Quqyqtyq saýattylyq qajet

Shynynda, zań ere­je­leri adamdy shekteýge emes, qorǵaýǵa qyz­met etýi kerek. Árbir buzylǵan zań – memlekettik ınstıtýttarǵa kórsetilgen qoqan-loqydan bólek, azamattardyń ary men namysyn aıaqqa taptaýmen teń ekenin umytpaǵanymyz jón. Osyny anyq túsiný qoǵamdaǵy ózara qurmettiń ózegin qalyptastyrady. Al árbir azamat zań erejelerin qurmettegen saıyn kórshisine, áriptesine, aınalasyn qorshaǵan adamdarǵa degen yqylas-peıilin pash ete túsedi. Mysaly, kólik júrgizý erejesin berik ustaný arqyly ózimizdi ǵana emes, kúre joldyń boıyndaǵy kóptegen adamnyń ómirin saqtap qalamyz. Kez kelgen mólsherde berilgen paradan bas tartý arqyly damýǵa tikeleı yqpal etetin memlekettik júıeniń adaldyǵyna qoldaý kórsetemiz.

Zań ústem bolmaı ádildik ornamaıdy. Ony tipti qoǵamdy biriktirip ustap turǵan ustyn retinde túsindirýge bolady. Aza­mattary zańǵa senýden qalyp, erejeleri oryndalmaı jatqan eldiń qurdymǵa ketýi ońaı. Ondaı eldi kirpishi birtindep mújile bastaǵan úıge uqsatý kerek. Bul qoǵamǵa da qatysty teńeý. Bizdiń árqaısysymyz «eshteńe etpeıdi» degen oımen zań buza bersek, ádildiktiń ózegin shiritemiz. Sondaı-aq zańdy berik ustaný ulttyq qaýipsizdikke tikeleı yqpal etedi. Eger balalaryńyz quqyǵy qorǵalatyn damyǵan memlekette ómir súrgenin qalasańyz, ózińizden bastańyz. Buǵan deıin tarıhı talaı qıyn kezeńnen ótken elimizdiń keleshegi qandaı bolatyny bizge tikeleı baılanysty.

Elimizdiń quqyq qorǵaýshylary kún­delikti zań erejeleriniń bu­zylýynan týyndaǵan saldarǵa kýá. Tipti erejelerdi buzýdan, nem­quraıdylyqtan nemese para­qorlyqtan kóptegen adamnyń ómiri qurdymǵa ketip jatqanyn kórip otyr. Osy turǵyda árbir azamat­tyń jasaǵan durys qadamy taǵdyrlardy túzeýge septigin tı­gizedi.

Ol úshin árkim óziniń quqyq­tary men mindetterin aıshyqtaǵan Konstıtýsııany oqyp, zańdy jetik meńgerýge tıis. Sol arqyly ózgelerge úlgi bolyp, eshkim joq jer­diń ózinde zańdy berik ustanady. Qoǵam­daǵy zań buzýshylyqty jasyrmaı aıtyp, ashyqtyqty, jarııalylyqty talap etetin qo­ǵam­dyq bastamalarǵa belsendi qaty­sady. Mine, osyndaı negizgi eki-úsh baǵyttyń ózi adamnyń qandaı ekenin anyq kórsetedi.

О́zgelerdiń laýazymyna, dinı ne jaratylys týraly ustanymyna qaramastan, qurmet bildirý zań men tártiptiń berik ornaǵanynyń belgisi. Ony qalyptastyrýǵa árkimniń qosar úlesi bar. Kerek deseńiz, kúndelikti tártipti ustanýdyń ózi zańnyń berik ornaýyna yqpal etedi. Onyń tuǵyryn bekitý arqyly árbir adamnyń baqytty ómir súrýine qolaıly qoǵam qalyptastyramyz.

Elimiz búginde qýatty, quqyq­tyq memleket qurýdyń dańǵyl jolyna tústi. Bul jol ońaı emes. Ony árbir azamattyń sanaly jasaǵan qadamymen basyp óte alamyz. Sondyqtan quqyq qorǵaýshy retinde aıtarym – zańdy berik ustanyp jasalǵan qadam bolashaǵymyzdy jarqyn, keleshegimizdi kemel ete túsedi.

Vıktor TEN,

Taldyqorǵan qalalyq quqyq qorǵaý ortalyǵynyń basshysy