Keńes otyrysynda saýda-ekonomıkalyq kooperasııany nyǵaıtý, kólik dálizderin damytý jáne jetkizilim kólemin ulǵaıtý, qorshaǵan ortany saqtaý, mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy arttyrý jáne ǵylymı áleýetti iske asyrý máseleleri qaraldy.
Saýda-ekonomıkalyq baılanystardy keńeıtý Dostastyqqa múshe memleketter úshin basym mindet bolyp qala beredi. Keńes otyrysynda sóz sóılegen Úkimet basshysy elimizdiń syrtqy saýdasynyń tórtten bir bóligi TMD elderi naryǵyna tıesili ekenine toqtaldy. Osyǵan baılanysty kedergilerdi júıeli túrde anyqtaý jáne joıý qajettiligi týyndap otyr. O.Bektenov Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Dostastyq jármeńkesi» memleketaralyq baǵdarlamasyn qurý TMD elderi arasyndaǵy ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtýǵa yqpal etetinin atap ótti.
Kólik dálizderin keńeıtý saýda-ekonomıkalyq kooperasııany damytýdyń mańyzdy faktory sanalady. Úkimet basshysy TMD-ǵa transqurlyqtyq kólik aǵyndarynda, atap aıtqanda, «Batys – Shyǵys» jáne «Soltústik – Ońtústik» baǵyttarynda alatyn orny erekshe ekenine toqtaldy. Qazaqstan tarapy ázirlegen TMD-ǵa múshe memleketterdiń aýmaǵy arqyly ótetin kúre joldardy ózara ushtastyrý tujyrymdamasy 2024 jylǵy qazanda TMD-nyń Atqarý komıtetine joldandy. Atalǵan joba Dostastyq elderiniń kólik ótkizý múmkindigin arttyrýǵa serpin beredi.
O.Bektenov ekologııa salasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtý máselesine erekshe nazar aýdardy. Klımattyq syn-qaterlerdiń aldyn alý jáne olardyń saldaryn joıý aımaqtyq jáne jahandyq turaqty damýǵa yqpal etedi.
«Altaı» transshekaralyq bıosferalyq rezervaty biregeı tabıǵı ekojúıelerdi saqtaý boıynsha óńirlik tabysty kooperasııanyń mysaly bola alady. Ol «Qatonqaraǵaı ulttyq tabıǵı parki» jáne «Katýn bıosferalyq qoryǵy» bazasynda Qazaqstan men Reseıdiń birlesken kúsh-jigeriniń arqasynda quryldy. 2017 jyly ol Azııadaǵy alǵashqy birlesken rezervat bolyp, IýNESKO-nyń Búkilálemdik bıosferalyq rezervattar jelisine qosyldy. Búgingi tańda osy biregeı joba negizinde ǵylymı zertteý jumystary júrgizilip, konferensııalar ótkizilýde, birigip isteý jáne tájirıbe almasý jolǵa qoıylǵan. Osylaısha, Altaıda erekshe qorǵalatyn aýmaqtar bazasynda tabıǵı qundylyqtardy saqtaý salasyndaǵy transshekaralyq yntymaqtastyqtyń biregeı modeli pysyqtaldy», dep atap ótti O.Bektenov.
Táýelsiz memleketter dostastyǵy elderiniń úkimetteri basshylary keńesi otyrysynyń qorytyndysy boıynsha birqatar qujatqa, onyń ishinde azamattyq keme jasaý men keme jınaqtaýshy jabdyqtaryn óndirýdi damytýdaǵy, kólik keshenin sıfrlyq transformasııalaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly jáne basqa da qujattarǵa qol qoıyldy.
Sonymen qatar delegasııa basshylary stýdentterdiń jobalarymen tanysty. «Kvantým parki» ǵylymı zertteý klasteri kvanttyq, fotondyq jáne flıýıdtik tehnologııalardyń túıisken jerinde praktıkalyq máselelerdi sheshý maqsatynda arnaıy jobalanyp, salynǵan. Usynylǵan jobalardyń avtorlary TMD elderiniń stýdentteri men aspıranttarynyń «Shekarasyz ýnıversıtet: árkimniń ıdeıasy – barshanyń bolashaǵy» strategııalyq sessııasynyń fınalısteri boldy. Baýman atyndaǵy MMTÝ stýdenti, Orynbasar Jantóreev tanystyrǵan «Kaspıı orbıtasy» jobasy álemdegi eń iri jabyq sý aıdynynyń taıazdaný problemalaryn sheshý úshin ǵaryshtyq monıtorıng jáne utymdy transshekaralyq sý paıdalaný tehnologııalaryn engizýdi kózdeıdi. «Jasyl kıberferma» ázirlemesin Máskeý avıasııa ınstıtýtynyń stýdenti Ámına Jeksembaeva tanystyrdy. Joba turaqty, joǵary tıimdi aýyl sharýashylyǵyna arnalǵan jańartylatyn energetıkalyq robottyq platformany usynady.
TMD úkimetteri basshylary keńesiniń kelesi otyrysy 2025 jyldyń mamyr aıynda Dýshanbe qalasynda ótedi.
