Nepaldaǵy zilzala saldarynan Everestiń shókkeni anyqtaldy

ASTANA. 3 mamyr. 25 sáýirde Nepalda bolǵan joıqyn jer silkinisi álemdegi eń bıik shyń – Everestke de óz zalalyn tıgizdi. Bul týraly The Huffington Post basylymyna silteme jasap, lenta.ru habarlady. UNAVCO geofızıkalyq zertteý konsorsıýmy taratqan derekterge súıensek, tabıǵat apaty saldarynan Everestiń bıiktigi 1 dıýımge (2,54 sm.) shókken. Mamandardyń mundaı qorytyndysy 29 sáýirde Djomolýngmanyń ústinen ótken «Straj-1» eýropalyq Jer seriginiń málimetterine negizdelgen. Qorshaǵan ortany qorǵaý salasy boıynsha birikken zerteý ınstıtýtynyń qyzmetkeri, professor Rodjer Bılhamnyń baǵamdaýynsha, atalǵan shyń ári ketse 1-2 mıllımetrge shókken. Esesine, Gımalaıda ornalasqan Annapýra taý silemi zilzaladan keıin 20 santımetrge bıiktegen. Germanııanyń aeroǵarysh ortalyǵy da Nepaldyń jer bederi ózgeriske ushyraǵanyn aıtty. Olardyń deregi boıynsha, el astanasy – Katmandý mańaıynda 2,5 myń sharshy shaqyrymdy quraıtyn aýmaq burynǵy deńgeıinen 3 fýtqa (shamamen 91 santımetr) bıiktegen. Ǵalymdar aımaqtaǵy releftiń munshalyqty ózgerýin zilzala saldarynan jer qabattaryndaǵy qysymnyń álsireýimen túsindirýde. Jerasty dúmpýine deıin geologııalyq platforma qatty qysymnan syǵylyp turǵan. Al jer silkingen kezde qysym álsirep, saldarynan joǵarǵy qabatta ózgerister paıda bolýda. Aıta keteıik, Nepaldaǵy zilzala sońǵy 80 jyldaǵy joıqyn apat retinde tirkeldi. Rıhter shkalasy boıynsha 7,9 baldyq dúmpýden 7 myńnan astam adam qaza tapty. Jergilikti bılik apat qurbandarynyń sany budan da kóp bolýy múmkin ekenin aıtýda. Elaman Qońyr. Derek: lenta.ru. Sýret: putidorogi-nn.ru.