2024 jyly Almatyda 543 shaqyrym jańa sý qubyry men káriz jelisi tartylyp, tozyǵy jetken sý qubyry 52,7%-ǵa, eskirgen káriz júıesi 51,8%-ǵa deıin azaıǵanymen, osy máselege oraı ótken baspasóz májilisi bul salanyń áli de kúrdeli jaǵdaıda qalyp otyrǵanyn dáıektep berdi.
«Almatyda sý júıesin damytý jumystary jalǵasyn tabady. Josparlanǵan iri jobalardyń ishinde Myńbaev kóshesiniń boıyndaǵy magıstraldi sý qubyryn aýystyrý, Taýsamaly (Kamenka) shaǵyn aýdanyna ınjenerlik jeliler tartý, Tımırıazev kóshesinde sý qubyryn aryqsyz ádispen qaıta qurý jumystarynyń mán-mańyzy erekshe. Bul 240 myń qala turǵynyn sapaly sýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi», – dedi «Almaty Sý» ShJQ KMK dırektory Ilııas Qazıev.
Bıyl tozyǵy jetken 70 shaqyrym jelini aýystyrý, eki taza sý rezervýaryn salý, jóndeý, tórt sorǵy stansasyn jańartý men 200 dana sorǵy jabdyǵyn aýystyrý josparlanyp otyr. Búginde qalanyń batys bóligin sýmen qamtamasyz etýge arnalǵan toptastyrylǵan sý qabyldaǵyshynyń jobasy ázirlenip jatyr. Bul jerde sý sorǵysh stansalary ornalastyrylyp, jınalǵan sý zalalsyzdandyrylady. Almaty ákimdigi Ermensaı yqsham aýdanyn sýmen qamtamasyz etý maqsatynda «Nurlytaý» sý tazartý stansasyn salatyn merdigerge baıqaý jarııalaǵan. Oǵan qosa jańa taratý jelileriniń qurylysy júzege asyrylsa, 2026 jyldyń sońyna qaraı Ermensaı men Nurlytaý aýdandarynyń 22 myńnan astam turǵyny sapaly aýyzsýmen qamtylýǵa tıis.
Jaz aılarynda sý tapshylyǵyn kórip otyrǵan Ermensaı turǵyndarynyń máselelerin sheshý maqsatynda Ál-Farabı dańǵylynan Araıly kóshesine sý qubyryn tartý jumystary bastaldy. Atalǵan joba aıasynda bıyl kóshe boıyndaǵy turǵyn úıler men jeke sektor jańa sý qubyryna qosylady. Keıin bul qubyr «Nurlytaý» sý tazartý stansasymen biriktirilip, osy aýdandardaǵy sý júıesiniń senimdiligin edáýir arttyrady.
2024 jyly Medeý aýdanynyń ońtústigin sý tapshylyǵynan qutqarǵan jańa rezervtik sýmen jabdyqtaý júıesi iske qosylyp, Samal, Kóktóbe men Taýly qyrat shaǵyn aýdandarynyń 50 myńnan astam turǵynynyń saýabyn alǵan edi. Sol sııaqty «Balqash» iri ınfraqurylymdyq jobasy aıasynda Kamenka ústirtine de sý turaqty berile bastady. Osy jobanyń arqasynda Kólsaı shaǵyn aýdanynyń turǵyndary da ortalyqtandyrylǵan sý júıesine qosyldy. Jyl sońyna deıin Sulýsaı men Muztaý shaǵyn aýdandaryn sýmen jabdyqtaý jobalary aıaqtalady. Osylaısha, Almatyda Medeý aýdanynyń ońtústik bóligin sýmen jabdyqtaýdyń rezervtik júıesin ornatý tııanaqtalady.
Taǵy bir oń bastama – «Investısııa ornyna tarıf» saıasaty aıasynda ınfraqurylymdy jańartý men tabıǵı resýrstardy únemdeýge bólinetin qarajat kólemi de artyp keledi. 2025 jyly qalanyń sý qubyrlary men káriz júıelerin jańǵyrtýǵa «Almaty Sý» qarajaty esebinen 18 mlrd teńge ınvestısııa tartý josparlanǵan. Tozyǵy jetken 70 shaqyrymdyq sý qubyrlaryn aýystyrý barysynda tıisti ýchaskelerdiń sýsyz qalmaýy qarastyrylyp, kólik qozǵalysyna kedergi týyndatpaý eskeriledi. Bıyl 4 sorǵy stansasy jóndelip, 200 dana sorǵy jabdyǵy, 444 dana japqysh armatýra, 4 transformatorlyq qosalqy stansa jańartylyp, 2 taza sý rezervýary jóndelip, jańadan salynady. Sondaı-aq qalanyń sý júıesin jańartý aıasynda órt gıdranttaryn, sý alatyn uńǵymalardy jóndeý, arnaıy tehnıkany jańartý da qarastyrylǵan. Káriz sýlaryn tazartý stansalaryndaǵy tazalaý tehnologııasyn jańartý jobalary bastaldy. Tazartý alańdarynda shógindilerdi óńdeý qurylystary salynady.
Sátimen márege jetse, Aqsaı ózenindegi salynyp jatqan sý daıyndaý stansasy Naýryzbaı aýdanynyń 100 myń turǵynyn sý tapshylyǵynan qutqarýǵa tıis. Búginde Naýryzbaı aýdanyndaǵy sý tapshylyǵyn joıý maqsatynda qýaty táýligine 22 myń tekshe metr bolatyn sý daıyndaý stansasynyń qurylysy júrgizilip jatyr. Stansa 100 myń adamdy sýmen qamtamasyz etedi. Qurylys jumystaryn aıaqtaý bıyl qazan aıyna josparlanǵan. Mamyr aıynda buǵan deıin salynǵan Qarǵaly súzgi stansasynda iske qosý-retteý jumystary aıaqtalady.
«Sý tazartý nysanynyń qalypty jumys isteýine qajetti tehnıkalyq káriz kollektorynyń qurylysy qatar júrgizilip jatyr. Bul bastapqyda stansa jobasyna engizilmegen edi», deıdi I.Qazıev.
Atalǵan kollektordyń qurylysy osy jyldyń maýsymynda aıaqtalǵan soń stansany iske qosýǵa bolady. Qarǵaly ózeninen alynatyn sýdy tazalaý – Naýryzbaı aýdanyn, onyń ishinde Qaraǵaıly, Quramys, Taýsamaly, Tastybulaq shaǵyn aýdandaryn sapaly sýmen úzdiksiz qamtamasyz ete alady. Sonymen qatar aglomerasııa esebinen qalanyń batys bóliginde paıda bolǵan sýǵa degen suranysty qamtamasyz etý maqsatynda qýaty táýligine 43 myń tekshe metr bolatyn «Barlyq» sý jınaǵysh rezervýary jobalanyp jatqanyn aıta ketý kerek.
Megapolıstegi sýǵa qatysty qordalanǵan máselelerdi keshendi túrde sheshý maqsatynda Bostandyq aýdanynyń ońtústik bóliginde sýmen jabdyqtaýdy jaqsartý jumystary da qolǵa alynǵaly tur. Sebebi Bostandyq aýdanynyń ońtústik bóliginiń turǵyndary jyldar boıy «Vodsnab» JShS, «Ermensaıvodgaz» JShS, «Baýr LTD» JShS sııaqty jeke sý jetkizýshiler qyzmetteriniń sapasy men qymbat tarıfterine shaǵymdanýmen keledi.
«Bul bólik eshqashan «Almaty Sý» qyzmet kórsetý aımaǵyna kirgen emes, sondyqtan qalyptasqan jaǵdaıdy jaqsartýǵa múmkindik beretin pármendi tetikter bolǵan joq. Búginde «Vodsnab» (burynǵy – Orhan) JShS-men sot talqylaýlary jalǵasyp jatyr. Degenmen qala basshylyǵy onyń aıaqtalýyn kútpeı, jaǵdaıdy túbegeıli ózgertip, jaqyn arada sýmen qamtamasyz etýge qatysty oń sheshimder qabyldady», deıdi «Almaty Sý» ShJQ KMK dırektory.
Qoryta aıtqanda, munyń barlyǵy sanamalap shyǵýǵa ońaı bolǵanymen, kóp qarajat pen kúsh-jigerdi, kásibı turǵyda josparlaýdy qajet etetin, megapolıstiń eń ótkir máseleleriniń birin retteıtin is-shara bolyp otyr.
ALMATY
