Máselen, Abaı mýzeıi 1940 jyly ashylǵan mádenı nysannyń oblys aýmaǵynda 9 fılıaly jumys isteıdi. Mýzeı qorynda 22 myń jádiger bar.
Oblys ákimi mýzeıdiń qor saqtaý bólimi men kitaphanasyn aralap kórdi. Qor saqtaý bólmesinde 20 myńnan astam jádiger, kitaphanada 16 myńnan astam kitap saqtalǵan. Kitaphana ashylǵaly beri jóndeý kórmegen. Jertólede ornalasqandyqtan syz tartyp, qundy kitaptar men jádigerler búline bastaǵan.
«Jıdebaı-Bórili» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeıiniń dırektory Ulan Saǵadıev aımaq basshysyna Jıdebaıdaǵy qoryqty qorshaý, Abaı-Shákárim kesenesine jáne fılıalǵa qarasty aýdandardaǵy mýzeılerge jóndeý júrgizýge kómek kórsetýdi surady.
Oblys ákimi mýzeıde abaıtanýshy Arap Espenbetov jáne belgili aqyn Tynyshtyqbek Ábdikákimulymen kezdesti. Zııaly qaýym ókilderi óńirdiń rýhanııaty men mádenıetine qatysty oılaryn ortaǵa saldy. Mádenı nysanǵa ulttyq mártebe berý jóninde usynystaryn aıtty. Aımaq basshysy usynystardy eskerip, birlese jumys isteýge daıyn ekenin jetkizdi.
Nevzorovtar otbasy atyndaǵy beıneleý óneri mýzeıi 1870 jyly salynǵan. 600-den astam qundy jádiger saqtaýly. Munda 72 adam eńbek etedi. Nysan kúrdeli jóndeýdi qajet etedi. Ǵımarattyń qasbeti, edeni eskirip, keıbir bólmelerdiń qabyrǵalarynda jaryq paıda bola bastaǵan. Qalypqa keltirý úshin ǵylymı-jobalyq qujattama ázirlengen.
1883 jyly qurylǵan tarıhı-ólketaný mýzeıi - elimizdegi eń kóne mádenı nysandardyń biri. Mekemede 81 qyzmetker eńbek etedi. Aýdandarda 5 fılıaly bar. Mundaǵy ózekti másele - ǵımarattyń tarlyǵy. Qorda saqtalǵan 137 myńǵa jýyq jádiger sý, jylý qubyrlary ótetin eski jertólede ornalasqan.
Fedor Dostoevskıı atyndaǵy ádebı-memorıaldyq mýzeı 1971 jyly jazýshynyń 150 jyldyǵyna oraı ashylǵan. Qalamgerdiń qundy málimetteri saqtalǵan úzdik úsh mýzeıdiń qataryna kiredi. Munda XVIII-XIX ǵasyrlardaǵy sırek kitaptar men qundy jádigerler saqtalǵan. Jalpy sany 27 myńnan astam eksponatty sıfrlyq formatqa kóshirý úshin arnaıy skaner qajet. Bul ǵımaratqa da kúrdeli jóndeý júrgizilmegen. Shatyrdan sý aǵyp, ekspozısııalyq jabdyqtar men monýmentaldy sýretterge zalal kelgen.
Nevzorovtar otbasy atyndaǵy beıneleý óneri mýzeıiniń dırektory Tatıana Stromskaıa men Fedor Dostoevskıı atyndaǵy ádebı-memorıaldyq mýzeıiniń dırektory Irına Soloveva oblys ákimine ózderi basqaryp otyrǵan mekemelerdiń ǵımarattaryn keńeıtý, damytý boıynsha usynystaryn aıtty.
Aımaq basshysy qaladaǵy mádenı nysandarǵa kezeń-kezeńimen jańǵyrtý júrgiziletinin jetkizdi.
«Búgin Semeıdegi mýzeılerdiń tynys-tirshiligimen, ózekti máselelerimen tanystym. Bul mádenı nysandar osy ýaqytqa deıin ábden qaraýsyz qalǵan eken. Barlyǵy kúrdeli jóndeýdi qajet etedi. Jertólege túsip, qundy jádigerlerdiń qazirgi jaǵdaıyn kórdim. О́kinishke qaraı, kún ótken saıyn tozyp, búlinip barady. Zaman talabyna saı jabdyqtamasaq, baǵaly muralarymyzdan aıyrylyp qalýymyz múmkin. Sondyqtan mýzeılerdi jóndeýdi bıyldan bastaımyz», dedi oblys ákimi.
Budan soń aımaq basshysy Abaı atyndaǵy qazaq mýzykalyq-drama teatry men Abaı atyndaǵy oblystyq ámbebap kitaphananyń ózekti máselelerimen tanysty.
Teatr ǵımaraty 1981 jyly salynǵan. Qazirgi tańda munda 238 adam eńbek etedi. Nysanda úsh shyǵarmashylyq ujymnyń birge jumys isteýine baılanysty qosymsha bólmeler tapshy. Ǵımaratta 44 jyl boıy kúrdeli jóndeý júrgizilmegen. Jylý jáne sý júıelerin aýystyrý qajet. Akterlerdiń jetispeýshiligi, olardy turǵyn úımen qamtý, tehnıkalyq qyzmetkerlerdiń jalaqysynyń azdyǵy aıtyldy.
Aımaq basshysy teatrda buryn osy ujymdy basqarǵan Adaı Azamatovpen kezdesip, mádenıet oshaǵyn damytýǵa qatysty usynys-pikirlerin tyńdady.
Abaı atyndaǵy oblystyq ámbebap kitaphana 1974 jyly salynǵan. Kitaphanada 400 myńnan astam kitap qory bar. Sırek kezdesetin kitaptar jáne qoljazbalar qory 5 jarym myńǵa jýyqtaıdy. 19 myńnan astam turaqty oqyrman bar.
Mundaǵy ózekti máseleniń biri – bólmelerdiń tapshylyǵy. Qazirgi ýaqytta kitaphanada 4 mekeme jumys isteıdi. Mekeme dırektory Mereı Qart oryn jetispegendikten sırek qordaǵy qundy kitaptar men merzimdi basylymdar jertólege ornalastyrýǵa májbúr ekendikterin jetkizip, kómek kórsetýdi surady. Kitaptardy sıfrlyq formatqa kóshirý úshin arnaıy skaner alý qajettigi týyndap otyr.
Kitaphanada oblys ákimi aqyn, óner janashyry Qusmilııa Nurqasymmen kezdesip, aımaqtyń rýhanııatyna qatysty oı-pikirlerin tyńdady. Aımaq basshysyna mádenı nysanǵa ulttyq mártebe berý jóninde usynys aıtyldy.
«Eki mádenı nysannyń da máselelerin jaqsy bilemin. Eki mekeme qyzmetkerleri de qolaısyz jaǵdaıda jumys isteýge májbúr. Kúrdeli jóndeý júrgizilmegendikten jylý, sý jelileri ábden tozǵan. Teatrǵa aǵymdaǵy jóndeýdi bastaımyz. Abaı teatrynyń máselesine Býrabaıda ótken Ulttyq quryltaıda Prezıdenttiń ózi nazar aýdaryp, Úkimetke Semeıde jańa teatr salýǵa tapsyrma berdi. Al Abaı mýzeıi men oblystyq ámbebap kitaphanaǵa ulttyq mártebe berý týraly usynysty tıisti oryndarǵa jetkizemin», dedi aımaq basshysy.
Abaı oblysy
