Qazaq-koreı dástúrin toǵystyratyn ortalyq

2027 jylǵy osynaý mereıtoıǵa oraı, Qazaqstan koreıleri qaýymdastyǵy irgetasy qalanyp jatqan jańa Alataý qalasynan K-PARK atty mádenı-iskerlik ortalyǵyn qurýǵa muryndyq bolyp otyr. Osynaý ortalyq, eńsesi bólek ǵımarat taýqymetti jyldardan tabysqa toly búginge, qazirgi zamannan ınnovasııalyq bolashaqqa qadam basqan elimizdiń kópetnosty halqynyń baqýat ómiriniń rámizine aınalady.

Aqıqatynda, elimizdegi koreıler tarıhy – aýyrtpalyqtyń, tabys pen alǵystyń shejiresi ispetti. Jer aýdarylǵan koreıler – qazaqtyń keń peıili, qonaqjaılylyǵy, shynaıy janashyrlyǵy arqasynda osy elden tolyq baqytyn tapqanyn aıtýdan tanbaı kele jatqan halyq. Bul baýyrmaldyqtyń óteýi retinde koreıler tarıhtyń barlyq kezeńinde Qazaqstannyń ıgiligi úshin aıanbaı eńbek etip keledi. Mysaly, keshegi keńes dáýirinde 67 koreıdiń Sosıalıstik Eńbek eri atanǵany, táýelsizdik jyldarynda el damýyna úles qosqan qanshama koreıdiń memlekettik marapat alǵany – sonyń aıǵaǵy. elimizdiń túrli qalalary men aýyldarynda 36 kóshe koreı halqynyń kórnekti tulǵalarynyń atymen atalyp, ­
22 memorıaldyq taqta qoıyldy.

Jaqsylyqty umytpaıtyn halyqtyń qıyn kúnderde pana bolǵan qazaqtarǵa alǵysy – jadynda máńgilikke jazylǵan ujymdyq estelik. Endigi jerde elimizdegi koreıler altyn kópir mindetin atqaryp, Qazaqstan men Koreıa Respýblıkasy arasyndaǵy tabysty yntymaqtastyqtyń bar áleýetin paıdalanyp otyr. Qazirgi tańda Qazaqstan koreıleri eldiń saıası jáne ekonomıkalyq ómirine belsene aralasady, ortaq múddelerden qalys qalyp kórgen jeri joq. Al munyń naqty dáleli joǵaryda atap ótken – K-PARK kesheni.

Jasampazdyq aýmaǵy atanǵan joba jurtty jumyldyryp, mádenı aralas-qura­lastyq úshin jańa múmkindikter ­týdyryp, ekonomıkany qoldap, halyq arasynda ózara túsinistikti bekemdeýdi murat tutady. Osylaısha, K-PARK elimizde mádenıet, bıznes, bilim men ınnovasııalar ortalyǵyna aınalmaq. Bul qazaq jáne koreı dástúrleriniń toǵysqan, birin-biri tolyqtyryp, jańa múmkindikter ashatyn oryn bolady. Ári muny shyǵarmashylyq pen yntymaqtastyqqa arnalǵan keńistik, ortaq tarıhymyzdy dáripteıtin, elimizdiń damýyna bastaıtyn mádenı jáne bıznes jobalar paıda bolatyn shańyraq desek te bolady. Osy jobany júzege asyrý arqyly Qazaqstan koreıleri berekeli qazaq jerinen meken ­taýyp, órkendep, kópetnosty halyqtyń laıyqty ókilderi ekenin taǵy da kórsetpek.

K-PARK-tyń taǵy bir toqtala ketetin tusy ári basty nyshany – bul jerge týrısterdi tartýǵa septigi tıetin etnoaýyl salynady. Onyń aýmaǵynda koreıler alǵash kóship kelgen jyldarda turǵan jer úıler ornatylyp, janyna qazaqtardyń deportasııalanǵan koreılerdi baýyryna basqan kezeńdi eske ­salatyn kıiz úıler tigiledi.

Eger týrızmniń ajyramas bir bólshegi – ulttar ashanasy ekenin aıtsaq, etno­aýyl aýmaǵynda dástúrli qazaq jáne koreı taǵamdary daıyndalady. Álbette, bul bastamanyń barshasy qosymsha jumys oryndaryn qurýǵa jol ashatyny sózsiz. Jergilikti halyq ta ulttyq kádesyı men basqa da tábárikterin saýdalap, týrısterge qyzmet kórsetedi. Mysaly, qusbegilik, atpen serýendeý syndy jergilikti qyzmet túrleri alys-alys elderden kelgen saıahatshylarǵa unaıtyny daýsyz. Qonaqtar dástúrli qazaq taǵamdaryn da­ıyndaý sátterine qatysyp, sol jerde ázirlengen astan birden aýyz tıip, ­satyp ala alady.

Sol sııaqty K-PARK aýmaǵynda dástúrli qol­­­óner jáne sheberlik dáristeri ótetin aı­maq orna­lastyrylmaq. Bul jerde týrıs­ter qysh­­­tan, mata men qaǵazdan jasalatyn dás­túr­li qazaq jáne koreı buıymdaryn jasaýǵa qa­tysa alady.

Jalpy, jobanyń basty mindeti – aımaqtyń negizgi basymdyqtaryna sáıkes turaqty áleý­mettik-ekonomıkalyq damýyn qamtamasyz etetin halyqaralyq tanymaldylyqqa ıe biregeı mádenı-iskerlik ortalyq qurdy. Sol sııaqty zamanaýı tehnologııalar arqyly mádenı murany saqtaýdy, halyqaralyq mádenı is-sharalar arqyly týrısterdi tartyp, qazaq jerin mekendeıtin etnostardyń ereksheligimen tanystyrýdy kózdeıdi.

10 gektardaı jerdi alatyn K-PARK orta­lyǵy Alataýda boı kóteredi. Jalpy aýmaǵy 89 myń gektardy quraıtyn jańa shahar Prezı­dent Jarlyǵyna sáıkes, Alataý qalasy Almaty oblysynyń Ile aýdanyndaǵy Jeti­gen aýylynyń negizinde salynyp jatyr. Bul meken elimizdiń eń iri qalasy – Almaty mańynda jáne respýblıkalyq mańyzy bar A-3 avtomobıl jolynyń boıynda ornalas­qandyqtan kólik qatynasyn ońaılatady.

Mádenı-iskerlik ortalyqtyń ashylýy 2027 jyldyń qazan aıyna, koreılerdiń Qazaqstanda turyp jatqanyna 90 jyl tolý qarsańyna mejelengen. Halyqaralyq jáne respýblıkalyq deńgeıdegi aýqymdy joba Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qoldaýymen júzege asady. Qazaqstan koreıler qaýymdastyǵy osy jobany júzege asyrýdy tolyqtaı óz moınyna alyp otyr. Jobany qarjylandyrý otandyq, sheteldik seriktesterdiń demeýshiligimen, granttar men qaıyrymdylyqtarǵa qosa, bıznes-jobalarǵa qatysý arqyly júrgiziledi.

ALMATY