Alaıda, medısına salasyndaǵy kommýnıkasııalar birqatar mindetterdi týdyrady. Naýqastyń qanaǵattanýshylyq deńgeıi men emdeý tıimdiligin arttyrý úshin bul mindetter oryndalýy tıis.
«Kommýnıkasııa – dáriger men naýqas arasyndaǵy senimniń negizi. Sapaly emdeý dál sodan bastaý alady. Biz naýqastardyń kóp jaǵdaıda aqparatty qabyldaýda qıyndyqqa tap bolatynyn, aqparattyń durys jetkizilmeýi onyń maǵynasyn buzatynyn jáne onyń túrli daý-janjalǵa ákeletinin kórip júrmiz. Bul – júıeli túrde sheshýdi qajet etetin másele», deıdi QR PIB MTAJO medısınalyq jumysshylardyń quzyretin damytý ortalyǵynyń basshysy Jannat Saǵynberdiqyzy.
Sarapshynyń sózinshe, senim naýqastyń medısınalyq kómekke qanaǵattanýshylyǵyna tikeleı yqpal etedi.
S.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medısınalyq ýnıversıtetiniń ókilderiniń jedel járdem brıgadalaryna jasaǵan zertteýi dárigerlerdiń naýqastarmen qalaı kommýnıkasııa quratyny boıynsha qyzyq tendensııalardy aıqyndap kórsetti.
- Medısına qyzmetkerleriniń 82,4%-y baılanys ornatý mindetin sátti oryndaıdy. Alaıda, qyzmetkerlerdiń tek 20%-y kommýnıkasııa erejeleriniń bárin tolyq saqtaıdy.
- Mamandardyń 80%-y tekserýdiń maqsatyn jáne bolýy múmkin aýyrsyný sezimderin túsindiredi, biraq tek 52,5%-y emdeýdiń josparlaýda naýqastyń pikirin eskeredi.
- Dárigerlerdiń 60%-y naýqastyń sózin bólmeı, muqııat tyńdaıdy, al 73,4%-y naýqastyń suraq qoıýy úshin úzilis jasaǵan.
- Bul rette qyzmetkerlerdiń tek 44,4%-y keri baılanys ornatatyn bolsa, keńesterdi qaıtalaýdy dárigerlerdiń tek 22,2%-y suraıdy.
Bul málimetter bazalyq daǵdylardyń joǵary deńgeıine qaramastan, belsendi tyńdaý, sózdi basqarý jáne keri baılanys syndy salalarda jaqsartýdy qajet etetin aıtarlyqtaı múmkindikter baryn kórsetedi.
Sóılesýdegi negizgi qıyndyqtar
Eń jıi kezdesetin kommýnıkasııalyq kedergiler:
- Densaýlyqqa tónetin qaýipti túısiný: shekten tys optımızmnen ıpohondrııaǵa deıin.
- Kúızelis týdyratyn kúndelikti ómir saltyn shekteý.
- Jeke maqsattardyń júzege asyrýdyń múmkin bolmaýymen baılanysty negatıvti emosııalar.
- Aýrý nemese emdeýmen baılanysty psıhologııalyq qysymdar.
Bul faktorlardyń bári medısınalyq kómekke kóńil tolmaýshylyqty týdyrady. Mysaly, statıstıkaǵa sáıkes, naýqastar kelesi máseleler boıynsha kóp jaǵdaıda qyzmetke qanaǵattanbaıdy:
- tirkeý qyzmetiniń jumysy;
- qabyldaýǵa jazylýdaǵy qıyndyqtar;
- kezektegi uzaq kútýler.
Bul máselelerdi qalaı sheshýge bolady?
MTAJO sarapshylary jaýapkershilikti eki deńgeıge bólý qajettigin aıtady:
- Dáriger jumysynyń sapasy. Dárigerdiń kommýnıkatıvtik daǵdylary daý-janjaldy boldyrmaýǵa kómektesedi.
- Medısınalyq kómekti uıymdastyrý. Bul bas dárigerdiń basshy retindegi mindeti.
«Dáriger úshin durys dıagnoz qoıyp emdeý ǵana emes, sonymen birge naýqaspen áriptestik qarym-qatynas ornata bilý de mańyzdy. Empatııa, emosııalyq turaqtylyq jáne áreket jumsaqtyǵy naǵyz kásibı mamannyń erekshelikteri bolyp tabylady», dep túsindirdi MTAJO sarapshysy.
Tıimdi kommýnıkasııa daǵdylary
Damyǵan kommýnıkasııaǵa ıe dáriger:
- dıagnozdy dálirek qoıady, ásirese psıhologııalyq problemalar kezinde;
- naýqasqa emdeýdi jaqsyraq túsinýge kómektesedi;
- jaqsy nátıjelerge qol jetkizedi;
- shaǵymdarǵa azyraq ushyrasady.
Qarym-qatynastyń 93%-n beısezimdik aspektiler quraıdy: dene tili (55%) jáne daýys (38%). Al sózder – 7% ǵana.
Alaıda, qarym-qatynasta máseleler báribir de týyndaıdy. Mysaly, naýqastardyń 25%-y dárigerdiń tyńdaı bilmeýine jáne qıyn termınderdi túsindire bilmeýine baılanysty ózin jaısyz sezinedi.
Dáriger úshin tyńdaı bilý – dıagnostıkadan kem emes mańyzdy prosess. Tyńdaý túrleri belsendi tyńdaýdan psevdotyńdaýǵa deıin qubylady jáne naýqasty durys tyńdaı bilý qabileti qatelikterge boı aldyrmaýǵa kómektesedi.
«Dáriger aıtqan aqparattyń tek 60%-yn naýqas durys túsinedi, al oıynda onyń tek 20%-y qalady. Kommýnıkasııany jaqsartý úshin qosymsha naqtylaýshy suraqtar qoıý jáne negizgi tustaryn qaıtalap aıtý mańyzdy», deıdi MTAJO sarapshysy.
Medısınadaǵy tıimdi kommýnıkasııa – emdeý nátıjelerin jaqsartatyn jáne naýqastardyń qanaǵattanýshylyǵyn arttyratyn qural. Dárigerler úshin kásibı quzyretterinen bólek, qarym-qatynas daǵdylaryn damytýǵa da kóńil bólý mańyzdy. Aıta keteıik, MTAJO 12 jyldan beri Prezıdent Is basqarmasy júıesindegi jumysshylardyń daǵdylaryn damytýmen aınalysady, olardyń qatarynda Astanadaǵy Medısınalyq ortalyq aýrýhanasy (MOA) men Almatydaǵy Ulttyq gospıtaldiń de dárigerleri bar.
