Digital • 27 Maýsym, 2025

«Starlink» máseleni tolyqqandy sheshe me?

50 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Osy jyldyń úshinshi toqsanynda Ilon Masktiń «Starlink» spýtnıktik ınterneti elimizdiń barlyq aýmaǵynda resmı túrde iske qosylady. Bul týraly Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Mádıev málimdedi.

«Starlink» máseleni tolyqqandy sheshe me?

Mınıstrdiń aıtýynsha, bul qyzmet eń aldymen baılanyssyz otyrǵan shalǵaı aýyldar, taýly aımaqtar men joly joq eldi mekenderge qajet. «Starlink» elimizdiń barlyq óńirinde qoljetimdi bolady. Qazir kompanııa ınternettiń baǵasyn eseptep, jer­ústi stansalaryn, baılanys núktelerin daıyndap jatyr. Qyzmettiń baǵasy talshyqty ınternetke qaraǵanda sál joǵary, sondyqtan turǵyndarǵa tańdaý jasaý múmkindigin beredi», deıdi ol.

Mınıstr aıtqan «sál qymbat» ınternettiń naqty quny qarapaıym otbasyna aýyr salmaq bolary anyq. «Starlink»-tiń bastapqy qurylǵysy 400–500 dollar turady, ıaǵnı shamamen 500 myń teńge. Al aı saıynǵy jazylym baǵasy 46 myń teńgege jýyq. Aýyl turǵyndarynyń ortasha tabysyn eskersek, bul baǵa edáýir qymbat. Qazirde aýylda bir otbasynyń aılyq tabysy 150–200 myń teńge shamasynda bolsa, jarty mıllıon teńgege qurylǵy satyp alyp, aı saıyn 46 myń teńge tóleý ekiniń biriniń qolynan kele bermeıdi. Al qalada ınternet pen mobıldi baılanysqa aıyna orta eseppen 10–11 myń teńge tóleıtin tur­ǵyn­dar­ǵa bul qyzmetti paıdalaný múlde tıimsiz, sebebi búginde optıkalyq ınter­nettiń ortasha quny 3–5 myń teńge ara­lyǵynda.

Qazaqstan baılanys operatorlary qaýymdastyǵynyń prezıdenti Oleg Emelıanov máselege qatysty pikirin bildirdi. Onyń aıtýynsha, «Starlink» – tehnologııalyq tóńkeris emes, ınterneti múlde joq eldi mekenderge ǵana arnal­ǵan ýaqytsha sheshim. «Spýtnıktik ınternet tek basqa baılanys joq shalǵaı aýyldarǵa qajet. Mundaı jerlerde turǵyndar jabdyqty birigip satyp alýy múmkin. Biraq qalalarda, mundaı baǵamen «Starlink»-ti paıdalanýǵa nıettiler az. Qazirdiń ózinde turǵyndar 10–11 myń teńgelik ınternet tarıfti qymbatsynady. Sondaı-aq bul ınternet túri aýa raıy men jer bederine táýeldi. Baılanys sapasyna jańbyr, qar nemese bult ta áser etýi múmkin. Kópqabatty úıler men tyǵyz qonystanǵan aýmaqtarda sıgnal álsireıdi. Sondyqtan bankter, bırjalar, data-ortalyqtar sııaqty turaqtylyqty qajet etetin uıymdarǵa bul qyzmet balama bola almaıdy», deıdi sarapshy.

Sonymen qatar Jaslan Mádıev elimizdiń barlyq aýylyn ınternetpen qamtamasyz etý baǵytynda júıeli jumys júrip jatqanyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, qaı aýylǵa qashan optıkalyq ınternet tartylatyny týraly tolyq keste ınternette ashyq jarııalanǵan. «Biz ınternet tartý kestesin jartyjyldyqpen bólip, onlaın portalǵa ornalastyrdyq. Kez kelgen azamat qarap, qadaǵalap otyra alady. Biz sol kestege saı jumys istep jatyrmyz», deıdi mınıstr.

Jaslan Mádıev «Sońǵy mılıa» dep atalatyn arnaıy baǵdarlama arqyly taǵy 1,3 mln adamdy sapaly ınter­netpen qamtamasyz etý kózdelip otyr­ǵa­nyn da aıtty. Baǵdarlama aıasynda qazir tek mobıldi ınternetke qol jet­ki­zip otyrǵan azamattar endi turaqty ári jyldam ınternetke qosylýǵa múmkin­dik alady.

Mundaı aýqymdy jobalar úshin memleket tıimdi sharttarmen qaryz alǵan. «Iá, memlekettik qaryz kólemi ósip jatyr. Biraq biz ony óte tómen paıyzben alyp otyrmyz. Eger bıýdjet tapshylyǵyn jabý arqyly qarjylandyrsaq, onda paıyz mólsheri 5–10 ese joǵary bolar edi. Sondyqtan bul sheshim – ekonomıkalyq turǵydan durys jol», deıdi J. Mádıev.

Mınıstrdiń aıtýynsha, memleket ınternet salasynda tek iri provaıder­lerge ǵana emes, shaǵyn jáne orta kompanııalarǵa da múmkindik berýdi kózdep otyr. Bul qadam básekelestikti arttyryp, qyzmet sapasyn jaqsartýǵa sep bolmaq.

Sońǵy jańalyqtar