2023 jyldyń mamyr aıynda Astana qalasy ákimdiginiń bastamasymen iske qosylǵan JOLTAP jobasy búginde elordalyqtar úshin úmit pen is-qımyldyń sımvolyna aınaldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2025 jyldy «Jumysshy mamandyqtar jyly» dep jarııalap, qoǵamda adal eńbektiń qadirin arttyrýǵa basa nazar aýdarǵan bolatyn. Osy ıdeıanyń naqty iske asqan kórinisi – osy joba deýge tolyq negiz bar.
Baǵdarlamanyń basty maqsaty – Astana turǵyndarynyń tabysyn arttyrý, jumyssyzdyqpen kúres, halyqtyń osal toptaryn qoldaý. Ásirese NEET jastary, ishki mıgranttar, áleýmettik turǵydan az qamtylǵan azamattar basty nazarda. Olar úshin bul joba jaı ǵana oqý emes – ómirdi jańa paraqtan bastaý múmkindigi.
«JOLTAP» aıasynda eki baǵytta qysqa merzimdi oqytý baǵdarlamasy júzege asyrylýda. Birinshisi – naqty eńbek naryǵynda suranysqa ıe naýbaıshy, barısta, tiginshi, satýshy-kassır, qoǵamdyq tamaqtaný qyzmetkerleri syndy jumysshy mamandyqtarǵa baǵyttalǵan», dedi joba menedjeri Ǵınaıat Ahmetov.
Osy mamandyqtar ishinde erekshe suranysqa ıe baǵyttyń biri – «Tiginshi» kýrsy. Bul kýrstyń oqytýshysy, tájirıbeli maman Farıda Myrzahmetova óziniń áserli tájirıbesimen bólisti:
«Osy salada jumys istep júrgenime jıyrma jyldaı ýaqyt boldy. Kolledjderde sabaq berdim, tigin masteri bolyp jumys istedim, «Astana Iýtarııa» fabrıkasynda bes jyldaı tehnolog bolyp qyzmet atqardym. Joltap jobasy aıasyndaǵy baǵdarlamaǵa saı sabaq ótemiz. Oqý merzimi — 22 kún. Baǵdarlama kelesi negizgi modýlderdi qamtıdy: qaýipsizdik sharalary, tigin jabdyqtaryn paıdalaný, qolmen tigý; tigin mashınasymen jumys isteý, kıim bólikterin dýblerındaý, tiginderdi dymqyl-jylýmen óńdeý, buıymdardyń bólshekteri men toptaryn óńdeý tehnologııasy. Sabaq sońynda barlyq stýdentter tolyqqandy jumys halatyn tigip shyǵady», deıdi ol.
Tigin isi – tek kásip emes, shyǵarmashylyq pen ishki erkindiktiń bir túri. Bul salany meńgergen árbir adam ózindik órnekpen ómir súrýge múmkindik alady. Solardyń biri – Nurgúl Dáýitpaıqyzy. Ol buryn múlde basqa salada eńbek etip, ómirin qaıta bastaýǵa bel býǵan stýdent. «JOLTAP» jobasy onyń balalyq armanyna qaıta oralyp, tigin isi arqyly ózin tabýyna sebep bolǵan
«Men 10 jyldaı medıa-marketıng salasynda jumys istedim. Tolassyz aqparat aıdynynan óte qatty sharshadym. Biraz ýaqyt demalystan keıin, ápkemnen JOLTAP baǵdarlamasy týraly estidim. Úıde toqyma toqýmen aınalysyp júrgenmin. Sol ýaqytta ózimniń balalyq shaqtaǵy armandarym esime túsip ketti. Men ádemi kıingendi, erekshe stıldi ózim qurastyryp, tikkendi unatatynmyn. Biraq, tigýdiń jáne pishýdiń ádis-tásilin bilmeıtinmin. Sóıtip, baǵdarlamanyń 2 kýrsyna jazyldym. Birinshi - sánger-qurastyrýshy, ekinshi – tigin isi. Sánger-qurastyrýshy kýrsy 15 kún boldy, pishý salasyn tolyǵymen ıgerip shyqtym. Al, tigin isinde oqytýshymyz Farıda Arystanqyzy eń aldymen tigin mashınalarynyń túrimen tanystyryp, barlyq saqtyq sharalaryna úıretti. Oqý 21 kúnge sozyldy. Keıin qaltanyń túr-túrin tigýdiń barlyq ádis-tásilderin meńgerdik. Sońynda alǵan bilimizdiń barlyǵyn qoldana otyryp, halat tigip shyqtym», deıdi ol.
Nurgúl bolashaqta qazaqtyń ulttyq kıimderin, ulttyq oıýlaryn ári qaraı túrlendirip, damytqysy keletinin aıtty. Biraq, tigin jáne pishý salasyn tolyǵymen úırený úshin keminde 10 jyldaı tájirıbe kerek ekenin aıtyp ótti.
«Kýrs oqyp júrgenniń ózinde úıimniń qasyndaǵy tigin atelesine baryp, praktıkadan ótýdi suradym. Olardyń aıtýynsha, atele kıimdi restavrasııalaýmen aınalysady. Olar maǵan restavrasııanyń barlyq túrin úıretip, unasa osynda jumys isteýge qala berińiz dep usynys jasady. Bul jerde 1 maýsymnan bastap jumys istep jatyrmyn.
Bul joba Qazaqstannyń barlyq qalalarynda bolý kerek. Bul jobada naqty eńbek pen óz kásibińdi, jolyńdy taba alatyndaı baǵyttar qarastyrylǵan. Bul mamandyqtar únemi suranysta. Bir sózben aıtqanda joltap jobasy meniń balalyq armanymdy qaıta esime túsirip, ózime unaıtyn jańa kásipti meńgerip, ary qaraı ómirge degen qyzyǵýshylyǵymdy arttyrdy. Bul men úshin ystyq joba. Joba ary qaraı da jalǵasyn tapsa eken degen nıetim bar», deıdi Nurgúl Dáýitpaıqyzy.
Joba usynǵan ekinshi baǵyt – sıfrlyq dáýirge beıimdelgen «Freelance Múmkindik» baǵdarlamasy. Munda SMM, grafıkalyq jáne veb-dızaın, beınemontaj, targetıng, marketpleıs, mobılografııa syndy daǵdylar úıretiledi. Bul daǵdylar búginde frılans, onlaın jumys jáne shaǵyn bıznesti damytý úshin aýadaı qajet.
Aıta keteıik, buryn joba 18 jastan bastap stýdent qabyldasa, endi jobaǵa 16 jasqa tolǵan jasóspirimder de qatysa alady. Bul ózgeris – jastardyń múmkindigin keńeıtip, erte jastan eńbekke beıimdelýge jol ashady. Ásirese oqýdy endi bitirgen, mamandyǵyn tappaı júrgen jasóspirimder úshin bul senimdi bastama bola alady.
Joba basshylyǵy 16-17 jas aralyǵyndaǵy qatysýshylar oqýǵa tek ata-anasymen nemese zańdy ókilimen birge kelip, jazyla alatynyn atap ótti. Bul qaýipsizdik pen zańdy kelisimdi qamtamasyz etý úshin qajet.
Oqýǵa jazylý úshin ózińizben birge kelesi qujattardy ala kelińiz:
- Jeke kýálik (sizdiń jáne ata-anańyzdyń)
- Týý týraly kýálik
- Nemese qamqorshylyqty rastaıtyn qujat
Búgingi tańda joba aıasynda 32 myńnan astam adam qamtylǵan, olardyń 12 myńnan astamy qysqa merzimdi oqýdan ótken, 7 myńnan astam adam turaqty jumysqa ornalasqan. Al eń bastysy – 1 myńnan astam jeke kásipkerlik ashylyp, jańa jumys oryndary quryldy.
Osy joba arqyly tigin atelesi, aıaq kıim jóndeý sheberhanasy, kofehana ashqan jandar az emes. Olardyń báriniń bastaýynda — JOLTAP-ta alǵan bilim men batyldyq jatyr.
Adal eńbek – abyroıdyń bastaýy
Ashat Shýınshalıev – jobanyń naqty qatysýshysy, búginde birneshe seriktestiktiń jumysyn uıymdastyryp, belsendi kásipker retinde eńbek etýde:
«Men bul jobaǵa jumyssyzdyq máselesin tereń túsinip, kásipkerlikke jańasha qadam basý úshin keldim. Býhgalterlik negizder kýrsynan 16 kún oqydym. Qazir 5 JShS, 1 aýylsharýashylyq kooperatıvi, 1 tutyný kooperatıvi syndy birneshe uıymmen jumys istep jatyrmyn. Salyq jeńildikterin paıdalanyp, zańdy negizde is júrgizip júrmin. Bul – alǵan bilimniń naqty jemisi!», deıdi ol.
Ol jobanyń yqpalyn joǵary baǵalap, eki adamǵa aıtyp, olardy da kýrsqa qatysýǵa tartqan. Keleshekte óz jobalaryn da osy baǵdarlama aıasynda usynýǵa daıyn ekenin jetkizdi.
Al Gúlmıra Talǵat esimdi stýdent:
«Joltap jobasy unady. Is bastaǵysy keletin adamdarǵa úlken múmkindik. Bir mamandyqtan shatasyp, endi basqa salaǵa aýysqysy keletinder úshin taptyrmas baǵdarlama eken. Pishýdi úıretken ustazymyzǵa myń alǵys!», dep shynaıy alǵysyn bildirdi.
Jumystap.kz – kadrlyq kópir
Joba aıasynda Jumystap.kz onlaın platformasy da iske qosylǵan. Bul resýrs jumys berýshi men izdeýshini jyldam baılanystyryp, eńbek naryǵyndaǵy tepe-teńdikti qalpyna keltirýge sep bolýda. Búginde munda 2,8 myńnan astam jumys berýshi, 18 myńnan asa izdeýshi tirkelgen, 3,4 myń bos jumys orny usynylǵan.
Jobanyń operatory – «Jańa múmkindik» qoǵamdyq qory. Memleket pen úkimettik emes sektordyń, bıznestiń birigip jumys isteýiniń nátıjesinde naqty nátıje kórinis taýyp otyr. «JOLTAP» – osy úshtiktiń úılesimindegi tabysty tetik.
«JOLTAP» – jaı ǵana baǵdarlama emes. Bul – qoǵamdy qaıta túletýdiń, adamdarǵa senim uıalatýdyń, jańa ómir bastaýdyń alańy. Elimizde adal eńbekke qurmet artqan saıyn, mundaı jobalar tek qalalarda emes, aýdan-aýyldarǵa da taralýy tıis. Sebebi ár azamattyń boıynda – sheberlikke, kásipke, tabysqa degen jol bar. Al sol joldy JOLTAP kórsetedi.
