Daýdyń basy –  «Qumtór» altyn kenishi

Qyrǵyzstanda úkimet aýysty. Premer-mınıstr Jomart Otorbaev ketip, ornyna 27-shi premer-mınıstr Temir Sarıev keldi. Qarap tursań, táýelsizdik alǵaly beri bul elde úkimet basshylary jylǵa jetpeı aýysyp otyrǵan. Sońǵy biraz jyldan beri bul elde «Qumtór» altyn ken orny bitpeıtin daýǵa aınalyp keledi. Ol biraz úkimet basshylarynyń da túbine jetti. Parlamentte Jogorký Keneshtegi daýdy aıtpaǵanda, aýyldaǵy belsendiler atqa minip, sol kenge baratyn joldy jaýyp, aıqaıǵa basatyn. Sondaǵy talap – osynaý úlken baılyq kózi memleket menshigine alynsyn deıdi. Syrt qaraǵanda, oryndy da sııaqty. Biraq kelisim degen bar, halyqaralyq zań bar degendeı, sonyń bárin buza salýdyń da jóni joq. Sóıtip, daý jalǵasa beredi. Kelisim degende, Kanadanyń Centerre Gold kompanııasymen úki­met jasaǵan shart boıynsha mem­­­leket kompanııa aksııasynyń úshten birine, ıaǵnı 33 paıyzyna ıe. Aıqaı­shylar nege kem degende 50 paıyz emes deıdi. Qarapaıym tilmen aıtqanda, onda kanadalyq kompanııa osynaý kóp qarjy talap etetin qıyn ken ornyn ıgerýdi qolǵa da almas edi. Al Qyrǵyz­­­stan­nyń ózi ıgerýge shamasy joq. Kenish ıgerilmeı jatar edi. Al bul eldiń bıýdjetine sol 33 paıyz aksııa­nyń ózi úlken qor bolyp qosy­lady. Sóıtip, sol bitpeıtin daý­dyń saldarynan ken orny birde istep, birde toqtap, berekesi ketip tur. Bılik, ıaǵnı úkimet onyń jumys istegenin qalaıdy, al oppozısııaǵa halyq qamyn jegendeı arzan daý-damaı kerek. Jomart Otorbaevtyń túbine de sol daý jetti. Ol altyn óndiretin kompanııanyń dırektorlar keńesi quramyna úsh qyrǵyz jáne bes kanadalyq mamandy usynǵan edi, ony parlament maqul kórmedi. Jumysty atqaratyn kanadalyqtar degen ýájge depýtattar qulaq aspady. Premer-mınıstr budan keıin jumystan ketý jóninde ótinish berdi. Prezıdent ony bir sótkeden keıin-aq bekitti. Jańa premer de ońaı tabyldy. Jogorký Keneshte 99 depýtattyń 97-si Temir Sarıevtiń kandıdatýrasyn qoldap daýys berdi. Araǵa tórt kún salyp ony prezıdent Almazbek Atambaev ta bekitip jiberdi. Qyrǵyz eli 52 jastaǵy Temir Arǵymbaıuly Sarıevti jaqsy biledi. Ol – kópten beri saıasatpen aınalysyp kele jatqan qaıratker. Burynǵysyn bylaı qoıǵanda, 2010 jyly ýaqytsha úkimettiń basshysy da bolǵan. Al 2011 jyldan «Aqshýmqar» partııasy atynan ekonomıka mınıstri bolyp taǵaıyndaldy. Kóp jaǵdaıda bılikke qarsy negizdi pikirler aıtatyn parasatty oppozısııalyq baǵytty ustanyp keldi. Sonysymen de, aıtarlyqtaı bedelge ıe bolyp júrdi. Sarapshylardyń kópshiligi onyń úkimetti basqarýyn oryndy sanaıdy. Burynǵy premer-mınıstr «Qumtór» daýymen ketse de, Sa­rıev saılanǵanda bir sát sol daý umytylǵandaı bolǵan. Eshkim odan bul máselege qalaı qaraısyń dep suraǵan da joq. Biraq kúnderdiń kúninde ol Sarıevtiń de aldynan shyǵary anyq. Ol ǵana emes-aý, jańa premer-mınıstr Qyrǵyzstannyń EAEO-ǵa kirýine baılanysty da ótkir máselelerge kezigedi. Desek te, qyrǵyz eli úkimetin basqarýǵa bilik­­ti maman, paıymdy saıasatker kel­di-aý degen oı kóńilge orala beredi.