Alqaly bas qosýǵa AQSh, Qytaı, Eýropa elderi, Baltyq elderi, Orta Azııa, Taıaý Shyǵys penagrarlyq saladaǵy Qazaqstanmen yntymaqtastyqqa múddeli basqa da memleketter qatysyp otyr.
Qazirgi tańda maı ónimderi salasy Qazaqstan agroónerkásip kesheniniń (AО́K) negizgi ári eń serpindi damyp jatqan salalarynyń birine aınalyp otyr. Memlekettik qoldaý men júıeli damý tásiliniń arqasynda sońǵy úsh marketıngtik jylda eldegi óńdeý kásiporyndary aıtarlyqtaı jetistikterge jetip, kúnbaǵys maıy óndirisi 2,5 esege artty, eksport kólemi 4,8 esege ósken. Bótelkedegi maı ımporty 11%-ǵa azaıyp, ishki naryqqa arnalǵan maıdyń bosatý (shyǵarý) baǵalary turaqtandyryldy desek te bolady.
Mundaı nátıje 2025 jylǵa qaraı óńdelgen ónim úlesin 70%-ǵa deıin jetkizý jáne shıkizattyq emes eksport kólemin eki eseleý jónindegi Memleket basshysy mindettegen mejege sáıkes keledi. Maı ónimderi salasy 2024 jyldyń ózinde óńdelgen ónim eksporty boıynsha jospardaǵy kórsetkishterdi oryndady.
О́tken 2023–2024 jyldardyń nátıjesinde Qazaqstan álemdegi kúnbaǵys maıyn eksporttaýshy TOP-10 eldiń qataryna enip, 8-oryn aldy. Maıly daqyldardy óńdeýshilerdiń ulttyq qaýymdastyǵynyń jospary – álemdik eksport boıynsha alǵashqy úshtikke ený bolsa, bul sheteldik valıýta túsimin $2 mlrd-qa deıin arttyryp, qazirgi deńgeıden 3,5 esege ósirýge múmkindik beredi.
Elimiz ishki naryqty ǵana emes, Ortalyq Azııa elderiniń kúnbaǵys shroty men kúnjara sııaqty joǵary aqýyzdy mal azyǵyna degen ósip kele jatqan suranysyn da tolyq qamtamasyz etip otyr. Budan bólek, Qazaqstan Eýropalyq komıssııanyń derekteri boıynsha EO-ǵa kúnbaǵys shrotyn jetkizýshi TOP-3 eldiń qataryna kirdi.
Nysanaly naryqtardyń (Qytaı, Ortalyq Azııa, EO, Iran, Aýǵanstan) jıyntyq syıymdylyǵy 43 mln tonna dep baǵalanady, bul qazirgi eksport kóleminen 42 ese artyq. Bul tıimdi strategııa júrgizýdiń, bıznestiń memleketpen kúsh biriktirýi jaǵdaıynda júzege asyrýǵa bolatyn zor eksporttyq áleýettiń bar ekenin kórsetedi.
2024 jylǵy derekter boıynsha, AО́K ónimderi eksporty $5,1 mlrd qurady, onyń ishinde 52% – óńdelgen ónim. Maı ónimderi salasy osy kólemniń tórtten birin qamtamasyz etip, strategııalyq sektor retindegi mártebesin rastady.
Aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónimin eki eseleý jáne neǵurlym tabysty daqyldarǵa kóshý mindetteri aıasynda, maıly daqyldar sektory eń joǵary serpindilik kórsetken, ıaǵnı2025 jyly kúnbaǵys egis alqaptary 1,4 mln gektardan asady, bul 2021 jylǵy deńgeıden 85%-ǵa kóp – aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń arasyndaǵy absolıýtti kóshbasshy. Bul maıly baǵyttyń joǵary rentabeldigi men suranysyn dáleldeıdi.
Búgingi halyqaralyq jıynda egis alqaptaryn ártaraptandyrý, óńdeýdi tereńdetý, logıstıkany jetildirý, ınvestısııa tartý, eksporttyq arnalardy damytý, saýda-sattyqty nyǵaıtýdyń jaı-japsary talqylandy.
Halyqaralyq májiliske osy salamen tikeleı baılanysty 180-deı delegat: 40-tan astam otandyq maı zaýytynyń basshylary, salalyq mınıstrlikterdiń ókilderi, aýylsharýashylyq óndirýshileri, halyqaralyq saýda kompanııalary, maı ónimderin ımporttaýshylar, maıly daqyldardy saqtaý men óńdeý jabdyqtaryn jetkizýshiler, logıstıkalyq kompanııalar, analıtıkalyq agenttikter qatysyp otyr.
