Aımaqtar • 21 Maýsym, 2025

Aspaly kópirge jóndeý júrgizilip jatyr

140 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Se­meıdegi 25 jyl buryn paı­dalanýǵa berilgen aspaly kópirdiń bú­gin­de tozyǵy jetip, óńi eskirgen. Ja­qynda nysanǵa kúrdeli jón­­deý júrgizile bastady.

Aspaly kópirge jóndeý júrgizilip jatyr

Kúnine 80 myńǵa jýyq kólik qatynaıdy

Kópir – qalanyń ońtústigi men soltústigin ǵana emes, Azııa men Eýropany, ulan-ǵaıyr dala men Sibirdi baılanystyratyny mańyzdy. Alty jolaqty qurylym kólik qatynasyn rettep, qalanyń ózge bólikterine jetýdi jeńildetti. Kúnine 60-80 myńdaı kólik ótedi. Muny stra­tegııalyq nysan ǵana emes, qart qalaǵa ajar berip tur­ǵan biregeı arhıtektýralyq ansambl jáne tarıhı Semeı shaha­ryna kelýshiler men óńir hal­qy­nyń kórikti orny desek esh qate­les­peımiz.

Nysan qurylysymen japon­nyń «Aıachaı» fırmasy aınalys­qan. Fırma kópirdiń qańqasyn Japo­nııada jasap, aldymen sý jolymen, keıin temirjolmen Semeıge jetkizgen eken. Sonymen qatar kópir betine tabıǵı asfalt tóse­gen, muny Karıb basseınindegi Trı­nıdad aralyndaǵy áıgili Pitch Lake-ten jetkizgeni týraly derek.

 

Zamanaýı tehnologııa qoldanylady

Kópirdiń sý betindegi uzyndy­ǵy – 750, jalpy uzyndyǵy – 1 086, bıiktigi – 90, eni – 35 metr. Tireý­leriniń arasy 300 metrden asatyn elimizdegi jalǵyz aspaly kópir sana­lady. Mundaı joba TMD elde­rinde joqtyń qasy. Semeı­diń aspaly kópirine uqsas ozyq gıdro­­tehnıkalyq qurylystardy Túr­kııa, Qytaı, Ońtústik Koreıa, ­Danııa, Norvegııa, AQSh sııaqty álem­­niń damyǵan elderinen kórýge bolady.

Jumystyń jalpy quny – 300 892 857 teńge. Asfaltty ­aýys­­­­­tyrý úshin 80-ge jýyq qury­lys­­shy eki aýysymda jumys is­tep jatyr. 20-dan astam tehnı­ka tar­tylǵan. Qurylys jumys­ta­rynyń sapasy ákimdik tarapynan qadaǵalanyp otyr. О́ńir basshysy Berik Ýálıdiń aıtýynsha, sa­lyn­­ǵanyna shırek ǵasyr ótse de, kópir búginge deıin kúrdeli jóndeý kórmegen.

«2000 jyldan beri asfalt tósemi tolyq aýystyrylmaı, 25 jyl boıy jamap-jasqap, oı-shuń­qyrlaryn bitep kelgen. Alǵash ret osyndaı aýqymdy jumysty qol­ǵa alyp jatyrmyz. Ýaqytsha shek­teýlerge halyq túsinistikpen qa­raıdy dep oılaımyn. Jumys barysynda zamanaýı tehnologııa­lar qoldanylady. Jóndeý ju­mysyn «Jol aktıvteriniń ult­tyq sapa ortalyǵy» mamandary qadaǵalaıdy», dedi oblys ákimi.

 

Sharýanyń 30 paıyzy támam boldy

«Kópirge qalyńdyǵy 5 santımetr bolatyn bir qabat asfalt tóseledi. Sebebi ótkel metall qury­lymdardan turady. Al asfalt qalyń bolsa, tıi­sinshe kó­pirdiń salmaǵy da aýyrlaı tú­sedi. Bul onyń qurylymyna zaqym kel­tirýi múmkin», deıdi mer­di­ger kom­panııanyń ókili Rýslan Dúskenov. «Jol aktıvteriniń ult­tyq sapa ortalyǵy» OF dırektory Hamzat Sultanov qoldanyp jat­­qan materıal­dar­dyń sapasy jiti baqy­laýda deıdi. Qala­lyq jo­laý­shylar kóligi jáne avto­­mobıl joldary bóliminiń bas­­shysy Mereı Baıyrhannyń ­baıan­­­­­daýynsha, qazirge deıin ju­mys­­­­­­­­tyń shamamen 30 paıyzy oryndaldy.

«13 575 sharshy metr jol jabyny alynyp, 9 375 sharshy metr metall beti arnaıy shetkalar­men tazartyldy. Qazir metall betti tehnonıkol №08 polımerlik praı­merimen topyraqty bekitý jáne gıdro­oq­shaýlaǵysh qabat tóseý ju­mys­tary júrip jatyr. Kópirge tóse­­letin jańa jol jabyndysy bu­rynǵydaı beton emes. Onyń orny­na polımerlik qospalary bar, ST ­RK 1225-2019 jáne ST RK 1684-2017 ­talaptaryna saı keletin A tú­rindegi I markaly asfaltbeton tó­seledi. Bul – qozǵalysqa tózimdi, berik ári zamanaýı materıal», deıdi Mereı Baqytbekuly.

Qalada quny 47 mlrd teńge bo­latyn taǵy bir jańa kópirdiń qurylys jumysy jalǵasyp jatyr. Jaqyn arada jańa kópir qol­danysqa berilse, keptelis azaıyp, kólik qatynasyn retteýge múm­kindik týmaq.

 

Abaı oblysy