Besinshi ret ótip otyrǵan jarys sońǵy eki jylda halyqaralyq mártebege ıe boldy. Bıylǵy dúbirli báıgege respýblıkamyzdyń 13 óńirinen, álemniń 6 memleketinen, atap aıtsaq, Majarstan, Iran, Qyrǵyzstan, Reseı, Ońtústik Afrıka Respýblıkasynan kelgen shabandozdardy qosa alǵanda, barlyǵy 19 komanda qatysty. Jarys halyqaralyq deńgeıge kóterilýimen álem jurtshylyǵynyń at sportyna qyzyǵýshylyǵy artyp kele jatqanyn ańǵartady. Jarys jolyna shyqqan 19 komandanyń altaýy ǵana máre syzyǵyna jete aldy.
Marafon-báıgege qatysýshy komandalar sońǵy kúni Almaty oblysy, Ile aýdany, Aqshı aýylynyń mańynan joryqty jalǵap, Qonaev qalasynda aıaqtady. Halqymyzdyń nazaryn aıryqsha aýdarǵan alaman Qonaev qalasyndaǵy Berdibek Soqpaqbaev atyndaǵy saıabaqta qorytyndylanyp, jeńimpazdar qala turǵyndary men atsúıer qaýymnyń zor qoshemetine bólendi.
Saıabaqta ótken saltanatty is-sharaǵa Premer-mınıstrdiń keńesshisi Eraly Toǵjanov, «Amanat» partııasynyń atqarýshy hatshysy Dáýlet Káribek, Qaraǵandy oblysy ákiminiń orynbasary, «Joryq» at sporty federasııasy qamqorshylyq keńesiniń tóraǵasy Álibek Áldeneı, Ulttyq sport qaýymdastyǵynyń prezıdenti Erkebulan Ilııasov, «Joryq» federasııasynyń prezıdenti Baqytjan Turlybekov qatysyp, baıraqty básekede baǵy janyp, jeńimpaz atanǵan qaısar jigitterdi jeńisterimen quttyqtady.
«Memleket basshysynyń qoldaýymen júzege asyp otyrǵan joba – sporttyq shara ǵana emes, el men jerdi dáripteıtin ulaǵatty is. Osyndaı joryqtardyń arqasynda uly dalaǵa ıelik etip otyrmyz. Batyr babalarymyz 500 shaqyrym emes, 3 myń shaqyrymǵa deıin jortyp júrip, urpaǵyna ulan-ǵaıyr jerdi syıǵa qaldyrdy. Oǵan tikeleı sebep bolǵan – qazaqtyń qazanaty. Sonyń nátıjesinde táýelsiz elimizdiń Kók týy kókte jelbirep tur. Búgingi synnan súrinbeı ótken azamattarǵa alǵysymyz sheksiz», – degen Eraly Luqpanuly marafon-báıgege qoldaý bildirgen óńir ákimine, uıymdastyrýshylarǵa alǵysyn bildirdi.
«Amanat» partııasynyń atqarýshy hatshysy Dáýlet Káribek ulttyq sport túrlerin damytý qazaqtyń salt-dástúrin saqtaý, mádenı murany nasıhattaý ǵana emes, sonymen qatar jas urpaqty tárbıeleýdiń mańyzdy tetigi ekenin atap ótti.
«Memleket basshysy Q.Toqaev Ulttyq quryltaıdyń IV otyrysynda Qazaqstan kóshpeliler órkenıetiniń besigi, damyǵan ortalyǵy ekenin, túrli halyqtar men mádenıetterdi biriktiretinin aıtty. Munyń jarqyn mysaly – elimizde ótken V Dúnıejúzilik kóshpeliler oıyndary. «Amanat» partııasy bul baǵytta aýqymdy jumys atqaryp otyr. Partııa jyl saıyn halyqaralyq «Uly dala joryǵy» marafon-báıgesin uıymdastyrýǵa atsalysady. Biz qoǵamdy ulttyq mádenı-tarıhı qundylyqtar tóńireginde toptastyrýǵa umtylamyz. Sonymen qatar elimizde etnotýrızmdi damytý asa mańyzdy. Partııanyń «Ulttyq mura» jobasy jastardy otanshyldyq rýhta tárbıeleýge, ulttyq sportty, mádenıetimizdi, ónerimiz ben salt-dástúrimizdi dáripteý arqyly qasterli qundylyqtarymyzdy damytýǵa baǵyttalǵan», dedi D.Káribek.
Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵazıev te marafon-báıgeniń mańyzdylyǵyn aıryqsha atady.
«Uly dala joryǵy» – ult rýhyn kóteretin, el men jerdiń baı murasyn dáripteıtin mańyzdy oqıǵa. Marafon-báıge jaı ǵana jarys emes, qazaq halqynyń tektiligin, shabandozdyq ónerin, júırik tulparǵa degen súıispenshiligin kórsetetin uly dástúr. Jarysta jiger men qaırat, tózim men sheberlik synǵa tústi. Búgingi márege jetken árbir qatysýshy – jeńimpaz. 500 shaqyrymdyq sapardy artqa tastap, komandalar máre syzyǵyn abyroımen kesti. Atalǵan báıge tarıh pen taǵylymnyń, shydam men sheberliktiń synǵa túsken joryǵy boldy», degen óńir basshysy jeńimpazdardy marapattady, jobanyń sátti ótýine úles qosqan barlyq uıymdastyrýshylarǵa, qoldaýshylarǵa, shabandozdarǵa zor alǵysyn bildirdi.
Kópkúndik sapar jolynda shabandozdar qıyndyqqa moıymaı, uly dalanyń keńdigin júregimen sezindi. Joryq barysynda komandalar Alataýdyń baýraıyndaǵy Ile ózeni, Tańbaly tas tárizdi tarıhı oryndar men ulttyq qolóner, asyltuqymdy jylqylar syndy kóshpeliler mádenıetiniń úzdik týyndylarymen tanysty. Iаǵnı, báıge halqymyzdyń salt-dástúrin tanytýmen qatar, kórikti tabıǵatymyz ben etnotýrızmdi nasıhattaıtyn, el men eldi jaqyndastyratyn biregeı alańǵa aınaldy.
«Uly dala joryǵy» marafon-báıgesine atsalysqan atbegiler men veterınarlarǵa, aspazdar men sý tasýshy kólik júrgizýshilerine, jankúıerlerine deıin tik turyp qyzmet etken azamattardyń árbirine alǵysyn bildirgen «Joryq» federasııasynyń prezıdenti Baqytjan Jumaǵalıuly bul joryqtyń aldaǵy jyldary da jalǵasyn taýyp, el birligin nyǵaıtýǵa, ulttyq at sportyn jańǵyrtýǵa arqaý bola berýine tilektestigin bildirdi.
Bes kúnge sozylǵan marafon-báıgeniń qorytyndysy boıynsha birinshi oryndy Astana qalasynyń komandasy ıelendi. Olar 500 shaqyrym qashyqtyqty 31 saǵat 19 mınýt 5 sekýndta júrip ótti. Ekinshi bolyp máre syzyǵyn 32 saǵat 26 mınýt 57 sekýndta Qyrǵyzstannyń (birinshi) komandasy kesip ótti. Júldeli úshinshi oryndy Ulytaý oblysynyń komandasy ıelendi. Olardyń ýaqyt kórsetkishi – 32 saǵat 37 mınýt 47 sekýnd. Máre syzyǵyn Mańǵystaý oblysy tórtinshi, Almaty oblysynyń komandasy besinshi bop kesti.
«Qazaqtyń qazanaty – Qostanaı jylqysy eń uzaq jarysqa shydamdylyǵymen, tózimdiligimen erekshelenetinin dáleldedi. Bizdi qoldaǵan komanda, jaqtastarǵa, baýyrlarǵa alǵysymyz sheksiz. Jeńiske jetý jolynda bar múmkindigimizdi jumyldyrdyq», deıdi Astana komandasynyń jetekshisi Altaı Bımen.
Qazaqstan men sheteldiń eń úzdik shabandozdary bas qosqan «Uly dala joryǵy–2025» marafony urpaqtar sabaqtastyǵynyń, qaıtpas qaısar rýhtyń, ulttyq qundylyqtarymyzǵa, dara dástúrimizge degen qurmettiń rámizine aınaldy.
Almaty oblysy
