Ekologııalyq aksııa sheńberinde oblys ákimi Darhan Satybaldynyń tapsyrmasymen óńirdegi aýyldardyń tirshiligin jaqsartyp, turǵyndardyń qolaıly ómir súrý ortasyn qalyptastyrýdy yntalandyrý maqsatynda «Úlgili aýyl» baıqaýy ótkizildi. Baıqaý qorytyndysy boıynsha Qazyǵurt aýdany Sharbulaq aýyly bas júldeni jeńip aldy. Júldeli I oryndy Shardara aýdany Kóksý aýyly ıelense, II oryn Saryaǵash aýdany Mádenıet aýylyna, III oryn Sozaq aýdany Jartytóbe aýylyna buıyrdy. Baıqaý erejesine sáıkes bas júlde ıegerine, Sharbulaq aýylyna qajetti áleýmettik nysan anyqtalyp, 2025 jylǵa atalǵan nysannyń qurylysyna oblystyq bıýdjetten tıisti qarajat bólinedi. Eki kezeńde ótkizilgen baıqaýdyń aýdandyq kezeńine 16 aýdan, qaladan jalpy 75 aýyl qatysqan. Nátıjesinde, oblystyq kezeńge 16 aýyl joldama alyp, baq synady.
Aksııa barysynda bilim berý, densaýlyq saqtaý salalarynyń qyzmetkerleri de belsendilik tanytty. Oblystaǵy 2 500-den astam bilim berý uıymdarynda ekologııalyq mádenıetti qalyptastyra otyryp, otansúıgishtikke, tabıǵatty qorǵaýǵa, halyqty qorshaǵan ortany lastamaýǵa úıretý maqsatynda túrli is-sharalar uıymdastyryldy. Balalardy tabıǵatqa uqypty qaraýǵa tárbıeleıtin 2000-ǵa jýyq ashyq sabaq, 650 kezdesý, 960 dóńgelek ústel ótkizildi. Medısınalyq nysandardyń aýmaǵynda 11 myńnan astam aǵash otyrǵyzylyp, 62 myńdaı aǵash túpteri ákteldi. Sondaı-aq týrıstik nysandar aýmaǵynda sanıtarlyq tazalaý jumystaryn uıymdastyrý boıynsha ázirlengen jol kartasyna sáıkes, Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi, Otyrar qalashyǵy, «Shaǵa» týrıstik-rekrasııalyq ortalyǵy, «Aqmeshit» jerasty úńgiri, «Domalaq ana» kesenesi men bulaǵy, Bıbi Márııam, Shahan ata, Úkasha ata, Gaýhar ana keseneleri, Arys mýzeı ǵımaraty, Shammat Ishan mýzeıi, Erýbaev mýzeıi syndy kıeli, tarıhı oryndarda tazalaý jumystary júrgizildi. Volonterlik uıymdardyń bastamasymen «Jas Túrkistan» eriktiler qaýymdastyǵy qurylyp, «Bul seniń óńiriń» aksııasy negizinde tımbıldıng ótti. Jastar «Taza Alem» ulttyq jobasy boıynsha «Qorshaǵan ortany taza ustaý – árbir azamattyń boryshy» taqyryby aıasynda ózen, kól mańdaryn tazalady. Erikti jastar arasynda «Eko volonter» atty kıeli ólkeler men ózen, taýlarda qoqys izdeý saıysy ótti.
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń oblystyq 11 etno mádenı birlestikter músheleri de aýmaqtyq senbilikterge belsene qatysty. Etnostar kóp ornalasqan Saıram, Saýran, Jetisaı, Maqtaaral, Keles, Tólebı aýdandarynda Assambleıa jastary «Birligimiz jarasqan» taqyrybyndaǵy plogıng saıystary arqyly aınalany tazartý aksııalaryn ótkizdi. Saıram aýdanynda «Qoqystan qundy zattar jasaý ıdeıalary» júzege asyrylyp keledi. Bul oraıda «Generation» qoǵamdyq birlestigi aýdandaǵy bilim berý uıymdarymen birlese ótkizgen ekologııalyq aksııalar kezinde 15 tonnaǵa jýyq qaıtalama shıkizat satyp alynyp, qaıta óńdeýge jiberildi. Tabıǵı jolmen energııa kózin ashyp, óńirdiń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsartý jóninde de birqatar is-shara atqaryldy. Mysaly, «О́gem», «EKO-Atameken» qoǵamdyq birlestikteri Saıram-О́gem, Qarataý qoryqtarynda tabıǵatty qorǵaý maqsatynda birneshe ekoaksııa ótkizip, jergilikti turǵyndar men týrısterdiń ekologııalyq mádenıetin qalyptastyrýǵa úles qosty.
«Amanat» partııasynyń «Taza Qazaqstan» aksııasy sheńberindegi «Taza beısenbi» aptalyǵynda saıası uıymnyń oblystaǵy músheleri belsendilik tanytty. Maýsym aıynan beri turaqty negizde uıymdastyrylǵan aptalyq oblystyń barlyq aýdanynda ótip, ózen, kólder jaǵalaýlarynan, taý bókterinen, tarıhı, kıeli oryndardan, kópshiliktiń demalys oryndary bolyp belgilengen aımaqtardan 300 tonnaǵa jýyq qoqys shyǵaryldy. Kúzgi mezgilde qarqyndy júrgen tal egý jumystaryna partııa ókilderi eleýli úles qosty. Aptalyqtyń mańyzyn arttyrý maqsatynda ekologııalyq tazalyq jumystaryn kópshilik qadir tutatyn, kıeli jer dep baıyptap, qasıetti orynǵa balaıtyn aýmaqtarda ótkizý dástúrge aınaldy.
Jetisaı qalasynda uıymdastyrylǵan jalpyhalyqtyq senbilikte respýblıkalyq, oblystyq mańyzy bar avtojoldar men ishki kóshelerdiń boıy, sonymen qatar, aryq-atyzdar qatty turmystyq qaldyqtardan tazartyldy. Senbilikke 13 tehnıka men myńnan astam adam jumyldyrylyp, 10 tonnadan astam qoqys shyǵaryldy. Jalpy ekologııalyq aksııa bastalǵannan beri oblystaǵy senbilikter men tazalyq jumystaryna 1500-den astam tehnıka jumyldyrylyp, mıllıonǵa jýyq aǵash otyrǵyzyldy, 3 400 tonnaǵa jýyq qoqys shyǵaryldy. Sondaı-aq «Taza Qazaqstan» aksııasy aıasynda sáýir aıynan bastap júrgizilgen monıtorıng jumystarynyń nátıjesinde 2 880 qoqys úıindisi anyqtalyp, tolyq retke keltirildi. Qys mezgilinde respýblıkalyq, oblystyq mańyzy bar joldar men aıaqjoldardy qardan tazartý jumystarynyń oryndalý barysy qatań baqylaýǵa alynǵan.
Túrkistan oblysy
