О́negeli ómir ıesi

Bardy joq etken, taýdy jer etken, ata-anany qarashyǵynan, balany asqar taýynan, kelinshekti súıgen jarynan, talaı jandy jaqynynan aıyrǵan, adamzat tarıhyn qanǵa boıaǵan zulmattyń aıaqtalǵanyna bıyl 70 jyl boldy. Ýaqyt dıirmeni aınalyp, bir ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ótse de, Uly Otan soǵysy halyqtyń júreginde óshpes iz qaldyrdy. Keýdege jara salǵan bul qasiret qazaq halqynyń basyna da bult bolyp úıirilgen edi. О́ıtkeni erlerimiz maıdanda júrip el namysyn jyrtsa, analarymyz tylda bel sheshpeı eńbek etip, sol azamattarynyń tileýin tilep, taqymyn qysty. Sondyqtan soǵys bir de-bir qazaq otbasyn aınalyp ótpedi. Olardyń qatarynda Ábýevter otbasy da bar edi. Bul áýlettiń tórt birdeı qaısar uly surapyl soǵysqa attandy. Ekeýi Otan úshin janpıda etip, qandy qyrǵannan oralmady. Shydamyn jigermen, jigerin shydammen shyńdaǵan kenjesi Talǵattyń kórer jaryǵy áli de bar eken. 1925 jyly Qyzyloda oblysy Qarmaqshy aýdanyna qarasty buryńǵy №12 Qosaryq (qazirgi Turmaǵanbet aýyly) aýyldyq keńesiniń qamtýyndaǵy eldi mekende dúnıege kelgen ol kedeı sharýa januıasynda tárbıelengen. Áke-sheshesiniń sońynda júrip, qarshadaıynan aýyl jumysyna aralasady. Sondaǵy Voroshılov atyndaǵy jetijyldyq mektepti tamamdaıdy. Soǵys bastalǵan jyly nebári 16 jasta edi. Talǵat óziniń suraýy boıynsha Qarmaqshy aýdandyq áskerı komıssarıatynan áskerge shaqyrylady. Aldymen Qytaıdyń Manchjýrııa qalasyna jaqyn Maseevskıı stansasynda bolyp, sonda daıyndyqtan ótti. Osy jerde iriktelip, Lenıngradty qorǵaý úshin baratyn eshalon áskerine qosylady. Munda №92 dıvızııanyń 9-shi polkindegi 8-shi atqyshtar rotasyna túsedi. Olar jaýdy yǵystyryp, Lenıngrad aýmaǵyn tazartqannan keıin Pskov oblysy Kıngısepp qalasyna bekinis jasaıdy. Osyndaǵy úlken shaıqasta qatty jaralanady. Lenıngrad qalasyndaǵy gospıtalda emdelgen soń, soǵysqa qaıta kiredi. Bul 1944 jyldyń shilde aıy bolatyn. Keńes áskerleriniń jaraqty toby bul joly Estonııanyń Narva qalasyn azat etýge jiberiledi. Osy shaıqasta erlik kórsetken Talǵattyń keýdesine «Qyzyl juldyz» ordeni taǵylady. Biraq ózi de bes jerinen aýyr jaraqat alǵan bolatyn. Iá, Uly Otan soǵysyndaǵy Uly jeńisti Lenıngradtyń gospıtalynda qarsy alǵan ol budan keıin de áskerı mindetin jalǵastyrady. 1945 jyldyń qyrkúıek aıynda Shyǵystaǵy japondardy tize búktirgen shaıqasqa qatysady. Qaǵaz jazý (pısar) isindegi uqyptylyǵy komandırler kózine túsip, biraz ýaqyt shtabta jumys isteıdi. Elge tek, soǵys aıaqtalǵannan bes jyl ótkennen keıin ǵana oralyp, Kenjeǵanym Kamalovamen otaý qurady. Kóp uzamaı Lvov qalasyndaǵy arnaıy mılısııa mektebine oqýǵa jiberiledi. Osyǵan oraı leıtenant shenin alyp kelgen ol Qarmaqshy, Qazaly, Aral, Baıqońyr qalalarynda qaýipsizdik komıtetinde qyzmet atqaryp, maıor shenine deıin ósti. 1964 jylǵa deıin beıbit ómirdiń tynyshtyǵyn kúzetip, halyqqa qyzmet ete bildi. Munymen qosa 1965-71 j.j. Qarmaqshy aýdany Jańaqala keńshardaǵy áýejaı keńsesinde, 1971-85 j.j. osy keńshardyń kadr bóliminde jumys istedi. Al 1985 jyldan bastap qurmetti eńbek demalysyna shyqty. 1996 jyly Qyzylorda oblysy Belkól kentine kóship kelgen aqsaqal úıde qol qýsyryp otyrýdy jón kórmedi. Osy kenttiń ardagerler keńesiniń tóraǵasy boldy. О́tip jatqan barlyq is sharalardan qalys qalǵan joq. О́skeleń urpaqqa tálim-tárbıe berý isine de beı-jaı qaramady. Belkól ákimshiligimen tyǵyz baılanysta bolyp, kenttiń turmys tirshiligine etene aralasa bildi. Otanǵa adal qyzmet etip, maıdanda kórsetken asqan erligi eleýsiz qalmaı, «Ýdarnyı desıatoı pıatıletkı» sııaqty belgi berilip, «Orden Krasnyı Zvezdy», «Orden Otechestvennoı voıny I stepenı», «Za pobedý nad Germanı v Velıkoı Otechestvennoı Voıne», «Medalıý marshala sovetskogo soıýza Jýkova G.K.», «Veteran trýda», «20 let pobedy v VOV 1941-1945 g.», «30 let pobedy v VOV 1941-1945 g.», «40 let pobedy v VOV 1941-1945 g.», «50 let pobedy v VOV 1941-1945 g.», «60 let pobedy v VOV 1941-1945 g.», «30 let Sovetskoı Armıı ı Flota», «50 let Voorýjennyı sıl SSSR», «60 let Voorýjennyı sıl SSSR», «70 let Voorýjennyı sıl SSSR» syndy orden, medaldarmen marapattaldy. 2006 jyldyń maýsym aıynyń 12 juldyzynda 82 jasqa qaraǵan shaǵynda dúnıeden ozǵan Talǵat 5 ul, 1 qyz tárbıelep, odan 24 nemere, 10 shóbere súıgen edi. Búginde máýeli aǵash syndy japyraǵyn jaıǵan Ábýov Talǵattyń urpaǵy egemen elimizdiń irgesin berik etý jolynda ter tógip júr. Onyń ómir joly, jasaǵan eńbegi óskeleń urpaqqa úlgi bolyp qala bermek. Joldybaı Bazar.