Aqynnyń ádebı murasyn adam men qoǵam, bilim men ǵylym, din men dástúr, memleket pen bılik, til men mádenıet baǵyttary aıasynda jańasha zerttep, rýhanı kemel ult qalyptastyrýdyń ustyny retinde hakim shyǵarmashylyǵyn jan-jaqty nasıhattaýdy maqsat etken zertteý ortalyǵynyń basqosýyna belgili abaıtanýshy ǵalymdar, sonymen qatar joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri qatysty.
Saltanatty jıyn ýnıversıtet rektory, «Abaı akademııasy» jobasynyń ǵylymı jetekshisi, akademık Erlan Sydyqovtyń alǵysózimen ashyldy. Ári qaraı jıyn moderatory, akademııa basshysy Jandos Áýbákir abaıtaný salasynyń mańyzdy máselelerine toqtalyp, zertteý ınstıtýtynyń osy kúnge deıin jasaǵan jobalarynyń jalpy esebin baıandady.
«Hakim Abaıdyń 175 jyldyq mereıtoıy qarsańynda júktelgen Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde «Abaı akademııasy» ǵylymı-zertteý ınstıtýty qurylǵany málim. Osy ýaqyt aralyǵynda, ıaǵnı 5 jyldyń ishinde zertteý ortalyǵy arnaıy serııalarmen 90 ǵylymı-tanymdyq kitap ázirlep, jaryqqa shyǵardy. Bul salasyndaǵy aýqymdy jumystardyń ereksheligi men kólemin baıqatady», dedi J. Áýbákir.
Osy tusta akademııa basshysy jobany qarjylandyrý deńgeıiniń tómendeýi sebepti 2024 jyly birqatar jumystyń júzege aspaı qalǵanyn da aıtyp ótti.
Hosh, sonymen 2024 jyly arnaýly joba negizinde 6 ǵylymı-tanymdyq kitap ázirlenip, jaryqqa shyqty.
Birinshisi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Janat Áskerbekqyzynyń «Abaı poezııasy: Kórkem antropologııa. Motıv jáne aktant» atty eńbegi.
Ekinshi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Saǵymbaı Jumaǵuldyń «Estelikter: tulǵa tuǵyry» zertteýi.
Úshinshi, M. O. Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektorynyń orynbasary, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Almıra Qalıevanyń ǵylymı-tanymdyq eńbegi – «Abaı etnopoetıkasy».
Tórtinshi, Láılá M.Demesinovanyń Abaıdyń «Tolyq adam» ilimi jáne qoǵamdyq sanany jańǵyrtý» atty ǵylymı-tanymdyq jumysy.
Besinshi, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, qaýymdastyrylǵan professor Laýra Orazǵalıevanyń «Abaı sóziniń syry» atty ǵylymı-tanymdyq eńbegi.
Altynshy, jaryq kórgen eńbek, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Jandos Áýbákirdiń «Abaı murasy jáne tarıhı ólke syry» atty zertteýi.
Kitap avtory Janat Áskerbekqyzy óz keziginde akademııa ujymyna alǵysyn bildirip, onyń qurylymdyq júıesine qatysty óz pikirin bildirdi.
«Germanııanyń áıgili Gete atyndaǵy ınstıtýty álemniń eki júzge tarta elinde óziniń seriktes mekemelerimen birge ǵalamdyq jelini qurap otyr. Bul zertteý ortalyǵynyń aıasyn keńeıtip, onyń basqarý tetigin ońtaılandyrady. Bizdiń eldiń de ár oblysynda Abaı ınstıtýttary bar. Solardyń bári «Abaı akademııasy» arqyly ortalyqtandyrylsa, aqyn murasynyń zerttelý aýqymy keńeıeri sózsiz», dedi J. Áskerbekqyzy.
Kelesi sóz alǵan kitap avtory Saǵymbaı Jumaǵul atqarylyp jatqan jumystyń ult rýhanııatyna baǵyttalǵan aýqymdy joba ekenin atap ótip, abaıtaný pániniń oqytý úderisine qatysty oıyn jetkizdi.
«Orys jazýshysy Konstantın Sımonov «Kimde-kim Pýshkındi oqymasa, ol Reseıdi súımeıdi» degen ataqty málimdemesi bar. Al Abaı – qazaq halqynyń rýhanı qubylasy. Ol ádebıetshilerdiń ǵana emes, tutas ulttyń tutynatyn azyǵy bolýy kerek. Iran respýblıkasyndaǵy joǵarǵy oqý oryndarynda barlyq mamandyq stýdentteri ıran tarıhy men ıran ádebıeti pánderin oqýǵa mindettelgen. Asylynda bul bizge úlgi bolarlyq is. Osy máseleni professor Seıit Qasqabasov bastap kótergen edi. Dál qazirgi sátte barlyq fakýltetke Abaıtaný pánin engize almasaq ta, gýmanıtarly mamandyqtarǵa engizýge kúsh-jigerimizdi jumsaýymyz kerek», dedi S. Jumaǵul.
Jıyn sońynda akademııa basshysy J. Áýbákir aldaǵy ýaqytta elimizdegi jáne sheteldegi «Abaı» ortalyqtarymen birikken sharalar uıymdastyrylatyn, sondaı-aq álemniń ár túkpirindegi «Abaı úıi» mádenı-iskerlik úılerimen baılanys odan ári jandana túsetinin aıtty. Sonymen qatar «ABAI TV» arnasymen jasalǵan memorandýmnyń negizinde Abaıǵa qatysty tarıhı jerler týraly arnaıy joba daıarlanyp, abaıtanýshy ǵalymdardyń televızııalyq dáristerin elge taratý jobalary jańa deńgeıde júzege asyrylatyn boldy.
