Túrkistan oblysy ákimdiginiń qoldaýymen ótken ekspedısııa Shymkent qalasynan bastaý alyp, aldymen Ibragım ata, Qarashash ana, Bıbiǵııas ana kesenelerine zııarat etýden bastaldy. Saıram aýdanynda jalǵasqan is-shara barysynda Nanjemestiń kótergen sımvoldyq Balýan tasy zerttelip, onyń tarıhı-mádenı máni zerdelendi.
Sapar aıasynda ekspedısııa músheleri óńirdegi óndiris oryndaryn da aralady. Sonyń ishinde «GenGroup Qazaqstan» JShS-nyń banan plantasııasyna baryp, kásiporyn jumysymen tanysty.
Odan ári jol Ordabasy aýdanynda jalǵasyn taýyp, Qajymuqan Muńaıtpasuly kesenesine zııarat jasaldy. Palýan babanyń urpaqtarynyń qolynda saqtalǵan jádigerler zertteý nysanyna aınaldy. Atap aıtqanda, Qajymuqannyń arbasynyń bel temiri, ojaýy, sý quıatyn ydysy, syrnaıy men shabadany kópshilik nazaryn aýdardy. Ekspedısııa músheleri palýan áýletiniń ókilderinen buryn beımálim bolǵan derekterdi jazyp aldy.
Sondaı-aq qatysýshylar jańǵyrtylǵan Qajymuqan atyndaǵy oblystyq sport mýzeıine baryp, onda saqtalǵan segiz Balýan tastyń tarıhymen tanysty. Mýzeıde jergilikti zııaly qaýym men sportshylardyń qatysýymen «Kúsh leksııasy» uıymdastyrylyp, Uly dalanyń kúsh mádenıeti men batyr-balýandardyń tarıhı sabaqtastyǵy sóz boldy.
Osy jıynda óńirdiń belgili qalamgerleri Asan Turabaev pen Ileshan Baıjanovqa ult rýhanııatyna qosqan úlesi úshin «Balýan tas» tósbelgileri tabystalyp, «Rýhanı palýan» ataǵy berildi. Joba jetekshisi Abylaıhan Qalnazarov balýandyq uǵymynyń mánine toqtalyp: «Balýandyq tek qana qara kúshpen ólshenbeıdi. Onyń rýhanı jáne qaıratkerlik qabattary bar. Balýan tas ta tek qana fızıkalyq túrde kóterilmeıdi. Ol da tutas bir fılosofııa bolǵandyqtan, basqa da salalarda sımvoldyq turǵyda kóterile beredi. Eki aǵamyzdyń atqarǵan isi júzdegen adam jumys isteıtin úlken zertteý ınstıtýttaryna bergisiz.
«Ulylardyń baǵasyn halyq bergenimen, syıyn jeke erler beredi» degen bar. Bizdiki soǵan ıshara», dedi.
Birinshi kúnniń qorytyndysy boıynsha «Qazaq kúshiniń kartasyna» bir sımvoldyq jáne segiz zattyq Balýan tas jeke nysan retinde engizilip, olardyń tolyq sıpattamasy aqparattyq bazaǵa tirkeldi.
Aıta keteıik, ekspedısııa 21 naýryzǵa deıin jalǵasady. Aldaǵy kúnderi Báıdibek, Sozaq, Otyrar, Saýran aýdandary men Túrkistan qalasynda zertteý jumystary júrgiziledi. Jobany «Baluan tas» ulttyq sport túrleri jáne mádenıeti akademııasy uıymdastyryp otyr.
Sapar quramyna arnaıy jasaqtalǵan jýrnalıster men blogerler toby, ǵalymdar men sportshylar engen. Olardyń qatarynda Zeıin Álipbek bastaǵan medıa ókilderi, Serik Erǵalı jetekshilik etetin ǵalymdar shoǵyry jáne áıgili balýan Arman Súleımen bar.
Eske sala keteıik, «Qazaq kúshiniń kartasy» jobasynyń tusaýy ótken jyly Naýryz merekesinde elordada kesilgen edi. Buǵan deıin Aqtóbe jáne Pavlodar oblystarynda uıymdastyrylǵan ekspedısııalar nátıjesinde alǵashqy ǵylymı-mádenı derekter jınaqtalǵan. Túrkistan baǵytyndaǵy bul sapar jobanyń rýhanı-tarıhı turǵydan mańyzdy kezeńderiniń biri sanalady. Sonymen qatar is-shara Naýryz meıramy men Túrkistanda ótetin kókpardan álem chempıonatyna oraılastyrylǵan.
Jobanyń basty maqsaty – qazaqtyń dástúrli kúsh mádenıetin keshendi zertteý, balýan tastardy ulttyq mura retinde júıeleý jáne olardy zamanaýı mádenı aınalymǵa engizý arqyly ulttyq biregeılikti nyǵaıtý.
