Ekonomıkalyq turaqtylyqty saqtaǵan elmiz

Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde memlekettiń daǵdarysqa qarsy saıasaty taqyryby boıynsha kezekti brıfıng bolyp, oǵan Senat depýtattary Serik Nógerbekov pen Olga Perepechına qatysty. Aldymen sóz alǵan Serik Nó­gerbekov 2007-2009 jyldary ót­ken ǵalamdyq ekonomıkalyq daǵ­darystyń saldaryna toqtaldy. Sol ýaqytta jylyna 4-5 paıyzǵa artatyn kóptegen elderdiń IJО́ ósimi 0 paıyzǵa deıin túsip qal­dy. Al bizde Prezıdent Nur­sul­tan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen Qazaqstan Úkimeti daǵ­darysqa qarsy is-áreket baǵdar­la­masyn júzege asyryp, daǵ­darysty eńsergen edi. Álemdik sarap­shylardyń qorytyndysyna qara­ǵanda, osy daǵdarysta ekono­mı­kalyq turaqtylyǵyn saqta­ǵan birneshe memleket qana bol­ǵan. Sonyń ishinde Qazaqstan da boldy, sóıtip bizdiń elimiz daǵ­darystan aman shyǵýdyń  tájirı­besin jınaqtady, deı kelip, S.Nó­gerbekov qazirgi bolyp jatqan daǵdarysqa qarsy sharalar týraly aıtty. Qazir bizdiń Ulttyq qordaǵy qarajatymyz 2009 jylǵa qara­ǵanda eki ese kóp. Jańa daǵdarysqa qarsy turatyn ekonomıkalyq áleýetimiz joǵary. Ulttyq qordan qosymsha 3 mlrd. teńge bólý josparlanyp otyr. О́tken jyly Ulttyq qordan 1 trıllıon teńge bólinip, onyń 500 mlrd. teńgesi sol jyly ıgerildi, qalǵany bıylǵa bólinbekshi, deı kelip, odan ári depýtat Elbasy N.Nazarbaevtyń «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» atty jańa Joldaýynda aıtylǵan ekonomıkalyq ınfraqurylymdy jetildirý boıynsha berilgen tapsyrmalaryn atap ótip, olardy oryndaýdyń ózektiligine toq­taldy. Sonymen qatar, ol ın­dýs­trııalyq-ınnovasııalyq da­mý baǵdarlamasynyń ekinshi bes­jyl­dyǵy, «Bıznestiń jol kar­ta­sy-2020» sııaqty baǵdar­la­malar­dyń iske asyrylýy el ekono­mıkasynyń básekelestikke qabi­let­tigin arttyratynyna senim bildirdi. Senator Olga Perepechına Elba­synyń qatysýymen bol­ǵan Úkimettiń keńeıtilgen otyry­synyń sheńberinde talqylanǵan bıýd­jet saıasatynyń keıbir qyr­la­ryna toqtaldy. Árıne, el­diń áleýmettik-ekonomıkalyq min­detterin iske asyrýdaǵy eń bas­ty qural – ter tóge jumys isteý. 2015 jylǵy makroekonomıkalyq kórsetkishterdi túzetý 2014 jyl­ǵy bıýdjettiń oryndalý qory­tyndysyna jáne qalyptasyp otyrǵan geosaıası jaǵdaılardyń áserine baılanysty. Bıýdjetti túzetý ulttyq ekonomıkaǵa keri áser etetin syrtqy faktorlardyń zııanyn azaıtyp, azamattardyń áleýmettik jaǵdaıyn qorǵaýdy kózdeıdi. Túzetýler onyń shyǵys bóligin ǵana emes, kiris bóligin de qamtyǵan. Naqty aıtatyn bolsaq, bıýdjettiń kiris bóligi 900 mlrd. teńgege ońtaılandyrylatyn boldy. Bul, árıne, munaı baǵasymen qatar, qazaqstandyq eksporttyń altyn, temir sııaqty, basqa ónimderi baǵa­synyń da tómendeýinen týyndap otyr, dedi depýtat. Al Ulttyq qordan bólinetin 1 trıllıon 702 mlrd. teńgeni quraı­tyn kepildendirilgen transfert kólemi ózgertilmeıdi, dep jal­ǵady sózin O.Perepechına. Álemde qalyptasyp otyrǵan jaǵdaıǵa sáıkes Elbasy bıýdjettiń shyǵys bóligin 10 paıyzǵa qysqartý jóninde tapsyrma berdi, bul – 700 mlrd. teńgedeı qarajat. Bul túzetýler daǵdarysqa qarsy qol­danylyp otyrǵan sharalar. Alaıda, osyndaı túzetýlerge qara­mastan, buryn josparlanǵan bar­lyq áleýmettik kepildikter toly­ǵymen saqtalyp, ózgertilmeı oryndalady. Bıýdjettegi túzetýler negizinen qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn tómendetpeıtin baǵyttar men jobalarǵa ǵana qatysty. Sonymen birge, Prezıdenttiń Ulttyq qordan bólinetin qara­jattyń barynsha tıimdi paıdalanylýy jóninde qatań tapsyrma bergenin aıtýǵa tıispin. Ony baqylaıtyn arnaýly komıssııa qarajattyń móldir ári tıimdi jumsalýyn qadaǵalaıtyn bolady, dedi Prezıdent. Ásirese, bul iste ákimderdiń jaýapkershiligi qatań bolatyny da eskertildi. Odan ári depýtat O.Pere­pe­chına Memleket basshysynyń EKSPO-2017 kórmesine, Ýnıver­sıadaǵa, Almaty metropolıtenine, sonymen qatar, saltanatty shara­larǵa qarastyrylǵan qa­rajat kólem­derin túzetý jóninde tapsyr­ma bergenin atap ótti. Naqty san­darǵa qa­tys­ty aıtqanda, ol «Samuryq-Qazyna» AQ aǵym­daǵy shyǵyndary 7 paıyzǵa (337 mlrd. t.), «Báıterek» holdınginiń shyǵys­tary 11,8 paı­yz­ǵa (3,8 mlrd. t.), «Qaz­Agro» AQ  12 paıyzǵa (196 mln.t.) qysqartylatynyn aıtty. Jal­py aıtqanda, Úkimettiń ústi­miz­degi jylǵy shy­ǵyndary 4 mlrd. AQSh dollaryna deıin túzeti­letinin jetkizdi. Sóziniń sońynda O.Perepechına eldiń daǵ­darysty tıimdilikpen eńsere alatynyna senim bildirdi. Osydan ári brıfıngke kelgender jýrnalısterdiń kóptegen suraqtaryna jaýap berdi. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan».