– О́ndiristiń bul túri bizde damymaǵan. Kóbine tehnıkalyq quraldar jáne balalardy damytýǵa arnalǵan ártúrli trenajer zattary shetelde shyǵarylady. Sony nege ózimizde óndirmeske degen oı keldi. Qazir biz 15-ten artyq ónim shyǵaryp jatyrmyz, – deıdi joba jetekshisi Dosym Erbolatuly. Jıhazdardy defektolog, IT mamandary, tehnıkter birlesip jasaıdy. Otandyq ónimniń eń basty artyqshylyǵy, ekonomıkalyq jaǵynan arzan. Máselen, sheteldik vertıkalızator oryndyǵy 2,5 mln teńge tursa, bul ortalyqta onyń quny – bar bolǵany 450 myń teńgeniń aınalasynda.
– Ortalyqta kreslo vertıkalızator, oqý partasy, retteletin oryndyq, tósek vertıkalızatory jasaldy. Mańyzdysy, biz tutynýshyǵa servıstik qyzmet kórsetemiz. Mysaly, shetelden ákelingen qural bala úshin yńǵaısyz bolsa, ony eshkim retteı almaýy múmkin. Bizden satyp alsa, ózimiz rettep beremiz. О́zgertý kerek bolsa, modernızasııa qajet bolsa paıdalanýshynyń qalaýymen ózgertemiz, – deıdi Dosym Erbolatuly.
Erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalardy qoldaýǵa arnalǵan tehnıkalyq qurylǵylar boıynsha 5 patent, ınteraktıvti trenajerler men ádistemelik ázirlemeler boıynsha 14 avtorlyq kýálik alynǵan. Ortalyqta 6 turaqty qyzmetker jumys isteıdi. Qosymsha stýdentter men magıstranttar da tartylǵan. Jas mamandardyń biri – Ashat Maqsutuly. Ol jıhazdyń eń alǵashqy nusqasyn kompıýterde syzyp, ár bólshektiń dáldigin qadaǵalaıdy. Úsh jasqa deıingi balaǵa bir shema, úsh jastan joǵary balalarǵa basqa syzba qoldanylady eken. Daıyn syzba lazerlik apparatta bólshekterge kesilip, óńdeý bólimine, sodan soń qurastyrýǵa jiberiledi.
– Bizdiń seh memlekettik satyp alý boıynsha jumys isteıdi. Qazir óndiriste 25 jumysshy bar. 3 jasqa deıingi, 3–6 jastaǵy sábılerge arnalǵan jıhazdar qurastyrylyp jatyr, – deıdi «Sańyraýlardyń qazaq qoǵamy» QB fılıaly «Shyǵys Qazaqstan oblystyq uıymy» dırektorynyń orynbasary Tóleýǵazy Bekqojın.
Jobadaǵy suranysqa ıe ónimderdiń biri – vertıkalızator oryndyǵy. Bul – tirek-qımyl apparaty buzylǵan, onyń ishinde sal aýrýyna shaldyqqan balalardy otyrǵyzýǵa, jatqyzýǵa jáne tiginen turǵyzýǵa arnalǵan qurylǵy. Elimizde balamasy joq logopedııalyq ústelge sensorly monoblok, ınteraktıvti panel, logopedııalyq aına, ádistemelik materıaldar men kartochkalar kiredi. Jınaqta dybystardy avtomattandyrý, fonematıkalyq qabyldaýdy, este saqtaý, oılaý jáne matematıkalyq daǵdylardy damytýǵa baǵyttalǵan 500-den astam tapsyrma bar. Sheteldik analogteriniń quny 3 mln teńgeden assa, bul keshenniń tolyq jınaǵy – О́skemende 1,8 mln teńge. Qurylǵy oblystyń birneshe mektebinde synaqtan ótken. Jýyqta Ulan aýdanyndaǵy bilim ordalarynyń birine berildi. Qazir bul ortalyqta 75 bala dáris alyp jatyr.
Baıqaǵanymyzdaı, ónimder básekege qabiletti. Ádepkide ortopedııalyq oryndyqtar jasaldy. Keıin ǵalymdar barlyq balanyń omyrtqasy túzý bolmaıtynyn eskerip, 90 gradýs buryshpen otyra almaıtynyn túsingen. Osydan keıin tiginen ustaıtyn arnaıy kreslo vertıkalızator jasap shyǵarýǵa kóshti. Sodan soń vertıkalızator-kereýet jasaldy. Osylaısha, ortalyqta ónim túri kóbeıdi.
Aıtqandaı, aǵashtan jasalǵan oıyn quraldary da osy jerde ázirlenedi. Bul eń aldymen ekologııalyq taza ónim, ekinshiden – tabıǵı, úshinshiden – balalarǵa óte qyzyq. Mysaly, balansır syndy sensorlyq oıyndar balanyń aqyl-oıyn, qozǵalys úılesimdiligin damytady. Aǵashtan jasalǵan «sandar quramy» atty oqý quraly sandardy úıretýdiń erekshe ádisin negizge alǵan. Kórý qabileti álsiz balalar bul zattardy saýsaqpen sıpap, olardyń formasy men beınesin sezine alady. Mine, osyndaı barlyq qural-jabdyq erekshe balalarǵa kómek retinde arnaıy ázirlenip jatyr.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
