PARLAMENT

"Egemen Qazaqstannyń" arnaýly beti

Zań jobasy tanystyryldy Májiliste Agrarlyq máseleler komıtetiniń uıymdastyrýymen, palata vıse-spıkeri Darıǵa Nazarbaevanyń qatysýymen   «Memlekettik-jekemenshik áriptestik týraly» zań jobasy ilespe túzetýlerimen tanystyryldy, dep habarlady Májilistiń baspasóz qyzmeti.  Qujatty jasaýshylar atynan Ulttyq ekonomıka birinshi vıse-mınıstri Marat Qusaıynov baıandama jasady. Atalǵan zań jobasynyń maq­saty qoǵamdyq ıgilikter men kórsetiletin qyzmetterdiń qol­jetimdiliginiń deńgeıi men sapasyn arttyrý úshin resýrstardy biriktirý jolymen jáne memleket pen jeke sektor arasyndaǵy uzaq merzimdi yntymaqtastyqty qalyptastyrý jáne kúsheıtý bolyp tabylady. Mindetteri: jeke sektordy memlekettik aktıvterdi bas­qarýǵa tartý; bıýdjetke salynatyn júktemelerdi tómendetý; ınvestısııalar tartý; memleket pen bıznestiń ózara is-qımyl jasasý modelderin keńeıtý. Qujatta kórsetilgenderdi jú­ze­ge asyrýǵa bilim berý, den­saýlyq saqtaý, kólik, energetıka, ekonomıkanyń barlyq salalarynda (aıalarynda) bolýy múmkin salalar qatysady. Kvazımemlekettik sektor sýbektilerin tartý, onyń ishinde tetik­terdi qoldaný arqyly tike­leı ınvestısııalardy tartý men aktıvterge opsıondyq keli­sim­derdi tartý (jobadan «exit») jáne aksıonerlik keli­sim­derdi tartý maqsat etiledi. Bıýdjetten tólenetin tólem­der jáne memlekettik qoldaý sharalaryna: sýbsıdııalar, ın­vestısııalyq shyǵyndar ótemaqysy, operasııalyq shy­ǵyn­dar ótemaqysy, basqarý úshin syıaqy men qoljetimdiligi úshin aqy jatady. Zań jobasynda ulttyq kásip­­kerler palatasynyń rólin aı­qyndaýda: jergilikti jobalardy súıemeldeýge qatysý, áleýetti jeke áriptester tizilimin qalyp­tastyrý, MJÁ máseleleri boı­­ynsha normatıvtik-quqyqtyq aktilerdi ázirleýge qatysý jáne jergilikti jobalardyń kon­kýrstyq qujattamasyn qalyp­tastyrýǵa qatysty talqylaýǵa qatysý, konkýrstyq komıssııa­ny qalyptastyrýǵa qatysý men jobalardyń iske asyrylýyn monıtorıngileýge qatysý kórsetilgen. «Memlekettik-jeke­menshik árip­testik týraly» zań jo­ba­­synyń ilespe túzetýleri 3 kodeks­­ke jáne 14 zańǵa, onyń ishin­de Azamattyq kodeks­ke, Bıýdjet kodeksine, Jer kodeksine jáne de konsessııalar, ınvestısııa­lar, aksıonerlik qo­ǵamdar, avtomobıldik jáne temirjoldar týraly zańdarǵa jáne basqa da zańdarǵa tıisti óz­gerister men tolyqtyrýlar en­gizýdi talap etedi. Zań jobasynyń tanystyrylymynda Májilis depýtattary – D.Nazarbaeva, Z.Balıeva, R.Hal­muradov, Á.Toıbaev, E.Kap­pel, T.Erǵalıev, N.Sabılıanov, t.b. zań jobasyn jasaýshylarǵa suraqtar qoıdy. Endi zań jobasy depýtat R.Kım jetekshilik etetin jumys tobyn­da talqylanatyn bolady.

Naýryzdyń mánin  tereńdetip, jastarǵa tálim kórsetsek

Májiliste palata Spıkeri Qabıbolla Jaqypovtyń tóraǵalyǵymen ótken jalpy otyrysta depýtat Aldan Smaıyl Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri Kárim Másimovke depýtattyq saýal joldady. Onda bylaı delinedi: «Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muha­medı­uly «Egemen Qazaqstan» gazeti arqyly Naý­ryz meıramyna ulttyq mazmun berý jónin­degi oılaryn ortaǵa salǵan edi. Mınıstr myr­zanyń usynys-baılamdarymen to­lyq qosy­lamyz. Osy dástúrli merekeni folklor­lyq-etnografııalyq aýqymnan jalpy qazaq­standyq mereke dárejesine jetkizý kerek ekendigi buryn da jıi aıtylatyn. Sol oraı­da­ǵy keıbir pikir-paıymymyzdy biz de bılik tara­pymen bólisýdi, talap-tilek retinde usynýdy jón kórdik. Naýryz ben onyń tarıhy jaıynda aıtqanda, aldymen Qydyr baba jáne Umaı ana jaıly sóz qozǵaýǵa tıispiz. Qydyr – qazaqtyń, sondaı-aq, basqa da túrkitildes halyqtardyń erekshe  jaryl­qaýshy qasıetke ıe áýlıesi. Ol kúnder­diń kúninde «qyryqtyń biri» bolyp joly­ǵyp, baǵyńdy jandyrady.  Sondyqtan júzdes­kenderdiń bárine kemsitpeı, bólip-jarmaı iltıpat kórsetýiń kerek. Qydyr – bul turǵyda adam balasyn ózara jarastyrýshy, alys-jaqyndy tabystyrýshy kıeli tulǵa. Umaı ana – túrkitektesterdiń Haýanadan sońǵy uly anasy, áıel men balanyń piri, meıirim-shapaǵat shýaǵyn shashqan kún dıdarly áýlıesi. Oǵan ata-babalarymyz: «Júregimizdi jylyta gór, qatygezdik pen óshpendilikten saqtaı gór», dep syıynǵan. Mine, osy eki áýlıe Naýryz kúni aldyn­da jáne toı kúni balabaqshalardaǵy búl­dirshinder men tómengi synyptardaǵy  jet­kin­shekterge syılyq úlestirse, batalaryn berip, ıgi tilek bildirse, ulttyń uly meı­ramy – Naýryz meıramynyń tarıhy men erek­shelikteri jaıly áńgimelep berse, quba-qup emes pe?! Bul aldaǵy ýaqytta dástúrge aınalsa, bala júregine Qydyr babasynyń kıesi, Umaı anasynyń meıirim shýaǵy darymaı ma? Ulttyq ulaǵat pen tálimge  aınalmaı ma? Dástúrimiz ben saltymyz baldyrǵandarǵa  áser­li nasıhattalmaı ma?!  Aıaz ataǵa júginip, Qar­shaqyzǵa júgirgen balaýsalar túpki tamy­ry­na solaı bir qaıyrylmaı ma?!  Naý­ryzdy ult­­ty ulyqtap, tarıhty qadirleý úshin paıda­laný degenimiz de osy emes pe?! Sondyqtan, qur­­­metti Kárim Qajymqanuly, biz bul usyny­sy­­myz­dy barynsha oryndy dep bilemiz jáne qol­­daý tabatyndyǵyna kúmán keltirgimiz kelmeıdi. Myna másele de Naýryzdyń mánin  tereń­detip, jastarǵa tálimdi bolady dep oılaımyz. Atalǵan mereke jaıly án az, túrli deń­­geıdegi sahnaǵa arnalǵan teatr­lan­dy­rylǵan kórinister de tapshy. Sony eskere otyryp, balabaqshalar, orta jáne joǵary oqý oryndary  úshin Naýryz taqy­rybyna, onyń tarıhy men búgingi mánine, baýyrmaldyq pen keshirimdilik ıdeıalaryna negizdelgen shaǵyn merekelik-mýzykalyq-sahnalyq qoıylymdar daıyndaý qajet. Naýryz taǵylymynyń bir áserli tusy osy. Mádenıet jáne sport mınıstrligi, ob­lystyq mádenıet basqarmalary  qalam­gerler men kompozıtorlarǵa arnaıy tapsyrma berý arqyly bul máseleni ońtaıly sheshe alar edi. Naýryz – ulttyq mereke ǵana emes, ult­tyq bolmys, ulttyq dástúr, ulttyq minez, ómir dep atalatyn, adamdardyń  ǵumyrlarymen ólshenetin, bireý arqyly sónip, bireý arqyly  qaıta laýlaıtyn kól-kósir dúnıege, adamzat pen jaratylysqa degen tarıhı kózqaras. Ony jas urpaqtyń tálimine jáne ulttyq qundylyǵyna aınaldyrý – bizdiń ulttyq paryzymyz. Talap-tilegimiz qoldaý tapsa, sol paryzǵa adal­dyqtyń belgisi dep qabyldaımyz.

Energetıka mınıstrligi

quzyretine jergilikti qamtý monıtorıngin jeke qoldarǵa ótkizý kire me, kirmeı me?

Asqar BAZARBAEV, Májilis depýtaty. Jer qoınaýyn paıdalanýǵa arnalǵan kelisimsharttarda jergilikti qamtý monıtorıngi sekildi Úkimet jumysynyń mańyzdy quraly kómirsýtekti shıkizatqa qatysty Qazaqstan Respýblıkasynyń Energetıka mınıstrligine (EM) al taý-ken keshenine qatysty Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstrligine (IDM) júktelgeni belgili. Depýtattyq osy saýalǵa sebep ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq qyzmetti mem­lekettik qoldaý salasyndaǵy ýákiletti organda jergilikti qamtý monıtorıngin ortalyqtandyrý boıynsha «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń Úkimetke jibergen usynysyna (08.12.2014 j. shyǵ. № 08-01/D-933//17-24/5549) Energetıka mınıstrligi bergen jaýaby bolyp otyr. Kórsetilgen jaýapta mınıstrlik jer qoınaýyn paıdalanýǵa arnalǵan kelisim­sharttardy jergilikti qamtýǵa qatysty qyzmetterin Ulttyq kásipkerler palatasyna ótkizý týraly, al osy jumystyń ádildigi men zańdylyǵyn EM men IDM-qaldyrý týraly aıtady. Budan basqa, EM monıtorıngtiń óz bóligin konkýrstyq negizde «CloudService» JShS jeke kompanııasyna, onyń qyzmetterin memlekettik bıýdjet esebinen tóleýmen tabystap qoıdy. Osy oraıda, mynadaı qarsy suraqtar týyndaıdy. Birinshiden, eger mınıstrliktiń fýnksııalary UKP-ǵa ótkizilgen bolsa, ol jaýapkershilikti qalaı kóterýi tıis? Ekinshiden, eger EM óziniń bóligin jeke qolǵa ótkizip qoıǵan bolsa, bul fýnksııalardy da qalaı ótkizýge bolady? Bizdiń oıymyzsha, EM tarapynan mańyzdy memlekettik qyzmet bolyp tabylatyn jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń taý­arlardy, jumystar men qyzmetterdi satyp alýyndaǵy jergilikti qamtý monıtorıngi saıasatynda kópvektorlyq baıqalyp otyr. Osyǵan baılanysty Úkimetten oryn alyp otyrǵan jaǵdaıdy qarastyrýdy jáne EM quzyretine memlekettik qyzmetterdi, dálirek aıtqanda, jergilikti qamtý monı­torıngin jeke qoldarǵa ótkizý kire me, kirmeı me degen máseleni túsindirip berýdi, sondaı-aq, Úkimettiń osy másele jónin­degi biryńǵaı ustanymy qandaı ekenin naqtylaýdy suraımyz.

О́tinishi boıynsha qabyldady

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Ikram Adyrbekov Lıtva Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Vıtaýtas Naýdýjasty onyń ótinishi boıynsha qabyldady. Kezdesýde eki el arasyndaǵy ózara qatynastardy, onyń ishinde parlamentaralyq baılanystardy keńeıtý máseleleri talqylandy. Elshi Lıtva Ýkraına shıe­lenisine, terrorızmmen kúreske, qaqtyǵys aımaq­taryn­daǵy beıbit turǵyndardy qorǵaýǵa,  jahandyq qaýipsizdikti jáne adam quqyqtaryn qamtamasyz etý máselelerine erekshe nazar aýdaryp kele jatqanyn atap ótti. Odan basqa, elshi komıtet tóraǵasy I.Adyrbekovtiń EQYU Parlamenttik Assambleıasynyń bıylǵy aqpandaǵy Venadaǵy 14-shi Qysqy sessııasyna qatysýy jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Arnaýly ýákili retinde 2017-2018 jyldarda BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine Qazaqstannyń kandıdatýrasyn ilgeriletý jóninde Baltyq elderine jumys babyndaǵy saparynyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Ol sapar aıasynda joǵary deńgeıdegi ekijaqty kezdesýler josparlanyp otyr. Sonymen birge, taraptar júzdesý barysynda halyq­aralyq yntymaqtastyq sala­syndaǵy birqatar másele­lerdi talqylady, dep habarlady Parlament Senatynyń baspasóz qyzmeti.

Belsendi tulǵany erte bastan qalyptastyrý qajet

Jaqynda Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıteti men Parlament Májilisindegi  «Nur Otan» fraksııasynyń О́ńirlik saıasat jáne máslıhattarmen jumys keńesi birlesip, «Shyǵarmashylyq jaǵynan belsendi tulǵany qalyptastyrý men damytý faktory retindegi jastar máslıhattary» degen taqyrypta Astanadaǵy Oqýshylar saraıynda dóńgelek ústel ótkizdi. Memleket basshysy N.Nazar­baev: «2050» Strategııasy sizderge arnalǵan. Ony júzege asyratyn da, jemisin kóretin de sizder. Osy jumys­qa árqaısyńyz atsalysyńyzdar. Nem­quraı­lylyq tanytpańyzdar. Eldiń bola­shaǵyn barsha halyqpen birge jasańyzdar!», – dep jastarǵa erekshe senim bildirdi. Sondyqtan elimizde jastardyń azamattyq belsendilikterin damytyp, patrıottyq sezimderin qalyptastyrý  – basty maqsatymyzdyń biri. Al biz, depýtattar óńirlerge bar­ǵanymyzda, belsendi jastar halyq qalaýlylarymen osyndaı kezdesý ótkizý týraly usynys jasaǵan bolatyn. Sol tilekterdi biz búgin iske asyryp otyrmyz. Árıne, oblystarda, búkil respýblıkamyzda jastardyń qoǵamdyq jumysqa, ómirge aralasýy óte qajet. О́ıtkeni, jastar – bizdiń bolashaǵymyz, Elbasymyzdyń jastarǵa degen senimi zor. Barshańyzǵa sáttilik tileımin, – dep basqosýdy Májilis depýtaty, palatanyń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń múshesi Ásıma Bımendına júrgizdi. Bul jınalys jastardyń azamattyq jáne patrıottyq kózqarasyn qalyp­tastyrýǵa yqpal etý, Astana qalasy jastarynyń áleýmettik belsendiligin arttyrý, respýblıka jastarynyń qoǵam­daǵy ózekti máselelerge qyzy­ǵýshylyqtaryn oıatyp, olardyń rýhanı jáne saıası mádenıetin kóterý úshin oılastyryldy. Májilis depýtattaryn jastardyń ózekti máselelerin sheshýge  qatystyrýdy maqsat etti. Parlament Májilisiniń depýtaty Meıram Begentaev, Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri  Tahır Balyqbaev, Astana qalasy máslıhatynyń depýtaty, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Erlan Sydyqov jastar aldynda patrıotızm, belsendi tulǵanyń qalyptasý joldary jaıynda oı-pikirlerin ortaǵa saldy. Astana qalasy jastar máslıhatynyń depýtaty Baqtııar Áshirov, Astana qalasy №25 mektebi dırektorynyń tárbıe isi jónindegi orynbasary Svetlana Pogrebıskaıa, S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti jastar isi komıtetiniń tóraıymy Áıgerim Kókeeva sóz sóıledi. Jastarmen kezdesý suhbattasý túrinde ótkizildi. Kezdesýde qazirgi tańdaǵy qoǵamda jastar máselesine qatysty ózekti taqyryptar qozǵalyp, depýtattar men jastar arasynda búgin men bolashaq taqyrybynda suraqtar  qoıyldy jáne olarǵa jaýaptar berildi, dep habarlady Májilistiń baspasóz qyzmeti.

Fotokúndelik

Sýretti túsirgen Erlan Omarov.