foto ashyq derekkóz
Sýdıalardyń táýelsizdigi nyǵaıtyldy
Sot salasyndaǵy basty jańashyldyqtyń biri sýdıalarǵa qatysty arnaıy jedel-izdestirý sharalary tek bas prokýrordyń sanksııasymen ǵana júrgiziletini. Bul ózgeris «Sot júıesi men sýdıalarynyń mártebesi týraly» Konstıtýsııalyq zańǵa ózgerister engizý týraly Konstıtýsııalyq zańmen bekitildi. Zańǵa sáıkes quqyq qorǵaý organdary bas prokýrordyń sanksııasynsyz birde bir sýdıaǵa qysym kórsete almaıdy. Osy zań aıasynda aýdandyq sottyń tóraǵalaryn kadr rezervindegi jáne óz-ózin usynǵan azamattardyń arasynan saılaý tetigi engizildi. Sýdıa qaýymdastyǵy sot tóraǵalyǵyna úmitkerdi ózi usyna alady. Taǵy bir jańashyldyq senatqa Joǵarǵy sottyń sýdıalaryn balamaly negizde saılaýǵa múmkindik berildi. Buǵan qosa sýdıalardy úzdiksiz kásibı oqytý jáne halyqaralyq tájirıbeni engizý arqyly sot tóreliginiń sapasyn arttyrý qolǵa alyndy.
Elektrondy sot prosesteri jetildirildi
Sot prosesteriniń ashyqtyǵy men jarııalylyǵy azamattarǵa sot tájirıbesin kórsetip qana qoımaı, onyń tıimdiligin baǵalaý túrinde keri baılanys alýǵa múmkindik beredi. Sot sheshimderi men prosesteri qoǵamdyq pikirge ashyq bolǵan kezde, sot bıliginiń etıka men kásibıliktiń joǵary standarttaryn saqtaýǵa jáne qııanat pen ádiletsizdikke jol bermeýge yntalandyrady. Ekinshi jaǵynan, azamattardyń sot tóreligine degen senim deńgeıi artyp keledi.
Búgingi tańda sotqa júgingen azamattarǵa elektrondy aqparattyq tehnologııalardy qoldanýǵa keńinen múmkindik berilgen. Turǵyndar sotqa ótinishteri men aryz-shaǵymdaryn «Sot kabıneti», «E-ótinish» qyzmet kórsetý júıeleri arqyly jibere alady. Bul servısterdiń negizgi ereksheligi – árbir azamat nemese onyń ókili ózine yńǵaıly ýaqytta, úıinen shyqpaı-aq sotqa talap-tilekterin joldaı beredi.
Sot júıesiniń ashyqtyǵy men qoljetimdiligin qamtamasyz etý maqsatynda jasalǵan jobanyń biri – elektrondy baqylaý óndirisi. Bul qyzmet barysynda sot otyrysyna qatysýshylarǵa qupııa sóz beriledi. Sol arqyly adamdar sot isteri boıynsha aqparat ala alady jáne is boıynsha barlyq sot aktilerimen tanysady. Sot prosesine qatysýshy ár adam Sot kabınetine kirip, prosestiń beıne jáne aýdıo jazbalarymen tanysyp, kez kelgen sot satysynda isti qaraýdyń ýaqyty men orny týraly habardar bolady. Istiń sotqa qashan túskeni, qaı kúni qaraýǵa taǵaıyndalǵany, qaralǵan kúni, basqa da iske qatysty málimetter taraptarǵa SMS habarlamalar arqyly joldanady.
«Sot kabıneti» elektrondy servısi óte yńǵaıly, ol arqyly talap qoıý, shaǵymdar jáne ótinish hattar berýge, memlekettik baj tólemin onlaın júzege asyrýǵa bolady. Sonymen birge elektrondy sot qujattaryn qaraýǵa, saqtaýǵa, júkteýge jáne talap qoıý týraly aqparattardy, istiń qaralý dınamıkasyn, beınematerıaldardy kórýge, apellıasııalyq shaǵym, jeke shaǵym, qadaǵalaý tártibimen sot aktisin qaıta qaraý týraly ótinishhat, jańadan ashylǵan mán-jaılar boıynsha sot aktilerin qaıta qaraý jáne taǵy basqa talap-ótinishtermen júginýge bolady.
Búginde isterdiń kópshiligi sotqa elektrondy formatta túsedi. Azamattyq ister boıynsha sot buıryǵyn shyǵarý týraly aryzdar, jeńildetilgen is júrgizý boıynsha aryzdardy qaraý elektrondyq nysanǵa kóshirilgen. Qazirgi tańda qylmystyq ister boıynsha «Tórelik» aqparattyq júıesimen úılestirilgen «Elektrondyq qylmystyq is» júıesi jumys isteıdi. Bul qylmystyq ister boıynsha sot óndirisiniń barlyq kezeńderin, ıaǵnı qylmystyq quqyq buzýshylyqty tirkeýden bastap, sot úkiminiń shyǵarylýyna deıin sıfrlandyrýǵa múmkindik berip otyr.
Isterdiń basym bóligi elektrondy túrde túsýine baılanysty elektrondy sot zaldary jasaqtalǵan. Sot júıesindegi elektrondyq nysannyń ereksheligi – aqparattyq júıe isterdi sıfrlyq nysanda saqtaıdy jáne joǵary deńgeıli qaýipsizdikke ıe. Barlyq úderistik qujattar elektrondyq kartochkada saqtalady, sot aktileri sottyń bazasyna der kezinde salynady. Bul jańashyldyq sot júıesi men turǵyndar arasyndaǵy qarym-qatynastyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge jaǵdaı jasap otyr.
Sot prosesi ashyq onlaın rejımde translıasııalandy
Ashyq sot júıesi boıynsha barlyq múddeli adamdar men buqaralyq aqparat quraldary ókilderi sot otyrysy zalyna erkin kire alady. Iаǵnı, kez kelgen adam otyrysqa qatysýǵa quqyly. Aǵymdaǵy jyly qazaqstandyq sottar alǵash ret sot prosesterin ashyq onlaın rejımde translıasııalady. Sot júıesi memlekettik tártiptiń basqa elementterimen qatar qoǵammen birge júıeli túrde ózgerip otyrady. Eldegi sot isin júrgizýdegi ashyqtyq ádildikti, halyqtyń sot tóreligine senimin qamtamasyz etýde jáne zańdy organdardyń is-áreketindegi ashyqtyqty saqtaýda basty ról atqarady.
Aıta ketý kerek, bıylǵy jyly rezonansty ister boıynsha ashyq onlaın sot prosesteri ótti, onyń ishinde Ulttyq ekonomıkanyń eks-mınıstri Q.Bıshimbaevtyń áıelin óltirý deregi boıynsha sot prosesi úlgi boldy. Ádil jáne obektıvti sot prosesin kórgen adamdar sot sheshimderin qabyldap, sot tóreligimen yntymaqtasýǵa beıim ekenderin bildirdi.
Elimizdegi ashyq sot prosesteri qoǵamǵa oń áser etip, jurtshylyqtyń quqyqtyq saýatyn kóterip, sýdıalar men quqyq qorǵaýshylarǵa qoıylatyn talaptardy kúsheıtýge úles qosyp, qoǵamda ádildik pen tártiptiń ornaýyna kepil bolady.
Aıta keteıik, 2007 jyldyń 1 qańtarynda, elimizde alqabıler soty engizilgen. Bul ınstıtýt ta óz jumysyn joǵary dárejede atqaryp keledi.
