Foto: IIM
Qazirgi zamanǵy sıfrlyq sheshimderdi belsendi paıdalaný, jastardyń quqyqtyq sanasyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan aýqymdy jumystar, sondaı-aq ishki ister organdaryndaǵy kadrlyq áleýetti arttyrý qylmys pen quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý isinde mańyzdy ról atqardy.
2025 jyldyń basynan bastap respýblıka boıynsha tártip saqshylary 3,7 mlnnan astam ákimshilik quqyq buzýshylyqty anyqtady, onyń 3,2 mln jol júrisi qaǵıdalaryn buzý faktileri. Jol erejesin buzǵany úshin polısııa qyzmetkerleri 5 417 mas júrgizýshini ustady. Zań buzǵan 116 004 jaıaý júrginshige aıyppul salyndy.
2024 jyly Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý jáne balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý máseleleri boıynsha zań qabyldandy. 16 jasqa tolmaǵan adamdarǵa jynystyq sıpatta tıisý jáne óz-ózine qol jumsaýǵa úgitteý úshin qylmystyq jaýapkershilik qarastyryldy. Sonymen qatar balalardy avtobýstardan túsirýge tyıym salyndy. Býllıng úshin ákimshilik jaýapkershilik kózdeldi. Turmystyq zorlyq-zombylyq úshin jaýapkershilik kúsheıtilip, densaýlyqqa jeńil zııan keltirý jáne uryp-soǵý qylmystyq quqyq buzýshylyq retinde qarastyryldy. Otbasylyq-turmystyq qatynastar salasynda 710 qylmystyq quqyq buzýshylyq tirkeldi. Ishki ister mınıstrliginde áıelder men balalardy qorǵaýǵa baǵyttalǵan arnaıy bólimsheler jumysyn bastady.
Sondaı-aq árbir bilim berý mekemesine ıývenaldy polısııa qyzmetkerleri, ýchaskelik ınspektorlar men krımınaldyq polısııanyń jedel ýákilderi bekitildi. Olar balalar men olardyń ata-analaryna quqyqtyq saýattylyqty arttyrý boıynsha profılaktıkalyq jumystar júrgizedi.
Mektep oqýshylary men stýdentter arasynda zańsyz áreketterdi anyqtaý jáne aldyn alý jumystaryna erekshe nazar aýdarylady.
Bıyl barlyq mektepter men kolledjderde «111» respýblıkalyq baılanys ortalyǵyna jedel túrde habarlasýǵa múmkindik beretin QR-kodtar engizildi, munda quqyqtyq, uıymdastyrýshylyq jáne psıhologııalyq kómek kórsetiledi. Bilim berý mekemeleriniń kireberisterinde polısııa qyzmetkerleriniń baılanys derekterimen anonımdi shaǵymdar úshin aqparattar ornalastyrylǵan.
Sońǵy jyldary sıfrlyq tehnologııalardyń jyldam damýyna baılanysty ınternet-keńistiginde zańsyz kontenttiń taralýyn toqtatý mańyzdy mindetterdiń birine aınaldy. Jyl basynan beri esirtkilerdi jarnamalaıtyn 7 myńnan astam saıt, ekstremıstik mazmundy 2 myńnan astam kontent jáne ınternet-alaıaqtyq belgileri bar 28 myńnan astam resýrs anyqtaldy.
Barlyq atalǵan sharalar azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn qorǵaýǵa, zańnyń ústemdigin qamtamasyz etýge jáne quqyq tártibin saqtaýǵa baǵyttalǵan.
Aıta ketý kerek, 2025 jyl Ishki ister mınıstrligi tarapynan «Quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý jyly: polısııa «Zań men Tártip» kúzetinde» dep jarııalandy. Negizgi maqsat – qylmystardyń aldyn alý, olardyń jasalýyna yqpal etetin sebepter men jaǵdaılardy joıý.
