Sýretti túsirgen – Álı Ǵalym
Búginde 100 myńǵa jýyq jas azamatty biriktirip otyrǵan «Jastar rýhy» jastar qanaty elimizdegi eń iri jastar uıymy sanalady. Tórt jyl qatarynan uıymdastyrylyp kele jatqan respýblıkalyq lager – jas azamattarǵa qoldaý kórsetýdiń ózekti máseleleri talqylanatyn jáne turaqty jumys isteıtin jalǵyz jastar alańy.
Erlan Qoshanov atap ótkendeı, «Jastar rýhynyń» atqaryp jatqan jumysyna bir kezderi tikeleı Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev erekshe serpin berdi. Prezıdent jastar úshin asa mańyzdy úsh negizgi basymdyqty belgiledi. Bul – tereń bilim, eńbekqorlyq jáne otanshyldyq qasıet. Dál osy qasıetter jańa býynnyń sapasyn aıqyndaıdy.
«Patrıotızm degenimiz – halqyńa adal qyzmet etý, tarıhyńdy bilý, tilińdi qurmetteý, eń bastysy sheshýshi sátte Otanǵa qolushyn sozýǵa daıyn bolý. Bul – jalań uran emes. Bastysy – Otanyńa adal, otbasyńa qamqor bolý jáne memleket múddesin bárinen joǵary qoıa bilý. Prezıdenttiń ár bastamasy men ıdeıalarynyń ózeginde osyndaı qarapaıym da qasterli qundylyqtar jatyr. Zań men tártip ústemdigi, «Adal azamat» tujyrymdamasy, «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq qozǵalysy sııaqty izgi bastamalardyń bári – Ádiletti Qazaqstan qurýdyń alǵysharty», dedi E.Qoshanov.
«Amanat» partııasynyń tóraǵasy Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen 2025 jyl Jumysshy mamandyqtary jyly dep jarııalanǵanyn eske saldy. Bul sheshim qoǵam ıgiligi jolynda adal eńbek etip júrgen jandarǵa qoldaý kórsetýge baǵyttalǵan. Bıyl jastar lagerinde 200-ge jýyq jas azamat, ıaǵnı jumysshy mamandyq ókilderi – ınjenerler, kenshiler, metallýrgter, bir sózben aıtqanda, ekonomıkany kún saıyn óz eńbegimen alǵa jeteleıtinder bas qosty.
«Adal azamat qashan da abyroıly, adal eńbek qashan da baǵaly. Jumysshy jastar bizdiń nazarymyzdan tys qalmaýy kerek. Biz olardy únemi qoldap, erekshe kóńil bólýimiz qajet. Osy rette «Amanat» partııasy Úkimetpen birge «Jumysshy jastar amanaty» degen jańa jobany bastaıyn dep otyr. Jobanyń maqsaty – jumysshy jastardyń áleýmettik máselesin, sonyń ishinde turǵyn úımen qamtamasyz etý jáne kadrlyq áleýetti damytý máselelerin sheshýge yqpal etý», dedi ol.
Májilis spıkeri daryndy kóshbasshylardy dál osy jumysshy jastardyń arasynan izdeý, olardy partııanyń kadrlyq rezervine qosý, memlekettik qyzmette ósýine kómektesý, depýtattyq korpýsqa jáne túrli saladaǵy basshylyq laýazymdarǵa usyný qajet ekenin atap ótti. Sonyń bir jarqyn mysaly – buryn ken baıytý fabrıkasynda jumys istegen Sátbaev qalasynyń qazirgi ákimi Murat Bóribaev. Ol eńbek adamynyń tynys-tirshiligin jaqsy túsinedi. Bul tájirıbe onyń memlekettik qyzmettegi jumysyna kóp kómek bolyp otyr.
Erlan Qoshanov qazirgi zamannyń jańa syn-qaterleri týraly aıta kele, jasandy ıntellekt pen sıfrlandyrýdy damytý máselesine erekshe nazar aýdardy. Memleket basshysynyń bastamasymen Jasandy ıntellekt jónindegi halyqaralyq konsýltatıvtik keńes qurylyp jatyr. Májilis depýtattary birinshi oqylymda jasandy ıntellekt týraly zań jobasyn qabyldady. Sıfrlyq kodeksti ázirleý jumysy jalǵasyp keledi. Al bıyl qyrkúıekte Májilis alańynda jasandy ıntellekt máseleleri boıynsha parlamenttik tyńdaýlar ótedi. Oǵan osy jıynda bas qosyp otyrǵan jastar da qatysa alady. Sondaı-aq partııa tóraǵasy tek jas ǵalymdardyń ǵylymı qyzmetine arnalǵan grant bólý boıynsha jeke kvota engizý múmkindigin qarastyrýdy usyndy.
Májilis spıkeri «Jastar rýhynyń» belsendileri eń ózekti taqyryptardy talqylaý jumysynan eshqashan shet qalmaǵanyn erekshe atap ótti. Máselen, byltyr Túrkistan oblysynda ótken lager otyrysynda qumar oıyn, nashaqorlyq, nesıege belsheden batý, jumyssyzdyq jáne ózge de máselelerdi sheshý boıynsha kóp usynys aıtyldy. Nátıjesinde, onyń bári «Amanat» partııasynyń bastamasymen zań aıasynda kórinis taýyp, búginde memlekettik deńgeıde júıeli túrde sheshilip keledi. Bul – jastar pikirtalasynyń tıimdiligin kórsetken jarqyn mysal.
Osylaısha, «Jastar rýhynyń» belsendileri ortaǵa salǵan usynystar oń ózgerister men damýdyń qozǵaýshy kúshine aınalyp jatyr. Rýhtastar Memleket basshysynyń «Taza Qazaqstan» bastamasyna alǵashqylardyń biri bolyp ún qosyp, olardyń aıryqsha atsalysýy arqyly bul bastama ekologııalyq aksııadan jańasha oılaý tásilin qalyptastyratyn jalpyulttyq qozǵalysqa ulasty. Jas partııalastar qıyn jaǵdaılarda jáne tabıǵı apattar kezinde alǵashqylardyń biri bolyp árqashan kómekke kelip, azamattyq jaýapkershiliktiń jarqyn úlgisin kórsetip júr.
Aıta keteıik, byltyr AES salý máselesi boıynsha pikirtalas jastar lageri alańynda da keń qoldaý tapty. Aýqymdy aqparattyq-túsindirý jumysynyń nátıjesinde el azamattarynyń basym kópshiligi Prezıdenttiń progressıvti bastamasyna qoldaý bildirdi. Eń bastysy, jas kóshbasshylar qoǵamnyń atom energetıkasyna qatysty barlyq qorqynyshyn jeńýge kómektesti.
Otyrys barysynda birqatar delegat sóz sóıledi. Máselen, «Qazaqstan alıýmınııi» AQ jastar keńesiniń tóraǵasy Damır Baımaǵambetov atalǵan kásiporyndaǵy jastardy qoldaý sharalary týraly aıtty. Jas mamandarǵa segiz jylǵa deıingi merzimge tegin jaldamaly baspana beriledi. Ony jeńildetilgen sharttarmen satyp alý múmkindigi bar. «Amanat» partııasy osy tájirıbeni ózge de óndiristik kásiporyndarda da ilgeriletýge nıetti.
Rıdderdegi gıdrometallýrg Olga Ýshakova jasóspirimderdiń jumysshy mamandyqtaryna degen qyzyǵýshylyǵyn oıatý úshin mektepterde kásiptik baǵdar berý jumysyn damytýdy usyndy.
Jalpy, lager jumysyna Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen kelgen jas kóshbasshylar, memleket jáne qoǵam qaıratkerleri, Májilistegi «Amanat» partııasy fraksııasynyń depýtattary qatysyp jatyr. Bıyl 7-10 shilde aralyǵynda jas delegattar qarqyndy semınarlar men trenıngterge, eń ózekti taqyryptar talqylanatyn qyzý pikirtalastarǵa qatysady, tájirıbe almasady. Sonymen qatar olar «Altaı-2025» etnofestıvaline qatysady.