Depýtat óz sózinde shekarashylardyń zastavasy, Qorǵanys mınıstrliginiń kazarmalary, Ulttyq ulannyń áskerı bólimderiniń eski ǵımaratta otyrýy, olarǵa kúrdeli jóndeý jumystaryn júrgizbeý Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetin jáne «AMANAT» partııasyn qatty alańdatatynyn aıtty.
«Búgingi tańda qorǵanys jáne Ulttyq ulan salasyna qatysty obektilerge kúrdeli jóndeý, modýldik ǵımarattardy satyp alý, materıaldyq-tehnıkalyq bazany jańartýǵa jáne Shekara zastavalaryn, óńirlerdegi ótkizý pýnkterin jaraqtandyrýǵa jalpy 1 trln 134 mlrd teńge qarajat qajet eken. Alaıda, aldaǵy jyldary bıýdjette atalǵan máselelerdi tolyǵymen sheshýge surap otyrǵan qarajat qarastyrylmaǵan. Osy aıtylǵan problemalar boıynsha birneshe ret tapsyrmalar berilgenine qaramastan, qarjylandyrý máselesi áli kúnge deıin tolyq sheshilmeı tur.
Komıtet atalǵan máselelerdi Ulttyq ekonomıka jáne Qarjy mınıstrlikteri aldynda kótergen saıyn «aqsha joq» deýmen shekteledi. Joq dep otyra berýge bolmaıdy, amalyn izdeýimiz kerek. Eshqashanda bıýdjette artyq aqsha bolmaıdy. Onymen qosa, aldaǵy jyldary da solaı bolatyn kórinedi. Jastardyń áskerge barmaýynyń da bir sebebi áskerdegi ınfraqurlymnyń tozýynda jatyr. О́ıtkeni tozyǵy jetken ınfraqurylymdar moraldyq turǵyda adam eńsesin basyp turatyny ras.
Alaıda shekara, qorǵanys jáne ulttyq qaýipsizdik máselesi – kezek kúttirmeıtin sala. О́tken aptada prezıdent Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda bıýdjet tapshylyǵy jáne qarajatty únemdi paıdalaný týraly aıtty. Qarjynyń tapshylyǵyn da túsinistikpen qabyldaýymyz kerek. Sondaı-aq, memleket basshysy jekemenshik bankterge kezinde memleket kómektesse, endi olar elge kómektesýi kerek dedi. Bul rette, áskerı ınfraqurlymdy jańartý jumysyna «Samuryq-Qazyna», «Báıterek», «Ulttyq qor» nemese ekinshi deńgeıli bankterdiń qarajatyn tartý mehanızimin oılastyrý qajet.
Sheshimniń taǵy bir joly – zaem oblıgasııalaryn shyǵarý. Bul mehanızmdi kezinde О́ńirdegi ınfraqurlymdy sheshýde oryndy qoldanyldy. Sońǵy jyldary Tótenshe jaǵdaı salasynda qordalanǵan tehnıkamen qamtýǵa qatysty máseleni sheshý úshin lızıngtik baǵdarlamalar ázirlendi. Qorǵanys salasyndaǵy máselelerdi de osyndaı arnaıy mehanızmder arqyly sheshýge bolady», deıdi depýtat.
Ol sózin jalǵaı otyryp, áskerı saladaǵy taǵy bir máseleni erekshe qozǵap ótti.
«Qazirgi tańda salynyp jatqan áskerı ǵımarattarǵa baqylaý álsiz, ony qadaǵalaý mehanızimi shıki. Qurylys kompanııalary nysandy ýaqytynda bitirmeý arqyly kelesi jylǵa taǵy da aqsha surap úırengen. Nátıjesinde eshnárse ózgergen joq, ıaǵnı aldaǵy qurylystarǵa jaýaptylyqty kúsheıtý kerek.
Joǵaryda baıandalǵandardy qorytyndylaı kele eldiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne memlekettik shekarany senimdi qorǵaý maqsatynda Úkimetke kelesideı sharalardy qabyldaýdy usynamyz», dep májilismen birneshe ıdeıasyn ortaǵa saldy:
- Kúshtik qurylymdaǵy ınfraqurlymdardyń eskirýi máselesin jan-jaqty taldap, quzyrly memlekettik organdarmen, qarjylyq qurylymdarmen birlesip, jumys tobyn qurý jáne onda atalǵan máseleniń sheshý mehanızimin talqylap bıylǵy naýryz aıyna naqty usynys berý;
- «Otbasy» bankiniń «Jasyl ıpoteka» baǵdarlamasyna kez kelgen adam qujat tapsyryp 7-5 paıyzben baspanaly bolady. Al kúshtik qurylym qyzmetshilerine «Áskerı baspana» baǵdarlamasy aıasynda 8 paıyzben nesıe beriledi. Bul – ádiletsizdik. Jaýapkershiligi kóp jáne qyzmettiń erekshe túri bolyp sanalatyn áskerı adamdarǵa 7-5 paıyzben nesıe berýdi qaıta qarastyrý qajet;
- Áskerde bolǵan jastar úshin baspana alý boıynsha ıpotekalyq baǵdarlama qajet. «Jumysshy mamandyqtary jyly» aıasynda jastardy eńbekke tartý jáne baspanaly bolýyn qamtamasyz etý maqsatynda bir jyldyq áskerde bolyp kelgennen keıin 1 nemese 1,5 jyl turaqty jumys istegen jastarǵa da ıpotekalyq arnaıy baǵdarlama usynylýy tıis. Bul jastardyń áskerge barýyn jáne otbasyly bolýyn yntalandyrady. Úıli bolǵan adam otbasyly da bolady jáne nesıesin tóleý úshin tynbaı eńbek etedi.
- Elimizdiń 20 óńirinde jastardy baspanamen qamtamasyz etý úshin arnaıy «О́ńirlik Jastar baǵdarlamasy» bar. Olardyń admınıstratory jergilikti ákimdikter bolyp tabylady. Úı alýshylardyń sanatyna áskerde bolǵan jastardy da qosýdy usynamyn.
