Gıdrogeologııalyq kartalar atlasy – biregeı eńbek

Ulttyq ǵylym akade­mııa­synyń akademıgi, geologııa-mıneralogııa ǵylym­dary­­nyń doktory Mális Ábsametov­­­tiń jetekshiligimen daıyndal­ǵan avtorlar ujymynyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń gıdrogeologııalyq kartalar atlasy» atty aýqymdy eńbegi – elimizdiń jerasty sýlaryn zertteý­ge arnalǵan biregeı ǵylymı jumys. Bıyl osy keshendi zertteý Ál-Farabı atyndaǵy Memlekettik syılyqqa usynylyp otyr. Bul – tek ǵylymı jańalyq emes, ulttyq qaýipsizdik pen áleýmettik-ekonomıkalyq damýǵa tikeleı úles qosatyn joba.

Zertteý nátıjesinde ǵa­lymdar dala­myzdyń jerasty gıdrosferasyn tutas qamtıtyn tuńǵysh gıdrogeologııalyq kartalar atlasyn jasap shyǵardy. Bul – 28 mamandandyrylǵan karta, 12 shema, 47 gıdrogeologııa­lyq qıma men 33 jıyntyq baǵa­na sekildi mańyzdy aqparat­ty bir júıege biriktirgen, bu­ryn-sońdy bolmaǵan ǵylymı jetistik. Basqasha aıtqanda, elimizdiń jer qoınaýyndaǵy sý qorynyń tolyq kartasy alǵash ret keshendi túrde usynylyp otyr.

Kartalar atlasy qazirgi zamanǵy sıfrlyq tehnologııalar arqyly jasalyp, elimizdiń ár óńirindegi jer­asty sýlarynyń naqty jaı-kúıin kórsetedi. Bul derekter eldegi sý qaýipsizdigin qamtamasyz etýge, aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa, óndiris oryndaryn sýmen qamtýǵa, sondaı-aq ekologııalyq turaqtylyqty saqtaýǵa úlken septigin tıgizedi. Qazirdiń ózinde atlas sý tapshylyǵyna baılanysty týyndaıtyn qaýip-qaterlerdi azaıtýǵa arnalǵan naqty sheshimderdiń negizine aınalyp otyr.

Jumys barysynda avtor­lar qazirgi gıdrogeologııa ǵylymynyń eń zamanaýı ádis­terin qoldanyp, jerasty sý­larynyń sarqylýy men las­tanýyna qarsy qorǵanys sharalaryn da usyndy. Máselen, jerasty sýlary men tehnogen­dik faktorlardyń baılanysyn zertteý, óńirlerdi geoekologııa­lyq jáne gıdrogeologııalyq turǵyda aýdandastyrý syndy naqty mindetter keshendi túrde sheshimin tapqan.

Ǵylymı jańalyq qana emes, qoldanbaly tájirıbe turǵysynan da qundy bul eńbek elimizdiń sý resýrstaryn basqarý isinde jańa paraq ashty. Onyń avtorlary – M.Ábsame­tov, R.Aıazbaev, E.Kóldeev, E.Mýrtazın, V.Smolıar syndy ǵalymdar otandyq ǵylymnyń damýy­na qosqan úlesi úshin Memlekettik syılyq alýǵa ábden laıyqty.

Baqytjan Jumaǵulov,

Ulttyq ınjenerlik akademııanyń prezıdenti, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, akademık