Elimizde memlekettik aktıvti jappaı jekeshelendirý úderisin 2028 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin aıaqtaý tapsyryldy. Mundaı merzim Prezıdenttiń ekonomıkany yryqtandyrý jónindegi sharalar týraly Jarlyǵynda da aıtyldy. Jekeshelendirý aıasynda 2030 jylǵa deıin memlekettiń úlesi bar 475 kompanııa satylmaq. Osylaısha, Úkimet memlekettiń ekonomıkadaǵy úlesin qysqartqysy keledi. Jospar boıynsha kásiporyndardyń jartysynan astamy 2025–2026 jyldary jekeniń qolyna beriledi. Memleket tek strategııalyq mańyzy bar jáne áleýmettik máni zor salalarda qalýy kerek.
«Memleket ıeliginen alý jáne jekeshelendirýge qatysty durys tásilderdi qalyptastyrýdyń qazirgi jaǵdaıyn naqty túsiný úshin Ekonomıkalyq yntamaqtastyq jáne damý uıymy (EYDU) men Dúnıejúzilik bank mamandaryn shaqyrý qajet. Bul ortamerzimdi kezeńge arnalǵan egjeı-tegjeıli josparly ındıkatorlardy qurýǵa jáne jekeshelendirý jónindegi keshendi jospardy daıyndaýǵa kómektesedi. Alǵashqy tolqynda Keńes júıesinen tehnıkalyq-tehnologııalyq turǵydan eskirgen jáne burynnan tıimsiz jumys istep kele jatqan kásiporyndar muraǵa qaldy. Dál sol kezde olardy memlekettik járdem arqyly qoldaý bıýdjetke úlken aýyrtpalyq túsiretin edi. Aqyrynda ekonomıkalyq daǵdarys uzaqqa sozyldy, nátıjesin el sezine almady. 2010 jyldan beri jekeshelendirý baǵytynda kózge kórinbes kedergiler paıda boldy. Jekelegen kompanııalar aktıvteri IRO-ǵa daıyn bolmady, ishki tazartý, qaıta qurylymdaý júrgizý qajettigi sezildi. Úkimetke birinshi kezekte IRO-ǵa shyǵatyn memlekettik kompanııalardyń ishki qurylymyn retteý máselesin qolǵa alý kerek», deıdi sarapshy Beısenbek Zııabekov.
Bizdiń ekonomıkada memleket úlesi basym ekeni jasyryn emes. Ár 30 segmenttiń 20-synda memlekettiń úlesi bar. EYDU elderi úshin ortasha kórsetkish – 13. Ekonomıst Arman Beısembaevtyń aıtýynsha, halyqaralyq tájirıbede memlekettik menshikti jeńildikpen bólý arqyly ulttyq ınvestorlardyń qalyptasýyna basymdyq beriledi.
«Bul jolǵy jekeshelendirýdi 90-jyldardaǵy naýqanmen salystyrýǵa bolmaıdy. Ol kezdegi naýqannyń syrtqy sıpaty da ózgeshe boldy. Josparly ekonomıkadan naryqtyq ekonomıkaǵa kóshtik. Jekeshelendirýdiń qandaı bolýy kerektigine baılanysty naqty jospar bolmady. Qazir Úkimette jekeshelendirý barysyn baqylaýǵa, joǵarǵy tóreshi rólin atqaryp, oıyn erejelerin jazýǵa múmkindik bar», deıdi ol.
Otandyq ınvestor, farmasevtıka naryǵyndaǵy iri oıynshy Mereı Slamulynyń sózinshe, jekeshelendirýdiń saıası astary da bar sekildi. Máselen, BAQ-ta Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń úlesi reseılik «Tatneft» munaı kompanııasyna satylatyny týraly aqparatqa eldiń nazary aýdy. Sonymen qatar sırek kezdesetin baǵaly metaldardyń deregi de sheteldikterdi beıjaı qaldyrmady.
«Qazir álemdik ekonomıka bir-birimen ıntegrasııalanyp ketti. Muhıttyń arǵy jaǵyndaǵy AQSh-taǵy iri kompanııanyń aksııasyn satyp alýǵa da múmkindik bar. Úkimet tek halyqtyń qarjy saýattylyǵyna emes, qor naryǵy segmentindegi saýattylyqqa da nazar aýdarsa eken deımin. Sol kezde el kóńilinde «kompanııamyz nemese baılyǵymyz shetelge ótip jatyr» degen qaýip seıiledi. Elimiz naryqtyń bir sýbektisi retinde álemdik úderisterden qalys qala almaıdy. Taraptarmen aradaǵy kelisim aıqyn bolsa, zaýyttarymyzdy satyp alýshy tarap memlekettiń ekonomıkalyq saıasatyna qarsy turatyn sheshimder qabyldaı almaıdy. Úkimet jekeshelendirýge jatatyn nysandardyń formatyn ártaraptandyrdy. Buǵan deıingi jekeshelendirýde sheteldik ınvestorlar tek shıkizat resýrstaryna basymdyq berse, endi telekomýnıkasııa naryǵy da tartymdy naryq retinde tańdalyp jatyr», deıdi sarapshy bizben bolǵan áńgimesinde.
ALMATY
