Sýretterdi túsirgender – A.Dúısenbaev, E.ÚKIBAEV
Aımaqtaǵy irgeli nysandar
Qasym-Jomart Toqaevtyń óńirge jumys sapary Aqtaý qalasyndaǵy kóterme saýda-taratý ortalyǵynyń jumysymen tanysýdan bastaldy. Memleket basshysyna azyq-túlik qaýipsizdigin saqtaıtyn mundaı nysannyń aımaqta alǵash ret salynǵany jóninde baıandaldy.
Atalǵan ortalyq óńirdi azyq-túlikpen qamtamasyz etý, tutynýshylarmen aradaǵy deldaldardy azaıtý jáne ónim baǵasyn tómendetý maqsatynda boı kótergen. Aýmaǵy 80 myń sharshy metr bolatyn keshende 40 myń tonna ónim saqtaýǵa bolady. Jobany júzege asyrýǵa 5 mlrd teńge ınvestısııa tartylǵan. Jyl sońyna deıin ortalyqtyń ekinshi kezeńin iske qosý josparlanǵan. Qazirgi kezde ónim jetkizýmen aınalysatyn otandyq iri kásipkerlermen kelisimshart jasaý jumystary belsendi túrde júrgizilip jatyr.
Budan keıin Qasym-Jomart Toqaev Shahmardan Esenov atyndaǵy Kaspıı tehnologııalar jáne ınjınırıng ýnıversıtetiniń aýmaǵynda ornalasqan Yessenov Technopark qyzmetimen tanysty.
Prezıdentke tehnologııa parkiniń zamanaýı ınfraqurylymmen jasaqtalǵany jóninde aıtyldy. Munyń bári startaptar men jobalar ázirleýmen aınalysatyn kásipkerlerdi, stýdentterdi, sondaı-aq oqýshylardy qoldaýǵa arnalǵan. Sondaı-aq Memleket basshysyna ınnovasııalyq zerthanalar men sheberhanalar tanystyryldy. Onda stýdentter men jas mamandar elektronıka, robotty tehnıka, lazermen kesý, aǵash jáne metall óńdeý, polıgrafııa, 3D-dızaın, tiginshilik daǵdylaryn meńgeredi.
Prezıdent halyqaralyq baǵdarlama boıynsha IT-mamandardy daıarlaıtyn oqý aımaǵyn jáne sıfrlyq ári telekommýnıkasııalyq quzyretterdi damytýǵa baǵyttalǵan zerthanany aralap kórdi.
Qasym-Jomart Toqaev stýdenttermen áńgimelesý barysynda qazir jańa tehnologııalar men jasandy ıntellekt baǵyttaryn damytý ózekti bolyp otyrǵanyn jetkizdi. Prezıdenttiń aıtýynsha, elimizde kólik-logıstıka salasynyń bilikti mamandaryna suranys joǵary. Memleket basshysy jastardy keleshektiń kepili sanalatyn sapaly bilim alýǵa shaqyrdy.
Sodan soń Memleket basshysy kópfýnksıonaldy BS Arena sport keshenine bardy. Zamanaýı qurylǵylarmen jabdyqtalǵan nysanda halyqaralyq jáne respýblıkalyq sport jarystaryn, sondaı-aq mádenı-kópshilik is-sharalardy ótkizýge bolady. Munda voleıbol, basketbol alańqaılary, fýtzal, jabyq jáne ashyq tennıs korttary, basseın, jekpe-jek túrleri men fıtneske arnalǵan zaldar, sondaı-aq fýtbol alańy bar.
Qasym-Jomart Toqaev jergilikti sportshylarmen áńgimelesip, olarǵa sáttilik tiledi.
Infraqurylymdyq 24 bastama júzege asyp jatyr
Prezıdent elimizdiń tranzıttik áleýetin damytýda mańyzdy rólge ıe basty logıstıkalyq habtyń biri – Aqtaý halyqaralyq teńiz portyna bardy.
Búginde atalǵan nysandaǵy kópmaqsatty zamanaýı termınal Shyǵys – Batys, Soltústik – Ońtústik baǵyttary boıynsha táýlik boıy júk tıeý men túsirý qyzmetin usynady. Porttyń halyqaralyq kólik dálizderiniń toǵysynda ornalasýy ulttyq jáne óńirlik logıstıkany nyǵaıtýda aıryqsha strategııalyq mánin kórsetedi.
Prezıdentke Mańǵystaý oblysynyń kólik-logıstıka ınfraqurylymyn damytý perspektıvasy, sonyń ishinde elimizdiń tranzıttik áleýetin keńeıtý jáne port qýatyn jańǵyrtý josparlary jóninde baıandaldy.
Kólik mınıstri Marat Qarabaev óńirde jalpy quny 1,9 trln teńge bolatyn 24 ınfraqurylymdyq jobanyń júzege asyrylyp jatqanyn aıtty. Byltyr Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizi boıynsha júk tasymaly 62 paıyzǵa ósip, 4,5 mln tonnaǵa jetken. Atalǵan baǵytpen 358 konteınerlik poıyz, 27 myń avtokólik júk tasymaldaǵan. Eksport kólemi 3,2 mln tonnany quraǵan. 2028 jylǵa deıin bul kórsetkishti 10 mln tonnaǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr.
Aqtaýda konteınerlik hab salynyp jatyr. Bul joba porttyń júk ótkizý qabiletin 140 myńnan 240 myń JFE-ge deıin ulǵaıtady.
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, Kendirli kýrorty aımaǵynda jańa áýejaıdyń qurylysy bastaldy. Áýejaı saǵatyna 150 jolaýshyny qabyldaı alady. Kendirlini Almaty jáne Astana qalalarymen jalǵaıtyn turaqty áýe reısterin ashý josparlanǵan.
Buǵan qosa Ortalyq – Batys jáne Beıneý – Sekseýil sekildi aýqymdy jol qurylysy jobalaryn júzege asyrý kózdelgen. Sonyń nátıjesinde basty baǵyttardaǵy logıstıkany ońtaılandyryp, tranzıt jáne eksport júkterin tasymaldaý shyǵyndaryn edáýir azaıtýǵa múmkindik týady. Atap aıtqanda, Astanadan Aqtaýǵa deıingi jol 800 shaqyrymǵa, al Qorǵastan Aqtaýǵa deıingi araqashyqtyq 900 shaqyrymǵa qysqarady.
Memleket basshysy Kendirli kýrorty aýmaǵyndaǵy áýejaı qurylysyn tezirek aıaqtaýdy tapsyrdy. Prezıdenttiń aıtýynsha, elimizdi Eýrazııanyń kólik-logıstıka habyna aınaldyrý jolynda Mańǵystaýdyń alatyn orny erekshe. Sondyqtan onyń áleýetin tıimdi paıdalaný qajet. О́ıtkeni bul mindettiń strategııalyq mańyzy zor.
Igiligi mol ınvestısııalyq múmkindik
Sonymen qatar Memleket basshysyna Mańǵystaý oblysyndaǵy ınvestısııalyq jobalar tanystyryldy.
О́ńirdegi iri ınvestısııalyq jobalar qatarynda Aqtaý qalasyndaǵy qýaty 160 MVt bolatyn bý-gaz qondyrǵysynyń qurylysy, mýltımodaldy logıstıkalyq-avıasııalyq hab, keme qurastyrý verfi, bekire balyǵyn ósirý jáne ýyldyryq óndirý sharýashylyǵy, «Bozjyra» vızıt ortalyǵyn salý, sondaı-aq ammıak-karbamıd keshenin iske qosý sekildi eleýli jobalar bar.
Qasym-Jomart Toqaevqa byltyr aımaq ekonomıkasyna 1,1 mlrd dollar kóleminde tikeleı sheteldik ınvestısııa tartylǵany jóninde málimet berildi. Quny 36 mlrd teńge bolatyn 15 ınvestısııalyq joba júzege asyrylyp, 530 turaqty jumys orny ashylǵan. 5,7 trln teńgege 55 áleýetti ınvestısııalyq jobanyń pýly jasaqtaldy.
Memlekettik marapat tapsyryldy
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Mańǵystaýǵa sapary kezinde aımaqtaǵy quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerimen kezdesti. Memleket basshysy olardyń el ishindegi turaqtylyq pen tynyshtyqty saqtaýǵa zor úles qosyp kele jatqanyn atap ótti.
– Ádiletti Qazaqstandy qurý jáne «Zań men tártip» qaǵıdatyn qoǵamda tereń ornyqtyrý úshin tabandy eńbek etip júrsizder. Qaýip-qaterge qaramastan, barlyq júktelgen mindetti abyroımen atqaryp jatyrsyzdar. Adal qyzmetterińizge shynaıy rızashylyǵymdy bildiremin. Men aımaqta qaýipsizdikti saqtaý úshin minsiz qyzmet etip júrgen birqatar kúshtik qurylym ókilderin memlekettik nagradamen marapattaý týraly sheshim qabyldadym. Jalpy, men Memleket basshysy retinde quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerin árdaıym qoldaımyn, eńbekterińizdi joǵary baǵalaımyn. Aldaǵy ýaqytta da memlekettiń tiregi, halyqtyń qorǵany bolyp, adal qyzmet etesizder dep senemin, – dedi Prezıdent.
Memleket basshysynyń Jarlyǵymen qyzmettik boryshyn atqarýda kórsetken erligi men janqııarlyǵy úshin ofıserler men serjanttarǵa II dárejeli «Aıbyn» ordeni, «Erligi úshin» jáne «Jaýyngerlik erligi úshin» medaldary tapsyryldy.
