«Álemdi naýbaıshy bolyp araladym»
Erkebulan Mahmutov,
Naýbaıhana quzyrettiligi boıynsha halyqaralyq sarapshy:
– Men Astanadaǵy Qoǵamdyq tamaqtandyrý jáne servıs kolledjiniń túlegimin. Qazir osy oqý ornynda stýdentterge nan ónimderin pisirýdi úıretemin. Naýbaıshylyq – bizdiń otbasymyzda urpaqtan-urpaqqa jalǵasyp kele jatqan kásip. Aǵamnyń Astanada naýbaıhanasy boldy. Bala kúnimnen sonda kómektesip, qamyr ıleýdiń, nan pisirýdiń qyr-syryn úırene bastadym. Jalpy, bul salaǵa anam, aǵam, keıin qaryndasym da bet burdy. Aqyrynda bul mamandyq bizdiń otbasylyq kásibimizge aınaldy. Osy salada ózimdi jetildirýge Shveısarııa, Polsha, Italııa, Túrkııa, Reseı jáne Fransııada ótken saıystarda baq synap, júldeli oryndarǵa ıe boldym. Qazir Danııada ótetin halyqaralyq baıqaýǵa shákirt daıarlap jatyrmyz. Sonymen qatar bizdiń kolledjde akademııalyq mobıldilik saıasaty turaqty júzege asyp keledi. Bıyl sáýir aıynda 50 stýdent Túrkııanyń Antalııa qalasyndaǵy Mehmed Zekı Baldjy atyndaǵy tamaqtandyrý jáne qonaqúı bıznesi kolledjinde bir semestr boıy bilim alady. Olar tájirıbe jınap, halyqaralyq standarttarǵa saı bilimin jetildiredi. Odan bólek, kolledj kásiporyndarmen tyǵyz baılanys ornatyp, olardyń naqty óndiristik talaptaryna saı mamandar daıarlaıdy. Oqý úderisine dýaldy oqytý júıesi engizilgen, bul stýdentterdiń óndiris oryndarynda jıi tájirıbeden ótýine múmkindik beredi. Jalpy, bizdiń túlekter oqýdy bitire sala naýbaıhanalarda jumysqa ornalasyp, 500 000 teńgege deıin jalaqy alady. Jańa tehnologııalardy meńgergen, kásibı jarystarǵa qatysqan túlekter tipti odan da joǵary jalaqyǵa jumys isteıdi. Bul – beker emes. О́ıtkeni tamaq óndirisi – eshqashan mańyzyn joǵaltpaıtyn sala. Ásirese naýbaıshy mamandyǵy qashanda suranysqa ıe. Qazirgi tańda jańa tehnologııalar men eýropalyq trendterdi meńgergen mamandarǵa úlken suranys bar. Sondyqtan bul salany tańdaǵan jastarǵa bolashaqta kóptegen múmkindik esigi ashylatyny sózsiz. Al men aldaǵy ýaqytta oqýshylarymnyń qabiletin shyńdap, halyqaralyq deńgeıde úzdik mamandar daıarlaýǵa óz úlesimdi qosa beremin.
«Stıpendııam – 80 myń»
Samat AMANJOL,
Ekibastuz polıtehnıkalyq kolledjiniń 2-kýrs stýdenti:
– Men kolledjge «Jarqyn bolashaq» baǵdarlamasymen tústim. Bul joba Mańǵystaý oblysynyń oqýshylaryna arnalǵan. Iаǵnı biz 3 jyl 10 aı oqımyz. Aı saıyn 80 000 teńge shákirtaqy alamyz. Jataqhana da tegin. Úsh jyl boıǵy jol shyǵynyn da jiberýshi tarap kóteredi. Oqýdy aıaqtaǵan soń «Jarqyn bolashaq» baǵdarlamasy ózderi jumyspen qamtamasyz etedi. О́zim bolashaq tehnık-mehanıkpin. Naqtyraq aıtsam, avtomobıl kóligine tehnıkalyq qyzmet kórsetý, jóndeý jáne paıdalaný mamandyǵynda bilim alyp jatyrmyn. Qazir zamanaýı kólikterdiń qurylymy kúrdelene túsken, olardy sapaly jóndeýge joǵary tehnologııalarmen jumys isteı alatyn kásibı mamandar qajet. Bul mamandyq tek qol eńbegin ǵana emes, jańa tehnıkalardy, dıagnostıkalyq quraldardy qoldana bilý qabiletin talap etedi. Sondyqtan biz teorııalyq bilimmen qatar, tájirıbelik daǵdylardy jetildirýge erekshe mán beremiz.
Jalpy, men bul jobany dostarymnan estip bildim. Qazir Ekibastuz polıtehnıkalyq kolledjinde osy baǵdarlamamen 12 stýdent oqımyz. «Jarqyn bolashaq» baǵdarlamasy bizge aǵylshyn jáne orys tilderin tegin meńgerýge, tehnıkalyq kýrstardan ótýge jaǵdaı jasap otyr. Bul aldaǵy ýaqytta halyqaralyq deńgeıdegi maman bolýymyzǵa jol ashady.
Biz tek mamandyǵymyzben ǵana shektelip qalmaımyz. Stýdenttik ómirdi barynsha ónimdi ótkizýge tyrysamyz. О́z basym kolledjge túsken kúnnen bastap túrli is-sharaǵa belsene qatysyp, qoǵamdyq jumysqa aralasa bastadym. Qaıyrymdylyq aksııalarynda erikti retinde qyzmet atqardym, mádenı jáne sporttyq is-sharalardyń bel ortasynda júrdim. Kóp uzamaı ózimdi jańa beleste synap kórgim keldi. Osylaısha, Ekibastuz qalasynyń jastar máslıhatyna depýtattyqqa óz kandıdatýramdy usynyp, saılaýda jeńiske jettim.
«Jarqyn bolashaq» – meniń bolashaǵymdy qalyptastyrýǵa múmkindik bergen joba. Sondyqtan men osy baǵdarlama arqyly tehnık-mehanık mamandyǵyn ıgerip, elimizdiń tehnıkalyq salasynyń damýyna úles qosqym keledi.
«Áýletimizben temirjolshymyz»
Ádııa JETPISOVA,
Joǵary kólik jáne kommýnıkasııa kolledjiniń 2-kýrs stýdenti:
– Meniń mamandyǵym – «Temirjol kóliginde tasymaldaýdy uıymdastyrý jáne basqarý». Bul mamandyqty men sanaly túrde tańdadym. Sebebi bizdiń áýlettiń tynys-tirshiligi temirjolmen bite qaınasqan. Anam Álııa Jetpisovanyń osy salada 16 jyldyq eńbek ótili bar. Al atam Elbýrs Aıtqululy 27 jyl boıy temirjolda qyzmet atqarǵan. Teplovozdyń gýdogi, temir dońǵalaqtardyń gúrsili bala kezimizden qulaqqa tanys. Jalpy, bizdiń áýlettiń temirjolmen baılanysy meniń arǵy atalarymnan bastaý alady. Máselen, Aıtqul Qasymuly degen atam 17 jyl shoıyn joldyń boıynda eńbek etse, Igilik Nurtazın babamyz 43 jyl boıy temirjol salasyna úlken úles qosqan. Olardan bastalǵan eńbek jolyn men jalǵastyryp jatyrmyn. Temirjolshylar áýletiniń ókili retinde men de osy salany tańdadym jáne bul sheshimime esh ókinbeımin. Temirjol – el ekonomıkasynyń kúretamyry, myńdaǵan jolaýshy men júktiń qaýipsiz ári jyldam jetkizilýin qamtamasyz etetin júıe. Bul salada jaýapkershilik, tártip jáne múltiksiz dáldik birinshi orynda turady. Men osy mamandyqty ıgerip, kásibı biliktiligimdi shyńdap, el ıgiligi úshin eńbek etkim keledi.
Bizdiń oqý ornymyz 1945 jyldyń mamyr aıynda qurylǵan. Talaı temirjolshy túlep ushqan, 80 jyldyq tarıhy bar kolledjimiz zamanaýı qural-jabdyqtarmen, tájirıbelik sabaqtarǵa arnalǵan sheberhanalarmen tolyq qamtylǵan. Teorııalyq bilimmen qatar, óndiristik tájirıbeden ótýge de múmkindik bar. Munyń bári bolashaqta eńbek naryǵyna tez beıimdelýimizge septigin tıgizedi.
Meniń basty maqsatym – áýletimizdiń temirjol salasyndaǵy dástúrin jalǵastyryp qana qoımaı, bul salanyń damýyna óz úlesimdi qosý. Qazirgi tańda kólik jáne logıstıka salasy úzdiksiz jańaryp, jańa tehnologııalar engizilip jatyr. Bolashaq maman retinde sıfrlyq tehnologııalardy, tasymaldaýdy ońtaılandyrý ádisterin meńgerip, salanyń jańa belesterge kóterilýine atsalysqym keledi. Temirjol – men úshin bul jaı ǵana mamandyq emes, urpaqtan-urpaqqa jalǵasyp kele jatqan uly jol.
Ekonomıkanyń qozǵaýshy kúshi
Sanjar Tátibekov,
«Talap» KeAQ prezıdenti:
– Qoǵamda jumysshy mamandyqtaryna qatysty eskirgen túsinik áli de bar. Alaıda búgingi eńbek naryǵy múldem basqa talaptar qoıady. Jas mamandar joǵary jalaqy tóleıtin, turaqty jumysy bar kásipti meńgerýge umtylady.
Qazir jumysshy mamandyqtarynyń bedelin kóterý maqsatynda naqty qadamdar jasalyp jatyr. Biz tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý uıymdarynda korporatıvtik basqarýdy engizip, basshylardyń kadrlyq rezervin qurýdy qolǵa aldyq. Odan bólek, jan basyna shaqqandaǵy qarjylandyrýdyń saralanǵan modelin engizý arqyly bilim sapasyn arttyrý kózdelip otyr. Akademııalyq utqyrlyq baǵdarlamalary arqyly qos dıplomdy bilim berý júıesin de qarqyndy damytyp jatyrmyz. TjKB uıymdary bazasynda «shaǵyn kásiporyndar» men «Business startup» stýdenttik ortalyqtaryn qurý kózdelgen. Bul jas mamandarǵa óz isin bastap, kásipkerlik daǵdylardy meńgerýge múmkindik beredi.
Jumysshy mamandyqtarynyń ımıdjin kóterýge aqparattyq qoldaýdyń da róli orasan zor. О́ńirlerde eńbek adamyn dáripteıtin tele-radıo baǵdarlamalar, beınesıýjetter, maqalalar serııasy uıymdastyrylyp jatyr. Jas jumysshylar men úzdik sheberler týraly derekti fılmder men serıaldar túsirilip, keńinen nasıhattalmaq. Sonymen qatar jumysshy mamandardyń eńbek quqyqtaryn qorǵaý maqsatynda zańnamaǵa birqatar ózgeris engizýdi qarastyryp otyrmyz.
Qazirdiń ózinde Prezıdent Jarlyǵyn júzege asyrý aıasynda birneshe aýqymdy is-shara atqaryldy. Jyl basynda elordada «Jumysshy mamandyqtary qalasy» festıvali ótti. Jumysshy mamandyqtarynyń jylyn ótkizý jónindegi komıssııa qurylyp, arnaıy logotıp pen brendbýk bekitildi. Bolashaqqa baǵyttalǵan mańyzdy joba – «Jańa kásipter atlasy». Bul bastama elimizdegi 20 óńirde júzege asyrylyp, eńbek naryǵynyń ózgerýine sáıkes suranysqa ıe mamandyqtardy anyqtaýǵa kómektesedi. Budan bólek, tehnıkalyq jáne kásiptik bilimdi transformasııalaý jónindegi jol kartasy bekitildi. Jumysshy mamandyqtary – el ekonomıkasynyń qozǵaýshy kúshi. Sondyqtan bul salaǵa memleket tarapynan úlken qoldaý kórsetilip otyr. Aldaǵy ýaqytta osy baǵytta júıeli jumys jalǵasady.
