Oıyn bıznesi – joǵary tabys ákeletin sektorlardyń biri. Ásirese, kazıno, onlaın-kazıno, býkmekerlik keńseler sııaqty baǵyttar el ekonomıkasyna eleýli kiris ákeledi. Alaıda lýdomanııa áleýmettik máselelerdi de qosa órshitedi, ashyǵyn aıtqanda, qumar oıyndarǵa táýeldilik adamnyń ózimen qosa, onyń otbasyna úlken mashaqat alyp keledi. Sol sebepti ekonomıst Baýyrjan Ysqaq oıyn bıznesine qosylǵan qun salyǵyn (QQS) engizýdi ábden oryndy dep esepteıdi.
«QQS engizýdiń birneshe artyqshylyǵy bar. Birinshiden, bul memleketke qosymsha tabys kózi bolady. Oıyn bıznesi – iri aqsha aınalymy bar sala bolǵandyqtan, oǵan salyq salý bıýdjettiń kiris bóligin tolyqtyrýǵa kómektesedi.
Ekinshiden, QQS engizý arqyly oıyn bıznesin zańdy túrde retteýge jáne baqylaýdy kúsheıtýge múmkindik týady. Iаǵnı, resmı eseptilik júrgizilip, saladaǵy naqty tabystar ashyq kórinedi. Úshinshiden, osy salyqtan túsken qarjyny qumar oıyndarmen kúreske jáne áleýmettik baǵdarlamalarǵa baǵyttaýǵa bolady», deıdi sarapshy.
Sonymen qatar ol QQS engizýdiń belgili qıyndyqtary da baryn atap ótti.
«Bul salyqtyń engizilýi oıyn bıznesi sýbektileriniń shyǵyndaryn arttyrady. Nátıjesinde olardyń qyzmet kórsetý quny da ósýi múmkin. Sonymen qatar, bul salaǵa salynatyn ınvestısııalardyń azaıýyna áser etýi yqtımal. Ekinshi másele – zańdy retteýdiń kúsheıýi kóleńkeli naryqtyń paıda bolýyna ákelýi múmkin. Sebebi keıbir operatorlar salyqtyq aýyrtpalyqtan qashyp, zańsyz jumys isteýge umtylady», deıdi B. Ysqaq.
El ekonomıkasyna tıimdi bolý maqsatynda oıyn bıznesine salynatyn salyqtyń ortasha paıyzdyq mólsheri qansha bolý kerektigin suraǵanymyzda mamannyń jaýaby tómendegideı boldy:
«Meniń oıymsha, QQS mindetti túrde engizilýi kerek, biraq onyń mólsheri shamadan tys joǵary bolmaýy tıis. Optımaldy stavka 14–15% deńgeıinde belgilense, bul oıyn bıznesi sýbektilerine aıtarlyqtaı salmaq túsirmeı, zańsyz naryqqa ketý qaýpin azaıtar edi. Eń bastysy – salyqty engizý arqyly bıýdjetti tolyqtyrý ǵana emes, salany rettep, áleýmettik máselelerdiń aldyn alý mańyzdy».
Resmı málimetke súıensek, keıingi eki aıda elde 800-ge jýyq jańa býkmekerlik saıt tirkelgen. Quqyq qorǵaý organdary 260 zańsyz oryndy japqanymen, qumar oıynǵa táýeldilik áli de ózekti másele bolyp otyr.
