Tegin úıirmeniń túıtkili sheshiledi

Osy máselelerdi zer­delep, qoǵam­nyń nazaryn aýdarý maqsatynda 2025 jyl­dyń 28 aqpanynda «Egemen Qazaqstan» gazetinde «Tegin úıirmeniń túıtkili» atty ma­­qala jaryq kórgen edi. Onda úıirmelerdiń atqarylý bary­syndaǵy kemshilik­ter, esep pen shynaıy jaǵ­daı­dyń alshaqtyǵy, balalar­dyń qaýip­sizdigi men úıirme sapasyna qatysty másele­ler jan-jaqty taldanǵan. Osydan keıin Prezıdent Ákim­shiliginiń tapsyrmasymen jańa qanatqaqty joba – biryńǵaı vaýcherlik júıe engiziletin boldy.

Oqý-aǵartý mınıstrligi­niń máli­metinshe, júrgizil­gen tekseris barysynda birqa­tar kúrdeli zańbuzý­shylyqtar anyqtalǵan. Keıbir óńir­ler­de balalar­dy tizimge jalǵan qosý ar­qyly kórsetkishterdi qol­dan kóbeıtý derekteri tirkel­se, 164 seksııada sabaq­tar sanıtarlyq talaptarǵa múlde saı kelmeıtin páter­lerde, jertóleler men turǵyn úılerde ótkizilgen. Taǵy bir alańdatatyn jaıt – alty óńirde buryn sottalǵan aza­mat­tardyń balalardy oqytýy boıynsha 20-ǵa jýyq jaǵdaı anyqtalǵan. Sonymen qatar júıede tirkeýde turǵanymen, shyn máninde sabaqqa qatys­paǵan 8000-nan astam bala­nyń deregi tirkelip otyr. Bul fak­tiler alaıaqtyq pen jal­ǵan esep berýdiń, bıýdjet qarajatyn maqsatsyz paıdalaný men jymqyrýdyń bar ekenin kórsetedi.

Qanatqaqty joba 2025 jyldyń 1 maý­­sy­­my­nan bas­tap Astana, Shymkent, Qara­ǵandy, Qyzylorda, Aty­raý, Aqtóbe qalalarynda iske qosylady. Maqsat – bala­lardyń shyǵarmashylyq, sport­­tyq, qosymsha bilim alý ba­ǵyttaryndaǵy qyzmet­ter­di birtutas, ádil ári ashyq júıege biriktirý. Júıeniń bas­ty jańalyǵy – vaýcher uıymǵa emes, tikeleı bala­ǵa beriledi. Bul balaǵa sport pen óner arasyndaǵy tań­daý erkindigin berip qana qoımaı, burynǵy kezekke turý, qarjylandyrý toqtap qalý nemese baǵyt aýys­tyrý barysyndaǵy qıyn­dyqtardy joıady. Sondaı-aq ata-ana balasy barǵysy kelgen úıirmeni eGov.kz portaly arqyly ózi tańdaı alady. Oqý-aǵartý vıse-mı­nıstri Edil Ospannyń aıtýyn­sha, jańa júıe­de eki túrli vaýcher túri qaras­tyrylǵan. Birinshisi, nysanaly vaýcher – memlekettik mekemelerge arnalǵan, kezeksiz beriledi. Ekinshisi, ámbebap vaý­cher – jekemenshik uıymdarǵa barýǵa múmkindik beredi jáne balanyń jasy men áleýmettik mártebesine qaraı ádil kezek qalyptasady.

Vıse-mınıstr kásipker­ler­diń aryz-shaǵymyn tyńdaý kezinde bala qaýipsizdigi bas­ty orynda ekenin basa aıtty. Sondaı-aq memleket qar­jysynyń tıisti maqsatta jumsalýy qadaǵalanatynyn atap ótti.

«Barlyq úıirme men seksııa úshin birqatar mindetti talaptar qoıylady. Qaýipsiz ınfraqurylym, sanıtarlyq-gıgıenalyq, órt qaýipsizdigi normalaryn saqtaý, bekitil­gen bilim baǵdarlamalary men kásibı, bilikti pedagog­terdiń bolýy – basty talaptar qatarynda. Budan by­laı qatysýshylardyń kelýi kúndelikti sıfrlyq túr­de tirkelip otyrady. Bul qarajattyń naqty jumsa­lýyn ashyq kórsetedi jáne alaıaqtyq, sybaılas jemqor­lyq táýekelderin barynsha azaıtady», dedi ol.

Aıta keteıik, jobany jú­zege asyrýǵa tórt mı­nıstr­­lik jaýapty. Má­de­nıet jáne aqparat mınıstrligi shy­ǵar­mashylyq baǵytty úıles­tiredi. Týrızm jáne sport mınıstrligi sporttyq sek­sııalarmen aınalysady. Oqý-aǵartý mınıstrligi qo­symsha bilim baǵy­tyna je­tek­shilik etedi. Sıfr­lyq damý mınıstrligi plat­for­manyń durys jumys isteýin qadaǵalaıdy.