Foto: Ashyq derekkóz
Depýtattyń paıymynsha, jasandy ıntellekt tek tehnologııalyq qural ǵana emes, ol oılaý, eńbek jáne qarym-qatynas formalaryn túbegeıli ózgertetin jańa paradıgma. Sondyqtan Qazaqstan bilim berý júıesin osy ózgeristerge beıimdeýde batyl ári naqty qadamdar jasaýy qajet.
Ashat Aımaǵambetov saýalynda birqatar aldyńǵy qatarly elderdiń tájirıbesin mysalǵa keltiredi:
- AQSh: Microsoft, Adobe, IBM, Uber syndy alpaýyt kompanııalardyń 250-den astam basshysy mektepterde JI-di mindetti pán retinde engizýdi qoldady. Bastamany Code.org jáne CSforALL sekildi bedeldi uıymdar qoldaǵan;
- Estonııa: Qyrkúıekten bastap «AI Leap» ulttyq baǵdarlamasy aıasynda barlyq joǵary synyp oqýshylaryna ChatGPT qoljetimdi bolady, al muǵalimder arnaıy daıyndyqtan ótedi;
- Qytaı: Beıjiń mektepterinde jańa oqý jylynan bastap JI boıynsha jylyna keminde 8 saǵattyq mindetti sabaqtar ótedi.
Depýtat elimizde de jasandy ıntellektke qyzyǵýshylyq artyp kele jatqanyn atap ótti. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bul baǵyttaǵy jumysty tikeleı ózi baqylaýǵa alǵan. Depýtattar toby arnaıy zań jobasyn da ázirlegen.
Onyń pikirinshe, muǵalimder de JI-di qoldanýǵa daıyn emes, ádistemelik quraldar joq, baǵalaý júıesi túsiniksiz, al jalpy mektepterde JI-di qoldanýǵa qatysty ulttyq saıasat múlde joq.
«Qazirgi tańda oqýshylar jasandy ıntellekt júıelerin úı tapsyrmalaryn oryndaý, shyǵarma jazý, prezentasııa ázirleý úshin belsendi paıdalanyp jatyr. Alaıda biz olardy osy quraldardy durys, etıkalyq ári jaýapkershilikpen qoldanýǵa úıretken joqpyz. Bul – mańyzdy kemshilik», dedi depýtat.
Saýalyn qorytyndylaı kele, depýtat tómendegideı 10 naqty usynys joldady:
- Bilim berý júıesine JI engizý boıynsha jol kartasyn ázirleýdi tapsyrǵan jón;
- Qoldanystaǵy oqý baǵdarlamalaryn saralap, 5–6-synyptardan bastap «Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq saýattylyq» pánin engizý múmkindigin qarastyrý;
- Muǵalimderdi daıyndaý jáne qaıta daıarlaý júıesin qalyptastyrý;
- JI qoldaný boıynsha mektepterge arnalǵan saıasat pen etıkalyq erejeler ázirleý;
- JI kómegimen oryndalǵan jumystardy baǵalaý tártibin bekitý;
- Ádistemeler men oqý materıaldaryn ázirleıtin, muǵalimderdi daıarlaıtyn JI boıynsha ulttyq ortalyq qurý;
- Ata-analar, muǵalimder jáne oqýshylar úshin «JI-di tıimdi jáne qaýipsiz paıdalaný» taqyrybynda ashyq onlaın-kýrs ázirleý;
- Mektep baǵdarlamasyna synı oılaý, aqparattyq gıgıena jáne JI etıkasy taqyryptaryn engizý;
- Barlyq óńirlerde memlekettik-jekemenshik áriptestik negizinde sıfrlyq saýattylyq ortalyqtaryn qurý, sonyń ishinde JI boıynsha jazǵy mektepter uıymdastyrý;
- Muǵalimderge arnalǵan JI-di oqytý prosesinde qoldanýǵa baılanysty mindetti qaıta daıarlaý jáne sertıfıkattaý júıesin engizý, pedagogıkalyq joǵary oqý oryndarynyń baǵdarlamalaryn jańartý.
Ashat Aımaǵambetovtiń pikirinshe, Qazaqstan JI dáýiriniń syn-qaterleri men múmkindikterin eskere otyryp, bilim berý salasynda naqty ári batyl qadamdar jasaýy qajet.
«Eger biz bolashaqta básekege qabiletti el bolǵymyz kelse – áreket etýimiz kerek. Qazir. Áıtpese bolashaǵymyzdy basqa elder aıqyndaıdy», dedi depýtat.
Depýtat Premer-Mınıstrden usynylǵan bastamalardy qarastyryp, Bilim mınıstrligi men ózge de tıisti memlekettik organdarǵa naqty tapsyrmalar berýdi surady.
