01 Mamyr, 2015

Daýys berý

575 ret
kórsetildi
7 mın
oqý úshin
Eýroodaqtyń barlyq normalaryna sáıkes ke ledi Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kezekten tys ótken prezıdenttik saılaý taqyryby sheteldik BAQ-tardyń aqparattyq keńistigin áli de sharlap júr. Gazetter, aqparat agenttikteri, tele- jáne radıoarnalar jedel qarqynmen damyp kele jatqan eldegi beıbitshilik pen turaqtylyqtyń garanty retindegi Nursultan Nazarbaevqa ózderiniń daýystaryn bergen sarapshylardyń, sondaı-aq, qarapaıym qazaqstandyqtardyń sózderinen úzindiler keltirýde. Sonymen qatar, Qazaqstan azamattarynyń saılaý ýchaskelerine kelý deńgeıiniń asa joǵary bolǵandyǵy erekshe atap kórsetilip jatyr. reuters-1Nursultan Nazarbaevtyń saılaýaldy baǵdarlamasynda ekonomıkalyq reformaǵa, saıası turaqtylyqqa, ult­aralyq kelisim men kópultty memle­kettegi áleýmettik tutastyqqa erekshe nazar aýdarylǵan bolatyn. Qazaqstan basshysynyń urany «Qýatty memleket jáne ekonomıka birinshi orynda». Nursultan Nazarbaev naryqtyq reformany tabysty júrgizip, 200 mıl­lıard dollardan astam sheteldik tikeleı ınvestısııa tartty. Osynyń nátıjesinde Qazaqstan ekonomıkasynyń aýqymy jóninen burynǵy Keńes Odaǵy elderiniń ishinde ekinshi orynǵa kóterildi. Investorlar Qazaqstannyń keń kólemdi tabıǵı resýrstaryn ıgerýge jan-jaqty kómektesip otyr jáne ózderin salystyrmaly túrde alǵanda qaýipsiz sezinedi. Sonymen bir mezgilde, Nursultan Nazarbaev kórshi Qytaımen jáne Reseımen qatar, Batyspen de tyǵyz qarym-qatynas qalyptastyrǵan. «Biz Nazarbaevtyń ornyqty ekenin, odan ne nárse kútýge bolatynyn bilemiz», – deıdi AQSh-tyń «Alfa Konsaltıng Grýp» kompanııasynyń prezıdenti Edvard Mermelshtaın. Ol negizinen Shyǵys Eýropa men Ortalyq Azııa elderine bıznes-konsýltasııalar usynýmen aınalysady. «Nursultan Nazarbaev Reseıdiń qýyrshaǵy emes ekenin, Batys ta paıdalanýy yqtımal áldebireý bolyp tabylmaıtynyn anyq ańǵartyp otyr», – deıdi Edvard Mermelshtaın. 7Qazaqstanda saılaýshylar leginiń kóp bolǵany sondaı, olar daýys berý kezinde, tipti, saılaý ýchaskelerin torlap aldy desek jarasady. Al Almaty mektepteriniń birindegi saılaý ýchaskesinde kezekte turǵan kópshiliktiń arasynan tek eki adam ǵana N.Nazarbaevtyń qarsylastaryna daýys berý nıetteri bar ekenin bildirdi. «Men Nazarbaevqa daýys beremin, óıtkeni, maǵan eshqandaı ózgeristerdiń qajeti joq. Men ózimdi qazirgi bılik kezinde júrip jatqan oń isterdiń arqasynda baqytty sezinemin. Bizder, bıznesmender Ýkraına «qol jetkizgen» demokratııa  «jeńisterin» qalamaımyz. Bizge turaqtylyq pen boljamdylyq qymbat», – deıdi atyn aıtýǵa yqylas tanytpaǵan orta jastaǵy er adam. «Oǵan balama joq. Ol Qazaqstandy durys baǵytqa bastap keledi. Onyń jasynyń qanshada ekeni mańyzdy emes. Ol jumys isteýge qabiletti bolǵan kezdiń bárinde biz tek oǵan ǵana daýys beremiz», – deıdi 44 jastaǵy memlekettik qyzmetshi Elena Býrlakova. Qazaqstan – 2008 jylǵy jahandyq ekonomıkalyq daǵdarys kezindegi aıtarlyqtaı tómendeýdi qospaǵanda, sońǵy 20 jyl bederinde tek ekonomıkalyq ósimge qol jetkizip kele jatqan memleket. 77Saılaýshylar prezıdenttik saılaý bolǵan 26 sáýir kúni búkil Qazaqstan aýmaǵynda daýys berý úshin kezekke turdy. Máselen, Astana qalasyndaǵy №82 saılaý ýchaskesinde keıbir saılaýshylar saılaý komıssııalary esik ashardan jarty saǵat buryn tóbe kórsetti. Solardyń biri 77 jastaǵy Shárban bıýlletendi  jáshikke salǵan alǵashqy saılaýshy atandy. «Men ózimniń daýysymdy balalarym úshin berdim», – dedi ol. N.Nazarbaevtyń saılaýaldy naýqany zamanaýı jáne joǵary tıimdilikke ıe úkimet ornyqtyrýǵa, zań ústemdigin qamtamasyz etýge, ekonomıkaǵa ony ındýstrııalandyrý men ártaraptandyrý arqyly qosymsha serpin berýge baǵyttalǵan bolatyn. Esimi Ál-Farabı atalatyn Astanadaǵy medısınalyq kolledjdiń 21 jasar stýdenti de N.Nazarbaevqa daýys berdi. Ol bylaı dep atap ótti: «Meniń stýdentterdi shetelderge oqýǵa jiberetin úkimettik baǵdarlamaǵa kóńilim tolady. Men kelesi úkimet tabıǵı jáne áleýmettik ǵylymdar salasynda bilim alatyn jastarǵa qazirgiden de kóp ınvestısııa salady ǵoı dep úmittenemin». BBC-LogoNursultan Nazarbaevtyń prezıdenttik saılaýda úlken basymdyqpen jeńiske jetetini saılaý aldyndaǵy exit-poll nátıjelerinen de aıqyn ańǵarylǵan edi. Nátıjesinde solaı boldy da. Exit-poll saılaýda is basyndaǵy Prezıdenttiń 97,5 paıyz daýyspen jeńiske jetetinin kórsetken-tin. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ortalyq saılaý komıssııasy daýys berýdiń aldyn ala nátıjelerin shyǵara otyryp, daýys berýge saılaýshylardyń rekordtyq sany – 95,11 paıyzy qatysqanyn kóldeneń tartty. Qysqasy, másele mynada: Nazarbaev myrza besinshi prezıdenttik merzimge nyq qadam bassa, bul elde eshqashan da kúdik týǵyzarlyq másele bolǵan emes. Kóptegen saılaýshylar saılaý ýchaskelerindegi uzyn-sonar kezekke turdy. Kezek, ásirese, Astana qalasy men eldegi asa iri megapolıs Almaty qalasynda surapyl kóp boldy. Qazaqstan azamattary, sóıtip, ózderiniń azamattyq paryzdaryn eki-úsh saǵattan kezekke tursa da kóńilderin kirbiń shalmaı, adal oryndap shyqty. 9EQYU men TMD-dan, Eýropa Keńesiniń Parlamenttik Assam­bleıa­synan 1,1 myńnan astam baıqaýshy jáne kóptegen táýelsiz baıqaýshylar Qazaqstanǵa monıtorıng júrgizý úshin atbasyn tiregen edi. London dıplomatııa akademııasynyń dıplomaty, Ulybrıtanııa baıqaýshylar mıssııasynyń múshesi Djozef Mısýd Qazaqstandaǵy prezıdenttik saılaýdyń Eýroodaqtyń barlyq normalary men standarttaryna sáıkes keletinin habarlady. Úsh ıspandyq sholýshy – Djoze Marıo, Agýstın Alodlbar jáne Djordı Chýkla  EǴE basylymyna saılaýdyń qalypty deńgeıde ótkenin aıta kelip, qazaqstandyqtardyń ózderiniń daýys berý quqyn óte joǵary baǵalaıtynyna nazar aýdardy. Qazaqstandaǵy prezıdenttik saılaý kezinde daýys berý belsendiligi 90 paıyzdan áldeqaıda asyp ketti jáne is basyndaǵy Prezıdenttiń asa úlken basymdyqpen jeńiske jetetini qazirdiń ózinde belgili bolyp otyr. 99Qazaqstandaǵy prezıdenttik saılaýdan shyqqandardan suraǵan kezde olardyń bári derlik is basyndaǵy Prezıdent Nursultan Nazarbaevqa daýys bergenderin málimdedi. О́ıtkeni, olar ózderiniń bolashaǵy úshin alańdaıtyndaryn atap kórsetti. Saılaýshylardyń sózderine qaraǵanda, saılaý kandıdattardyń birin tańdaý emes, Nursultan Nazarbaevty jurtshylyqtyń qanshalyqty qoldaıtynyn aıǵaqtaý úshin ǵana qajet. Kompıýterlik tehnologııa salasynyń 26 jastaǵy mamany Mıras Muhamedraqymova bylaı dedi: «Men basqa kandıdattardy onsha jaqsy bilmeımin. Biz, birinshi kezekte, Ýkraınadaǵy jaǵdaıdyń bizde qaıtalanǵanyn qalamaımyz. Osynyń barlyǵy turaqtylyq úshin qajet». Saılaý ýchaskelerinen tysqary jerlerde suralǵan adamdar kimge daýys beretinderin aıqaılap jetkizip jatty. Ol daýystardyń barlyǵy N.Nazarbaevtiki bolatyn. Býhgalterlikke oqyp jatqan 19 jasar Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti  Dana Jaqsylyqova el bolashaǵyn tek Nursultan Nazarbaevpen baılanystyratynyn kóldeneń tartty.