Sýret: opennews.kz
Kásiporyn jumsalǵan sý kólemin esepteıtin quraldarda kórsetilgen sý kólemine tarıfti kóbeıtip, sý aqysyn alýdy ózgertetin bolypty. Endi turǵyn úıge tirkelgen árbir adam tutynǵan sý kólemi eseptegish boıynsha artqan saıyn tarıf te ósedi. Mysaly, árbir adam aı saıyn 3 tekshe metr sý tutynsa, bazalyq tarıf ózgertilmeı qoldanylady, eger aǵyzǵan sý 3-ten 5 tekshe metrge deıin artsa tarıf 20 paıyzǵa, árbir turǵynǵa shaqqanda sý kólemi 5-ten 10 tekshe metrge kóterilse 50 paıyzǵa artady. Eger aǵyzǵan sý árbir adamǵa 10 tekshe metrden joǵary bolsa tarıf eki ese kóteriledi.
Sońǵysy jaz aılarynda aýlalarynda jemis-jıdek, gúl ósirip sýaratyn jekemenshik úılerdiń turǵyndaryna qıyn tıedi. О́ıtkeni aǵyzǵan sýdyń kólemi bul aılarda kóbeıedi.
Bul ózgeriske kásiporynnyń ózi «dıfferensııalyq tarıf» dep aıdar taǵypty. «Maqsat – turǵyndardy sýdy az, únemdi jumsaýǵa daǵdylandyrý, onyń qajettiligin qarjylyq turǵydan uqtyrý» dep jazypty kásiporyn mamandary ózderiniń resmı saıttarynda.
Munyń ekinshi qyry da bar. Buryn turǵyndar úıge tirkelgen adamdar sanyn az qylyp kórsetýge tyrysatyn. О́ıtkeni tarıf árbir turǵyn úshin tólenetin. Endi adamdar úıine tirkelgen adam sanyn kóbeıtip kórsetýge tyrysatyn bolady. О́ıtkeni jumsalǵan sý kólemin adam sanyna bólgende ol az bolýy kerek, sonda tólem azaıady. Mysaly, jumsalǵan 10 tekshe metr sýdy 5 adamǵa bólsek, 2 tekshe metrden ǵana keledi. Bul sý aqysy úshin bazalyq tarıf qana qoldanylady degen sóz. Al eger úıde 2 adam ǵana tirkelgen bolsa árqaısy 5 tekshe metrden sý jumsaǵan bolyp, tarıf 50 paıyz artady. Qoryta aıtqanda, qazaqtyń «eki esep, bir qısap» degenine saıatyn áreket. Sondyqtan keıbir turǵyndar mundaı jańalyqqa eshqandaı alańdaýshylyq bildirmeı otyr. Al halyqtyń kóp nárseni uǵa bermeıtin negizgi bóligi qarsylyq tanytyp, áleýmettik jelide túrli narazylyq jazyp jatyr.
PETROPAVL
