Zań • 19 Shilde, 2025

Toı-tomalaqqa jıi aqsha aýdarsaq, salyq organdary nazaryna iligemiz be?

190 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Zańger Almaz OTAROVTYŃ jaýaby:

– Búginde sıfrlyq tólemder – ómirdiń ajyramas bóligi. Ásirese qazaq qoǵamynda toı-tomalaq, shildehana, besik toı, súndet toı, qudalyq, qonaqqa barý sııaqty dás­túr­li jıyndarǵa baılanysty aqsha berý, aýdarý úırenshikti is. Osyndaı kezde «Kaspi Gold» nemese basqa bank kartasy arqyly týysqa, dosqa aqsha jiberip jatamyz.

Toı-tomalaqqa jıi aqsha aýdarsaq, salyq organdary nazaryna iligemiz be?

Foto: uralskweek.kz

Alaıda 2025 jyldan bastap memleket kóleńkeli ekonomıkamen kúresti kúsheıtip jatqandyqtan, sıfrlyq tranzaksııalar da nazarda bolady. Bul degenimiz, memleket árbir aýdarymdy qarap, salyq salaıyn dep otyr degen sóz emes. Biraq belgili bir shekteýlerden asqan operasııalar, mysaly, bir aıda birneshe adamǵa 300 myń teńgeden kóp aqsha jiberý nemese úsh aı qatarynan júzden astam túrli adamnan turaqty túrde qarajat túsýi – kúmán týdyrýy múmkin.

Mundaı jaǵdaıda bankter derek­terdi avtomatty túrde Qarjy monıtorıngi agenttigine (QMA) jiberedi. Agenttik óz kezeginde azamatqa habarlasyp, «aqsha ne úshin keldi, kimnen, qandaı maqsatpen ketti?» degen suraqtar qoıýy yqtımal. Iаǵnı tekseris tek qarajat somasy men jıiligine baılanysty júredi.

Keńesim, toı-tomalaqqa baılanysty aqsha bolsa, azamat ony naqty túsindire alýy kerek. Mysa­ly, «inimniń úılený toıyna», nemese «anamnyń mereıtoıyna týǵan-týystar aqsha jınady» degen sııaqty jazbasha túsinikteme bolýy artyqtyq etpeıdi. Mundaı túsiniktemeni qarapaıym formatta, qalaýyńyz boıynsha notarıýs­ta nemese elektrondyq túrde de jasaýǵa bolady. Iаǵnı saqtyq úshin. Biraq eskerte keteıik, munyń tek qu­qyqtyq máni ǵana joǵary. Qajet bolǵan jaǵdaıda aýdarymnyń maqsa­tyn kórsetetin  dálel retinde ǵana qarastyrylýy múmkin. Túsiniktemesiz aýdarymdar kóp jaǵdaıda daýly jaǵdaı týyndaǵanda adamnyń óz pozısııasyn qorǵaýǵa kedergi keltiredi.

Eń bastysy, sizdiń tabys kózińiz ben aqsha qozǵalysyńyz arasyndaǵy sáıkestik saqtalýy kerek. Eger júıeli túrde bireýlerge taýar satyp, qyzmet kórsetip, biraq ony toıǵa qatysty kómek dep búrkemelep júrseńiz, ol zańsyz kásipkerlik retinde baǵalanýy múmkin.

Sondyqtan zańger retinde aıtarym, aqshańyz zańdy jolmen kelip, ashyq túrde júrip otyrsa, ýaıymdaýǵa negiz joq. Al eger jıi ári iri kólemde qarajat aınalymy bolsa, onyń ne úshin ekenin rastap, salyq esebinde kórsetý – sizdiń múddeńiz.

 

Daıyndaǵan –

Eligimaı TО́ŃKER,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar