Aýyl • 28 Aqpan, 2025

Aınalasy aıshylyq Han ordasy

701 ret

kórsetildi

2 mın

oqý úshin

Jaqynda elimizde úzdik týrıstik aýyldar anyqtalǵan edi. «Kazakh Tourism»-niń málimetinshe, bul bastama «UN Tourism Best Tourism Village» halyqaralyq baıqaýynda tanystyrmaq.

Qazbek QUTTYMURATULY

Sýretterdi túsirgen – Mırat QORJYNBAEV

Elimizdegi eń úzdik týrıstik 5 aýyldyń biri – Batys Qazaqstan oblysy Bókeı ordasy aýdanyndaǵy Han ordasy aýyly tanyldy.

Irgesi 1826 jyly Ishki qazaq ordasynyń bıleýshisi Jáńgir hannyń uıǵarymymen jáne tikeleı basshylyǵymen qalanǵan eldi meken bastapqy kezde «Han ordasy» atalǵan. 1918 jyly keńes bıligi ornaǵan kezde «Orda qalasy» dep ataldy. 1917–1920 jyldary aýyl Bókeı oblysynyń, 1920–1925 jyldary Bókeı gýbernııasynyń, 1925–1928 jyldary Bókeı ýeziniń, 1928–1952 jyldary Orda aýdanynyń ortalyǵy boldy. 1964–1997 jyldar aralyǵynda okrýg dárejesine túsip, «Orda» keńsharynyń ortalyq ýsadbasy atandy.

Degenmen bul aýyldyń dárejesin arttyryp, dańqyn asqaqtatyp turǵan – aqyndar «aınalasy aıshylyq, kóldeneńi kúnshilik» dep jyrlaǵan Han ordasynyń saqtalýy der edik. Bul – kúlli el aýmaǵynda kúni búginge deıin saqtalyp turǵan jalǵyz Han ordasy!

Búginde osy jerde Han ordasy tarıhı-mádenı, arhıtektýralyq-etnografııalyq murajaı-qoryǵy atalǵan úlken keshen búkil bir ólkeniń jylnamasyn jıyp, halyqqa usynyp otyr.

Murajaı-qoryq quramynda 1828 jyly salynǵan Han saraıy ǵımaratynan bólek, Han meshiti, elimizdegi alǵashqy bank – qazynashylyq úıi (1867), áıelder gımnazııasy (1883), aýrýhana ǵımaraty (1872), tuńǵysh qazaq baspahanasy (1841), Seıitqalı Meńdeshevtiń memorıaldyq mýzeıi (1842), Alma Orazbaeva turǵan úı (1842), Tarǵyn mektebi ǵımaraty (1868), Sháńgereı Bókeevtiń foto mýzeıi, Jáńgir han, Dáýletkereı Shyǵaıuly jáne Muhamed-Salyq Babajanovtyń keseneleri syndy ondaǵan ǵımarat, myńdaǵan jádiger bar.

Qysqasha aıtqanda, Han ordasy ashyq aspan astyndaǵy murajaı dese bolady. Han ordasy aýyly – shynymen de úzdik týrıstik aýyl.

Biz búgin Han ordasy tarıhı-mádenı, arhıtektýralyq-etnografııalyq murajaı-qoryǵynyń qyzmetkeri, áýesqoı fotograf Mırat Qorjynbaevtyń nysanasyna ilikken sýretter toptamasyn – Han ordasy aýylynyń kórinisterin usynamyz.

Avtor týraly aqparat: Qorjynbaev Mırat Bısenǵalıuly Orda aýylynda dúnıege kelgen. 2007 jyldan beri Bókeı Ordasy tarıhı-mýzeı kesheninde qyzmet atqarady. Týǵan aýylynyń tarıhy men búgini týraly derekti fılmderdiń, fototoptama, banner, býkletterdiń avtory. Han ordasy tarıhyn nasıhattap, mýzeı qoryn tolyqtyrý maqsatynda Reseıdiń Moskva, Sankt-Peterbýrg qalalaryna, tarıhı oryndarǵa issaparǵa shyqqan.