasso tipti kóterem qyl­ǵany óz aldy­na, ishek-qarnyn aqtaryp tastapty. Bala kúnimde jylqyda júrip jamanaýy­z (qasqyr) jaryp ketken bıeniń ústinen túsip, ondaıǵa da dýshar bol­ǵanym bar, janym ja­byrqap, solyq qysqan. Son­da úlken kók bıeniń ishin jaryp, jyly-jumsaǵyn jep ketipti. Jabaǵysynyń san etiniń jarymy salaqtap júr. Jylqyny ińirttep aýyl­dyń tusyna aıdap ákel­dim. Ertesine ıt-qus jaba­ǵysyn da jaıratyp ketken eken. Sonda ıt-qus alǵash shapqanda, bıe qulynyn qorǵashtap, ózin jazym etken bolyp tur ǵoı. О́limge ózin qıyp, balasyn aman alyp qalǵan. Meniń jylqyny úıge aıdap ákelmegen sha­lalyǵymnan kelesi túni qu­lyndy jáýkemdepti. Onyń da denesi tutas qalypty da, ishin aqtaryp jepti.

Pablonyń týyndy­syn­daǵy myna janýardyń kóterem bolyp, ishek-qa­rny súıretilgeni óz aldyna, aldyǵa qaraı sál etpettese, jerden shyǵyp turǵan úshkir temirge ja­ry­lyp qalardaı. Avtor qandaı da bir qasiretti, ty­ǵyryqqa tirelgendi salǵanyn ańǵaramyz. Jylqy emes, shyrqyraǵan shybyn jan dep qaraǵan jón shyǵar. Qashyp qutylar jol joq, jalǵyz-aq kókten kómek túspese. Tanaýyn aspanǵa tigip qoıǵany beker emes avtordyń. Jany murnynyń ushyna keldi deıdi qazaq. Jan alqymǵa kelgende, jylqy da Qudaıdan úmitti. Bál­kim, adamzatqa sony emeý­rin etkisi kelgen bolar.