Sýretti túsirgender – A.Dúısenbaev, E.ÚKIBAEV
Ekonomıkalyq baılanysty jandandyratyn múmkindik
Mártebeli meımannyń qurmetine saraı aldyndaǵy alańda Qurmet qaraýyly sap túzep turdy. Áskerı orkestr Qazaqstan men Iordanııanyń memlekettik ánurandaryn oryndady. Qurmet qaraýyly rotasy bastyǵynyń raportynan keıin memleketter basshylary kelissóz zalyna bardy.
Prezıdent, eń aldymen, Korol II Abdallanyń bılik basyna kelgenine shırek ǵasyr tolýymen quttyqtap, onyń Iordanııa halqynyń ósip-órkendeýine jáne eldiń ornyqty damýyn qamtamasyz etý men halyqaralyq arenadaǵy abyroı-bedelin arttyrýǵa baǵyttalǵan jasampaz bastamalarynyń sátti júzege asyrylýyna tilektestik bildirdi.
Qasym-Jomart Toqaev eki el arasyndaǵy dostyq pen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa úles qosyp kele jatqany úshin Iordanııa kóshbasshysyna alǵys aıtty.

Prezıdenttiń pikirinshe, Iordanııa – beıbitshilik pen turaqtylyqty saqtaýǵa beıil el retinde halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan moıyndalǵan memleket.
– Bul saparymnyń maqsaty – bizdiń qarym-qatynastarymyzǵa, dostyǵymyz ben saýda-ekonomıkalyq baılanystarymyzǵa tyń serpin berý. Álemde oryn alyp jatqan úderisterge qatysty kózqarasymyz ben oǵan beretin baǵamyz ortaq dep sanaımyn. Sonymen qatar biz saıası deńgeıdegi yntymaqtastyǵymyzdy tereńdete túsýge nıettimiz. Bizdiń aıqyn josparymyz bar. Taıaý bolashaqta naqty ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizip, onyń oń nátıjelerin kóretinimizge senimdimin. Biz ózara yqpaldastyǵymyzdyń aıasynda aıanbaı jumys isteýge daıynbyz. Iordanııany dostas memleket dep sanaımyz. Eki eldi baılanystyratyn dúnıe kóp, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, búgin qabyldanatyn Birlesken málimdeme men kelisimder Qazaqstan –Iordanııa yntymaqtastyǵyn ekijaqty jáne kópjaqty kún tártibiniń barlyq baǵyty boıynsha arttyrýǵa qos tarap ta múddeli ekenin bildiredi.
О́z kezeginde Iordanııa Koroli II Abdalla Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń sapary eki el arasyndaǵy saıası, saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq baılanystardy odan ári keńeıtýge mol múmkindik beretinin atap ótti.
– О́zińizdi jáne Sizdiń qurmetti delegasııańyzdy Iordanııada qarsy alǵanyma qýanyshtymyn. Búgin ekonomıkalyq baılanystardy jandandyrýǵa jáne jeke sektor úshin mol múmkindikter ashylady. Bul óte mańyzdy, – dedi Iordanııa Koroli.
Kelissóz barysynda taraptar saýda, ınvestısııa, ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy, kólik-logıstıka, týrızm, energetıka, sıfrlandyrý jáne farmasevtıka sekildi negizgi sektorlardaǵy ózara tıimdi yntymaqtastyqtyń keleshegin egjeı-tegjeıli talqylady.
Eki eldiń mádenı-gýmanıtarlyq yqpaldastyǵyn keńeıtý máselelerine aıryqsha mán berildi. Qazirgi kezde Qazaqstannyń medısınalyq oqý oryndarynda Iordanııanyń 300-ge jýyq azamaty bilim alyp jatyr.
Sonymen qatar Memleket basshysy men Iordanııa Koroli halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdiktiń ózekti máseleleri jóninde pikir almasty.
Kezdesý sońynda Prezıdent Iordanııa Korolin Qazaqstanǵa saparmen kelýge shaqyrdy.
Birlesken málimdeme
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev pen Iordan Hashımıt Koroldiginiń Koroli II Abdalla ben ál-Hýseın Birlesken málimdeme qabyldady.
Memleket basshysy Birlesken málimdemede Koroldi taqqa otyrǵanyna 25 jyl tolýymen quttyqtady. Bul mereıli data byltyr toılanǵan edi. Qasym-Jomart Toqaev Uly Mártebeliniń parasatty basshylyǵymen saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq, ákimshilik jáne basqa da salalardy qamtıtyn aýqymdy reformalar júzege asyrylǵanyn atap ótti.

Korol II Abdalla ben ál-Hýseın Qasym-Jomart Toqaevtyń halyqaralyq bastamalaryna, Qazaqstanda ekonomıkany jańǵyrtý, memlekettik basqarý júıesin jetildirý, zań ústemdigin qamtamasyz etý jáne áleýmettik ádildikti nyǵaıtý baǵytynda júrgizip jatqan reformalaryn qoldaıtynyn jetkizdi.
Memleketter basshylary ortaq qundylyqtar men múddelerge negizdelgen ekijaqty baılanystardy odan ári nyǵaıtýdyń mańyzyn, barlyq deńgeıdegi jan-jaqty dıalogti aldaǵy ýaqytta da jandandyrýǵa umtylystaryn rastady.
Birlesken málimdemede energetıka, aýyl sharýashylyǵy, ınfraqurylym, aqparattyq tehnologııalar, óńdeý ónerkásibi jáne farmasevtıka sııaqty salalarda ózara tıimdi saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty tereńdetý qajet ekeni aıtylǵan. Saýda-ekonomıkalyq baılanystardy arttyrý jáne túrli sektorlarda birlesken jobalardy júzege asyrý úshin qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda jańa múmkindikterdi zerdeleýge ýaǵdalastyq jasaldy.
Taraptar atom salasyndaǵy yntymaqtastyqtyń aıasyn keńeıtýge daıyn ekenin rastady.
Eki el arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtýǵa yqpal etetin kólik jáne logıstıka baǵyttaryn, sonyń ishinde Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizin damytýdyń mańyzyna nazar aýdaryldy. Atalǵan salalardaǵy ártúrli jobalardy iske asyrý keleshegin zerdeleýge nıet tanytyp, týrızm salasyn damytý men iskerlik baılanystardy jandandyrý úshin eki el arasynda tikeleı áýe qatynasyn ashý múmkindigin qarastyrýǵa qos tarap ta múddeli ekenin bildirdi.
Memleketter basshylary bilim berý salasyndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýge, sonyń ishinde stýdentter men oqytýshylar almasýǵa, birlesken bilim berý baǵdarlamalary men ǵylymı zertteýlerdi ázirleýge kelisti. Olar sondaı-aq halyqtar arasyndaǵy dostyq baılanystardy nyǵaıtýǵa yqpal etetin kórmeler men mádenı kúnder sekildi birlesken is-sharalar uıymdastyrý arqyly mádenı baılanystardy tereńdetýge nıetti ekenin aıtty.
Taraptar bıyl Astana men Amman qalalary baýyrlastyǵynyń 20 jyldyǵy aıasynda festıvaldar, kórmeler jáne ornyqty damý men tehnologııalar salasynda tájirıbe almasý sekildi birlesken mádenı jáne iskerlik sharalar ótkizýge daıyn ekenin jetkizdi.
Memleketter basshylary ekijaqty qarym-qatynastarǵa tyń serpin berip, múldem jańa deńgeıge shyǵarýǵa yqpal etetin kelissózderdiń nátıjesine kóńil tolatynyn atap ótti.
Qasym-Jomart Toqaev pen II Abdalla ben ál-Hýseın eki el úkimetterine Saýda-ekonomıkalyq, mádenı jáne gýmanıtarlyq yntymaqtastyq jónindegi Qazaqstan – Iordanııa úkimetaralyq komıssııasynyń otyrystaryn turaqty túrde ótkizýdi, sondaı-aq saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyqtyń keleshegi zor baǵyttaryn anyqtaý úshin Iskerlik keńestiń qyzmetin jandandyrýdy tapsyrdy.
Buǵan qosa taraptar halyqaralyq jáne óńirlik máseleler, sonyń ishinde Taıaý Shyǵystaǵy jaǵdaı jóninde pikir almasty.
Koroldi «Altyn Qyran» ordenimen marapattady
Qasym-Jomart Toqaev Iordanııa Koroli II Abdalla ben ál-Hýseınge Qazaqstan Respýblıkasynyń eń joǵary memlekettik nagradasy – «Altyn Qyran» ordenin tabystady.
Prezıdent marapattaý rásiminde sóılegen sózinde Qazaqstan men Iordan Hashımıt Koroldiginiń arasynda berik seriktestik qatynastar ornaǵanyn, Korol II Abdallanyń qazaq-ıordan baılanystaryn nyǵaıtýǵa eleýli úles qosqanyn atap ótti.
– Uly Mártebeli Koroldiń aınymas nıetiniń arqasynda biz ekonomıka men ınvestısııalyq yqpaldastyqtan bastap mádenı jáne bilim salalaryna deıin ózara múddemizge saı keletin yntymaqtastyǵymyzdy nyǵaıttyq. Asa kórnekti memleket qaıratkeri, beıbitshiliktiń qorǵany ári danalyqtyń úlgisi retinde Sizdiń isińiz álemdegi kóp adamǵa jiger beredi. Qazaqstan halqy Sizdi erekshe qurmetteıdi. Iordanııanyń tek seriktes qana emes, naǵyz dostas el ekenin maqtan tutamyz. Uly Mártebeli Koroldiń baıypty basshylyǵymen Iordanııa óńirdegi turaqtylyqty, dinaralyq dıalogti jáne gýmanıtarlyq qyzmetti ilgeriletýde sheshýshi ról atqaryp otyr. Bul qundylyqtar Qazaqstannyń beıbitshilikti, toleranttylyq pen dıplomatııany jaqtaıtyn ustanymyna saı keledi. Sizdiń zor kúsh-jigerińiz ben udaıy qoldaýyńyzdyń arqasynda biz ózara yntymaqtastyǵymyzdyń keleshegine zor úmitpen qaraımyz, – dedi Memleket basshysy.
Korol II Abdalla ben ál-Hýseın Qazaqstannyń eń joǵary memlekettik marapatyna laıyq kórgeni úshin Qasym-Jomart Toqaevqa jáne baýyrlas qazaq halqyna rızashylyǵyn bildirdi.
Iordanııa mýzeıine bardy
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ammanǵa resmı sapary aıasynda Iordanııa mýzeıin aralap kórdi. Memleket basshysyn atalǵan nysanda hanzada Álı ben ál-Hýseın, Iordanııa mýzeıi Qamqorshylar keńesi tóraǵasynyń orynbasary, hanshaıym Sýmaııa bınt Hasan men mýzeı dırektory Ihab Amarın qarsy aldy.
Qasym-Jomart Toqaev kórme zaldaryn aralap kórip, mýzeı qorynda saqtalyp turǵan sırek jádigerlermen jáne eksponattarmen tanysty. Sondaı-aq Memleket basshysyna Iordan Hashımıt Koroldigindegi eń úlken mýzeıdiń qurylý tarıhy jóninde málimet berildi.
Mýzeıdegi erekshe kórmeniń biri – Kýmran qoljazbalary. Onda tarıhı qundylyǵy zor mys qoljazbalardyń fragmentterimen tanysýǵa bolady.
Iordanııa mýzeıi turaqty ekspozısııadan bólek, ulttyq tarıh pen mádenıetti dáripteý úshin ýaqytsha kórmeler, dárister, semınarlar men mádenı is-sharalar uıymdastyrady.
Prezıdent nysandy aralap kórgen soń Qurmetti qonaqtar kitabyna estelik jazba qaldyrdy.