«Medısına adamdardy, veterınarııa adamzatty emdeıdi» demekshi, mal dárigerleriniń túrli juqpaly ınfeksııalyq aýrýlarǵa qarsy turý ádisterin qamtyǵan semınar mamandarǵa óte paıdaly boldy. «GREEN Which» qonaqúıiniń zalyna jınalǵan mamandar ózderi bile bermeıtin ádistermen tanysyp, BUU ókilderine kóptegen suraq qoıdy. Sonymen birge ózderiniń saqtaný sharalaryn tolyq bile bermeıtindikterin baıqady. Mysaly, sibir jarasy bolýy múmkin degen maldyń óleksesin bizdiń veterınarlar soıyp, synamasyn zerthanaǵa aparýǵa tyrysady. Biraq mundaı aýrýdan óldi delinip kúdiktengen maldyń óleksesin soıýǵa múlde bolmaıdy eken. Tek jyǵylǵan jaǵyndaǵy qulaǵyn kesip alyp, ishinde dezınfeksııalyq eritindisi bar pergamenttik qaltashaǵa salyp, ony tyǵyz jabylǵan ydyspen ǵana zerthanaǵa jibergen durys kórinedi. Qulaq kesilgen jerdi ınfeksııa taramas úshin mindetti túrde kúıdirý kerek eken.
Sondaı-aq synama zerthanaǵa bir táýliktiń ishinde jetkizilgende ǵana nátıje beredi. Synamany qatyrýdyń da qajeti joq. Jumys barysynda mal dárigeriniń ústinde halat, eki qabat bes saýsaqty qolǵap bolýy mindet.
Sondaı-aq BUU mamandary janýarlar men qustardan qan alýdyń ozyq tásilderi týraly da aıtty. 5-10 mm qandy tańǵy mezgilde, janýarlarǵa áli jemazyq berilmegen ýaqytta alý kerek. Deneden qan alynatyn jerdiń júni qyrylady, terisine dezınfeksııa jasalady. Qan tútikshege aǵýy shart, eger tamshylap alynsa nátıje durys bolmaıdy.
Mamandar ǵana bilýge tıisti osyndaı sharttar týraly kóp aıtyldy. Trenıngtiń tájirıbelik bóligi M.Áýezov kóshesinde ornalasqan «Provıant Grýpp dıstrıbıýshn» JShS mal soıý alańynda tiri jáne soıylǵan mal men qustan synama alý ádisterin kórsetýmen jalǵasty.
Semınar-trenıngtiń basty maqsaty – zerthanalyq dıagnostıka úlgilerin jınaý, oraý, tasymaldaý, óńdeý tájirıbesin jetildirý arqyly sibir jarasy, brýsellez, qus tumaýy, pasterellez sııaqty qaýipti aýrýlardyń aldyn alyp, epıdemıologııalyq qadaǵalaýdy qamtamasyz etý.
Kásibı trenıngtiń negizgi bólimi teorııalyq oqytýdy, praktıkalyq tájirıbeni, kásibı daıyndyqty nyǵaıtýdy qamtıdy. Qatysýshylar synama alýdyń ulttyq, halyqaralyq standarttarymen tanysyp qana qoımaı, úlgi sapasyn saqtaýdyń ozyq ádisterin úırenip, bıologııalyq qaýipsizdik standarttary sharalaryn úırendi. Sondaı-aq asa qaýipti úlgilermen jumys isteýge daǵdylanyp, zoonozdyq ınfeksııalardyń órshýin boldyrmaýdyń tıimdi múmkindikterine mashyqtandy. Keshendi tásil tek teorııalyq bilim ǵana emes, sonymen qatar aqparatty tájirıbemen bekitýge múmkindik berip, mamandardyń epıdemıologııalyq syn-qaterlerge jyldam áreket etýge daıyndyǵyn aıtarlyqtaı arttyrdy.
Soltústik Qazaqstan oblysy
