Sýret: gazeta.ru
Jasandy ıntellektiniń naqty qaı salada kóbirek qoldanylyp jatqanyn dóp basyp aıtý qıyn. Mektep oqýshysynan bastap, stýdent, muǵalim, jýrnalıst, dáriger, bank qyzmetkerleri, qysqasy ǵalamtordan járdem izdegen jannyń bári aqyldy jeliniń «keńesine» júginip júr. Sol ortada júrgendikten be, JI-diń jýrnalıstıkadaǵy adymynyń alshańdaı bastaǵanyn baıqap júrmiz. Jekelegen jýrnalısterdiń de belsendi qoldana bastady.
Árıne, kólemdi saraptama, arnaıy reportaj syndy izdenisti, kreatıvti talap etetin materıaldardan bólek, shaǵyn aqparat, aýa raıy boljamy, juldyz joramal, baspasóz relızi syndy mass-medıaǵa qajetti maıda-shúıde materıaldar osy aqyldy jeliniń kómegimen jazylyp jatqany belgili. Tipti ǵalamtordan JI daıyndaǵan alǵashqy sheteldik gazetti de kórdik. Qolǵa ustap, oqyp kórmegen soń onyń qanshalyqty sapaly dúnıe usyna alǵanyn aıta almaımyz. Dese de JI-diń jyldamdyǵy kóńil qýantqanymen, aldaǵy ýaqytta dástúrli BAQ-tyń baǵyn baılap, bilikti mamandardyń jumysyn tartyp almaı ma degen de qaýip mazalaı bastady.
Osy rette otandyq jýrnalıstıka salasynda kreatıvti kontent daıyndaý isiniń bel ortasynda júrgen mamandardy áńgimege tartyp kórdik. Belgili jýrnalıst, «Qazcontent» AQ-nyń SEO-mamany Arshat Orazov JI-di salaǵa tóngen qaýip emes, kerisinshe shyǵarmashylyq adamynyń jumysyn jeńildetetin múmkindik retinde qarastyratynyn aıtty.
– Jasandy ıntellekt qazir medıanyń barlyq salasyna enip jatyr. Ásirese ınternet basylymdarda kontentti tez ári únemdi shyǵarý úshin qoldanyp jatqandar kóbeıdi. Bul dástúrli BAQ-qa belgili bir deńgeıde yqpal etkenimen, men ony qaýip emes, múmkindik retinde qarastyrar edim. JI durys qoldanylsa, jańalyq daıyndaýda ýaqytty da, qarjyny da únemdeıdi, al jýrnalıst shyǵarmashylyqqa kóbirek kóńil bóle alady. Neırojelini medıada kómekshi qural retinde paıdalanǵan durys: mátin aýdarýǵa, ıdeıa izdeýge, pýnktýasııany nemese stılıstıkany túzetýge, tehnıkalyq ne jedel aqparatty jyldam jazýǵa. Osylaısha, kerisinshe mazmun sapasy jaqsarady, jańalyq berý úderisi jeńildeıdi. Eń bastysy – JI kómekshi qural retinde qoldanylyp, sheshýshi ról jýrnalıst pen redaktordyń ózinde qalýy kerek, – deıdi maman.
Al Túrkistan oblystyq «Turkistan» telearnasynyń veb-programmısi Ǵasyr Quralbaıuly JI-diń anımasııa salasynda taptyrmas qural bolyp otyrǵanyn aıtady. Bul anımatorlardyń ýaqytyn da, qarjysyn da ájeptáýir únemdep jatqanyn atap ótti.
– «Túrkistan» telearnasy jasandy ıntellektini kópten beri qoldanyp keledi. Eń alǵash bir jarym jyl buryn aýa raıyn júrgizetin «Kúnshýaq – tabıǵat qyzy» jobasyn júzege asyrdyq. Ol «Qazgıdrometten» kúndelikti málimet alyp, ony generasııalap, ózi avtomatty túrde shyǵyp otyrady. Biz sonyń daıyn ónimin kórermenge usynamyz. Odan bólek, jaqynda ǵana tolyqqandy JI arqyly daıyndalǵan «Túrkistan saqshylary» ónimi shyqty. Ol on shaqty kúnniń ishinde daıyn boldy, – deıdi Ǵ.Quralbaıuly.
Onyń aıtýynsha, kırıllısadaǵy qazaq áripterin oqýy biraz qıyndyq týǵyzypty. Iаǵnı mýltfılmde kırıllısany jete tanymaıdy. Odan bólek, daýystaý jaǵynan da biraz mashaqat bolǵan eken.
– Bul – bizdiń elde 3D formatta JI kómeginen qazaq tilinde shyqqan tuńǵysh mýltfılm. Bertin kele biz onyń hronometrajyn uzarta aldyq. Alǵashqy mýltfılm tórt mınýt bolsa, kelesi serıaldary on bir-on eki mınýtty qurady. JI-diń dástúrli ónimnen basty aıyrmashylyǵy – úderistiń jedeldigi, jyldamdyq. Iаǵnı resýrstardyń únemdelýi qýantady. Eger dástúrli medıada osyndaı mýltfılm medıa naryqta keminde 10 mln teńgeden asa somaǵa baǵalansa, al biz daıyndaǵan bul shaǵyn mýltfılmge 100-150 dollar ǵana jumsaldy. Buny naǵyz tehnologııalyq revolıýsııa deýge de bolady. Anımasııa salasyndaǵy úlken jetistik. Jańa noý-haý kele jatyr, – deıdi Ǵ.Quralbaıuly.
Veb-programmıst jasandy ıntellektiden qorqýdyń qajeti joq ekenin alǵa tartty. Onymen tyǵyz áriptestik ornatýdyń artyqshylyǵy mol kórinedi.
– Jalpy, JI-ge degen kózqarasym durys. Kezinde kalkýlıatordan, ınternetten de úriktik. Endi qazir JI-di de fobııa kóre bastadyq. Joq, budan qorqýdyń qajeti joq. Kerisinshe, osymen dostasyp, áriptestik ornatýymyz kerek. Iаǵnı jýrnalıst mehanıkalyq jumystardy «dosyna» tapsyryp, mátindi ózi ármen qaraı árlep, emosııa berip, mazmundy reportaj shyǵarǵa bolady. Alaıda jasandy ıntellektiniń aqparatty tolyq jınaı almaıtyn kemshilikteri de bar. Iаǵnı ózi zertteý júrgize almaıdy, oqıǵa ornynan habar tarata almaıdy. Oǵan qosa fakt chekti durys atqarmaıdy. Iаǵnı fakt chekt jasaý úshin de ol belgili bir resýrstardan aqparat alyp, ony súzgiden ótkizý kerek, – deıdi JI sarapshysy.
Al JI-diń quqyqtyq normalardy, keıbir ádep etıkalaryn saqtaı bermeıtini jalǵan aqparattyń taraýyna jol bermek. Ǵ.Quralbaıulynyń aıtýynsha, JI-diń osyndaı sapasyz ónimin tutynǵan BAQ-tyń bedeli túsetini anyq. Qysqasy, sarapshylar sózinen uqqanymyz, zamanaýı neırojelini jatsynbaı, ony aqylman dos, elgezek kómekshi tutyp aralasqanymyz abzal sııaqty.
