Foto: ashyq derekkóz
«Qazaqstandyqtar jylyna nebári 65 saǵatty ǵana kitap oqýǵa arnaıdy. Bul kórsetkish basqa eldermen salystyrǵanda áldeqaıda tómen. Mysaly, Qytaıda bul kórsetkish – 154 saǵat, Japonııada – 135 saǵat, Ońtústik Koreıada – 125 saǵat. Kitap oqý – mádenıettiń kilti, órkenıettiń ózegi! Osy máseleni memlekettik deńgeıde kóteretin ýaqyt jetti», dedi Nursultan Baıtilesov.
Onyń aıtýynsha, 2021 jyly júrgizilgen PIRLS halyqaralyq zertteýiniń qorytyndysy boıynsha, qazaqstandyq oqýshylardyń oqý saýattylyǵy 2016 jylmen salystyrǵanda 32 balǵa tómendegen.
«Sıfrlyq dáýirdiń damýy kitap oqýǵa degen kózqarasty ózgertti. Internet pen áleýmettik jeliler qysqa formattaǵy kontentti tutynýǵa ıtermelep, tereń oqýǵa ýaqyt bólýdi azaıtyp jiberdi. Nátıjesinde, adamdar ınternettegi mátindi orta eseppen 55 sekýnd qana oqıdy. Bul oqýdyń adam sanasyna beretin artyqshylyqtaryn tolyq paıdalanýǵa múmkindik bermeıdi», dedi depýtat.
Depýtat basqa elderdiń oqý tájirıbesin mysalǵa keltirip, AQSh pen Eýropadaǵy ýnıversıtetterde stýdentterge mindetti túrde kitap oqý talaby qoıylatynyn atap ótti. Sondaı-aq ata-analardyń kitap oqýǵa degen yntasynyń balalardyń oqý úlgerimine tikeleı áser etetinin aıtty.
«Eresekterge keletin bolsaq. Ata-analardyń kitap oqýǵa degen kózqarasy balalardyń kitap oqýǵa degen yntasy men oqý úlgerimin arttyrýǵa baılanysy bar ekeni anyqtalǵan. Joǵaryda atap ótken PIRLS-2021 zertteýine sáıkes Eresekterdiń oqyǵanyn kórgen balalar da sondaı̆ ádet qalyptastyrady. Qazaqstanda ata-analary kitap oqýdy jaqsy kóretin oqýshylardyń úlesi (17%) álem boı̆ynsha ortasha kórsetkishten (31%) eki ese derlik az. Al PIRLS-2016-men salystyrǵanda bul kórsetkish 9%-ǵa tómendedi», dedi N.Baıtilesov.
Osyǵan baılanysty, Nursultan Baıtilesov kitap oqý mádenıetin damytý úshin kelesi sharalardy usyndy:
- Barlyq oqý mekemelerinde ǵylymı negizdelgen oqý ádisterin engizip, kitap oqýdyń tıimdi tásilderin jasaıtyn resýrstardy paıdalaný;
- Respýblıkalyq jáne aımaqtyq deńgeıde turaqty túrde kitap oqý saǵattary men aptalyqtaryn uıymdastyryp, halyqtyń nazaryn kitap oqýǵa aýdarý;
- Jergilikti ákimdikterdiń turǵyndar arasynda oqý saıystary men túrli baıqaýlar ótkizýin qamtamasyz etý.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev: «Ozyq oıly ult bolýdyń eń tóte joly – kitap oqý. Sondyqtan kitap oqý mádenıetin qoǵamda barynsha ornyqtyrý kerek» dep atap ótti. Biz osy baǵytta naqty sharalardy qolǵa alýymyz qajet», dedi depýtat.
Sonymen qatar depýtat Uly Abaıdyń «Artyq ǵylym kitapta, Erinbe ony oqyp kórýge» degen sózin eske salyp, memleket deńgeıinde kitap oqýdy dáripteý qajettigin basa aıtty.
