Maqsaty qandaı?
Klıkbeıt (clickbait – «klıkterge arnalǵan qarmaq») – nazar aýdartý úshin elektirýshi taqyryp pen sýretterdi qoldanatyn ádis. Kóbinese ol aqparat mazmunyna sáıkes kelmeıdi. Basty maqsat – adamdy siltemege ótýge kóndirip, saıttyń qaralym sanyn arttyrý arqyly jarnamadan paıda tabý.
Nege tanymal?
- Halyq nazary úshin kúres. Aqparat kóp bolǵan saıyn, árbir oqyrman úshin talas kúsheıedi.
- Vırýs effektisi. Adamdar emosııaǵa toly nemese daýly taqyryptardy jıi bólisedi.
- Qarjylyq paıda. Qaralym neǵurlym kóp bolsa, jarnamadan túsetin tabys ta soǵurlym joǵary.
Nesimen qaýipti?
- Manıpýlıasııa jáne aldaý. Klıkbeıt kóbine jalǵan aqparatpen aldaıdy. Mysaly, «Álemde bul ónimge tyıym salyndy!» degen taqyryp jaı ǵana dıetalyq toqashtyń jarnamasy bolýy múmkin.
- Aqparat quraldaryna senimniń tómendeýi. Eger oqyrman únemi asyra siltegen nemese jalǵan taqyryptarǵa tap bolsa, jańalyqtar kózine senýden qalady. Bul bolashaqta jýrnalıstıka men blogerlerdiń bedeline nuqsan keltiredi.
- Jalǵan aqparattyń taralýy. Klıkbeıt adam emosııasyna áser etip, dúrbeleń týdyrýy múmkin. Ásirese, saıasat pen medısına taqyryptarynda bul óte qaýipti. Mysaly, «ǵajaıyp em» týraly jalǵan jańalyqtar adamdardyń densaýlyǵyna zııanyn tıgizýi múmkin.
- Aqparattyq sharshaý. Shýly taqyryptardyń úzdiksiz aǵyny adamnyń mıyna shamadan tys salmaq túsirip, aqparatty synı turǵydan baǵalaý qabiletin tómendetedi. Sonyń saldarynan jurt jańalyqtardy múlde oqymaıdy nemese ústirt qabyldaıdy.
- Qarjylyq qater jáne kıberqaýip. Keıbir klıkbeıt siltemeler kúmándi saıttarǵa alyp baryp, jeke málimetterdi engizýge nemese zııandy baǵdarlamalardy júkteýge májbúrleýi múmkin.
Klıkbeıt – nazar aýdartýdyń tıimdi quraly. Biraq ony shamadan tys paıdalaný oqyrmanǵa da, BAQ-qa da zııanyn tıgizedi. Aqparatty aqylmen tutyný, synı oılaý – manıpýlıasııalarǵa aldanbaýdyń, aqparattyq gıgıenanyń basty joly.
