О́z elimizde de alapes aýrýy turaqty túrde joǵalyp bara jatyr dep aıtýǵa negiz bar. Qazaqstan bul máselede aýyrtpalyǵy tómen elderge jatady. Bizdiń elde alapes keseli is júzinde joıylyp keledi. Sońǵy ýaqytta, tek jekelegen jaǵdaılarda da ǵana osyndaı oqys oqıǵalar tabylýy múmkin. Keıingi 10 jylda tek 2 adamnan ǵana alapes keseli anyqtalsa, sońǵysy – 2017 jyly málim bolǵan. Resmı derekterge súıensek, 2025 jyldyń basynda elimizde 224 adamnyń alapesten emdelip júrgenin, 222 adam olarmen baılanysta ómir súrip jatqanyn bilýge bolady.
Halqymyz osydan júz jyldaı buryn, 1929 jyldan bastap, KSRO Halyq Komıssarlary Keńesiniń Qaýlysymen Qazaq KSR-de leprozorııdi uıymdastyrý týraly sheshim qabyldanǵan kezden bastap alapesten emdele bastaǵan. Búginde Qazaq respýblıkalyq leprozorııi-erekshe emdelýdi ǵana emes, óz pasıentterin ońaltýdy da júzege asyratyn erekshe úlgidegi mamandandyrylǵan emdeý mekemesi. Leprozorıı Qyzylorda oblysynda ornalasqan jáne eki dıspanseri bar. Arnaıy emdeýden basqa, naýqastar barlyq qajetti medısınalyq kómekti alady: hırýrgııalyq, oftalmologııalyq, stomatologııalyq, terapııalyq, sondaı-aq ońaltý.
«Leprozorıı naýqastardy oqshaýlaıtyn oryn emes. Esepte turǵan pasıentterdiń elimizdiń basqa medısınalyq uıymdarynda emdeý-saýyqtyrý jáne ońaltý qyzmetterin alý múmkindigi bar. Pasıentter arasynda turaqty medısınalyq kómekke muqtaj múgedekter, úısiz, bas tartylǵandar, týystary joq jáne belgili bir turǵylyqty jeri joq, áleýmettik baspanaǵa muqtaj naýqastar bar. Alapespen aýyratyn naýqastardy dıspanserleý resıdıv qaýpine baılanysty ómir boıy júzege asyrylady», deıdi Qazaq respýblıkalyq leprozorııiniń bas dárigeri Moldaǵalı Seıtalıev.
Alapesti emdeýdiń búkil tarıhynda el dárigerleri ártúrli ádisterdi qoldanyp kelse, bastapqyda em-dom negizinen pasıentterdi anyqtaý men oqshaýlaýǵa baǵyttalǵan. Sodan keıin hımıoterapııany júrgizý mindeti birinshi orynǵa shyqty. Qazirgi ýaqytta dárigerlerdiń kúsh-jigeri alapesti aýyzdyqtaýǵa, múgedektik pen qaıtalanýdyń aldyn alý úshin naýqastardy ońaltýǵa baǵyttalǵan.
