Aımaqtar • 09 Mamyr, 2025

Erlerdiń eńseli eskertkishi

130 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Taý qýysyndaǵy shaǵyn ǵana aýyldan úsh birdeı Keńes Odaǵynyń batyry shyqqan. Samar aýdanyna qarasty Podgornoe aýyly sonysymen de erekshe. Ivan Iаroskıı, Nıkolaı Fonov, Sergeı Sednev syndy batyrlaryna aýyldyń kireberisinde keýde músinderi men erekshe kompozısııada stella qoıylǵan.

Erlerdiń eńseli eskertkishi

Sýretti túsirgen – avtor

Podgornoe aýylynyń qaq tórinde asqaqtaı boı túzegen memorıal batyrlardyń erligin áıgileıtindeı. Soǵystan keıingi jyldary orna­tylǵan qarapaıym ǵana obelısk aýyl jurty úshin qasıetti orynǵa aınalǵan. Ýaqyt óte kele aýyl azamattary úsh batyr­dyń esimin laıyqty túr­de ulyqtaıtyn eńseli eskertkish turǵyzý kerek dep sheshken. Bul istiń basy-qasynda júrip, nar táýekel etken azamattar az bolmady. Qoblan Qamzın, Vasılıı Panıýkov, Qınaıat Besekenev, Mels Talyspaev, Gennadıı Pısmarkın, Aleksandr Fedosov sekildi el azamattary qolynan kelgen kómekti aıamaǵan. Qurylys jumysyn sheber Qızatolla Jetenov tııanaqty atqaryp, el rızashylyǵyna bólen­gen. Bul 2010 jyldyń 9 mamyry edi. Jeńistiń 65 jyldyǵy qarsańynda tarıhı eskertkishtiń saltanatty ashylýy ótti.

2012 jyly memorıal qaıta jań­ǵyr­tylyp, mármár taqtadaǵy sózder­diń qasyna tyrnalardyń beınesi qondyryldy. Qazaq dalasynda qa­lyqtaǵan tyrnalar – árqashan saǵy­nyshtyń, máńgilik rýhtyń nyshany. Eskertkish aldynda úsh batyrdyń qola músini ornatyldy. Tómende janyp turǵan Máńgilik alaý – búgingi urpaqtyń júregindegi ottyń belgisindeı. Qara mármár taqtaǵa qashalǵan ondaǵan esim – osy aýyldan maıdanǵa attanǵan erler­diń óshpes izi.

Batyrlarǵa toqtala ketsek, Ivan Iаroskıı Tynyq muhıt flotynyń 390-teńiz atqyshtar batalonynda rota komandıri bolyp, keńes-japon soǵysynda erligimen kózge túsken. О́lim men ómir beldesken syn saǵatta onyń batyldyǵy búkil bólimsheniń taǵdyryn sheshken. Soǵystan keıingi jyldary Reseıdiń Lenıngrad oblysynda ǵumyr keshken.

Al Nıkolaı Fonov – 59-artıl­le­rııalyq polktiń serjanty, zeńbirek komandıri. Ol jaýdyń birneshe tan­kisin órtke orap, aty ańyzǵa aınal­ǵan eken. Týǵan jerine din aman oral­ǵa­ny­men, densaýlyǵy syr berip, erte kóz jumǵan.

Sergeı Sednev – Dneprdiń asaý aǵysynda pontondyq parkti basqa­ryp, jaýyngerlerdiń ózennen aman-esen ótýine jaǵdaı jasaǵan jankeshti jaýynger.

Búginde Podgornoe aýylyndaǵy olar­dyń eskertkishteri – ótkenniń emes, máń­­­giliktiń nyshany. Jyl saıyn 9 mamyrda aýyl turǵyndary eskertkish basyna jınalyp, gúl shoq­taryn qoıyp, batyrlardy únsiz eske alady. Aıtqandaı, 2015 jyly Jeńis­tiń 70 jyl­dyǵy qarsańynda mektepte arnaıy mýzeı ashylyp, batyrlardyń ómir joly men maıdandaǵy erlikteri týraly tyń derekter jınaqtaldy.

Podgornoenyń bul eńseli eskert­kishi – eldiń eldigin, birligin kórsetetin bıik rýhtyń rámizi. Batyrlar erligi – urpaqqa amanat, ony dáripteý – paryz. О́ıtkeni el úshin jan qıǵandardyń esimi – máńgilik!

 

Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Samar aýdany