Shymkent kreatıvti ındýstrııaǵa bet burdy

Týrızm, syrtqy baı­la­nys­tar jáne krea­tıvti ındýstrııa bas­qarmasynyń basshysy Beksultan Ádilhanovtyń aıtýynsha krea­tıvti ortalyqtyń maqsaty – shy­ǵar­mashylyq jáne kreatıvti jo­balardy iske asyrý, jańa ıdeıa­lar men tehnologııalardy qol­daý, kreatıvti salalar ara­syndaǵy ózara árekettesýdi kú­sheıtý, jańa quraldar men bilimdi, tájirıbeni qoljetimdi etý, kreatıvti ındýstrııanyń ekonomıkadaǵy úlesin arttyrý.

Kreatıvti habta «Saq» kıno­stýdııasy, qolónershi, dızaıner, zergerler men sýretshi­ler bar. Basqarma bas­­shy­sy­nyń málimdeýinshe, «Shymkent Creative Hub»-ta kreatıvti ındýs­trııany damytýǵa, jańa ıdeıa­lardy júzege asyrýǵa jáne shy­ǵarmashylyq jobalardy qol­daýǵa arnalǵan birneshe fýnk­sıonaldyq bólim jumys isteıdi. Atap aıtqanda, kórme aımaǵy, podıým aımaǵy, «Saq» kınostýdııasy, jumys aımaǵy, shoý-rým, is-sharalar, kezdesýler men konferensııalar ótkizýge arnalǵan konferens-zaldar qarastyrylǵan.

Kontent-meıkerlerdi qoldaý maqsatynda «Shymkent Creative Hub» ǵımaratynda sheberlik synyby uıymdastyryldy. Onda tanymal vıdeograf jáne bloger Ádilet Rahmetolla tájirıbesi­men bólisip, qatysýshylarǵa kásibı deńgeıde kontent jasaý tásilderin úıretti. Qatysýshylar úsh kúnde kontent jasaýdyń zamanaýı ádisterin úırenip, óz shyǵarmashylyq áleýetin arttyrýǵa múmkindik aldy. Son­­daı-aq ár qatysýshyǵa óz kon­tentin týrızm salasynda qalaı tıimdi jarııalap, Shymkenttiń eń ádemi jerlerin kórsetýge bolatyny týraly keńester berildi. Odan ózge, «Shymkent Creative HUB» ortalyǵynda «Kreatıvti ındýs­trııany damytý: adamdar, ıdeıalar jáne keńistik» atty respýblıkalyq jıyn ótti. Jyl basynan beri «Shymkent Creative HUB» bastamasymen 16 jármeńke uıymdastyrylyp, isker azamattar taýarlaryn ­saýdalaý arqyly 3 mln teńdegen astam paıda tapty. Aıta ketken jón, Shymkent qalasynyń kásipkerler palatasynyń janynan «Kreatıvti ındýstrııa assosıasııasy» qurylyp, búgingi kúni qaýymdastyq quramynda 150-den astam kreatıvti ındýstrııa sýbektisi tirkelgen.

«Qazir kreatıvti habta shy­ǵar­mashylyq salasynda oqıtyn stýdentterge, jas kásipkerler­ge, ınklıýzıvti balalarǵa ar­nap apta saıyn sheberlik saǵa­tyn, festıvaldar, shyǵarmashy­lyq keshter, oqý-semınarlary men sán qoıylymdaryn ótkizip ­oty­ramyz. Sonymen birge «Saq» kı­nostýdııasy «Toqty men ­Serke» tolyqmetrli anımasııa­lyq ­fıl­miniń túsirilimin aıaq­tap, bıyl ­3 shildeden bastap eli­miz­diń barlyq kınoteatr­yn­­da kórse­tile bastady», dedi B.Ádilhanov.

Úkimettiń 2023 jylǵy 6 maý­symdaǵy №448 qaýlysymen krea­tıvti ındýstrııaǵa jatatyn 43 ekonomıkalyq qyzmet túri­niń tizbesi bekitilgen. Resmı sta­tıstıkalyq derekte bú­ginde Shymkent qalasynda kreatıvti ındýstrııa salasynda eńbek etetin 2 300 kásipker tirkelgen. Onyń ishinde 1 824-i jeke tulǵa bolsa, qalǵany zańdy tulǵa sanatyndaǵy kásipkerler deıdi maman.

Statıstıka departamenti­niń aqparatyna sáıkes 2025 jyl­dyń 3 aıynda qalaǵa 100 088 týrıst kelgen. Shymkentte bir­jolǵy syıymdylyǵy 7 938 tósek­tik oryndy quraıtyn 149 qonaq­úı qyzmet kórsetedi. 2024–2025 jyldar aralyǵynda megapo­lıs­te týrızm salasy boıynsha 11 ın­vestısııalyq joba júzege asy­rylady. Onyń 7-eýi byltyr qolǵa alynyp, «Kazakh Hotel», «Aurum Hotel», «Diamond Hotel», «Siluet plaza», «Makhambet», «Mir Hotel»,«Cannes Hotel» qonaqúıleriniń qurylysy támamdalyp, paıdalanýǵa berildi. Bıyl sáýirde olardyń qataryna «Mardan» qosyldy. Jyl sońyna deıin «Altaı», «Zeinnur-Tau», «Keremet» qonaq­úıleri ashylady. Atalǵan joba­lardyń ınvestısııa kólemi – 14,5 mlrd teńge. 240 adamdy turaqty jumys ornymen qamtý kózdelgen. Sondaı-aq qalada «Hilton» qonaq­úıiniń qurylysy júrip jatyr. Jospar boıynsha kelesi jyly paıdalanýǵa berilýge tıis. Qonaqúı qurylysyna 35 mln dollar jumsalmaq. Nátıjesinde, 200 jańa jumys orny ashylady.

Basqarma basshysynyń aı­týynsha, Badam sýqoımasy aýma­ǵynda «Omir Shymkent» glempıng jobasy qolǵa alynyp jatyr. Ol qala turǵyndary men qonaqtaryna tabıǵat aıasynda zamanaýı jáne jaıly demalys ornyn uıymdastyrý, ishki týrızm­­di damytý, ekologııalyq máde­­nıet­ti qalyptastyrý jáne aımaq­­tyń týrıstik tartymdylyǵyn art­tyrý sekildi maqsattardy kózdeıdi. Sonymen qatar Ibragım ata, Qarashash ana, Ábdil Áziz bab, Hyzyr Munarasy keseneleri men Dendrosaıa­baq, Sıtadel týrıstik aımaqtary­na týrnıketter men tólquja­t­tar qoıyldy. Odan bólek, «Spýtnık» gúlzary, «Táýke han» dańǵyly, Ilıaev kóshesi jáne «Arbat» jaıaý júrginshiler alańynda ­«4 – SMART» sanıtarlyq-gıgıe­na­­lyq torap iske qosyldy. Maman­­nyń sózinshe, bul týrıs­tik ser­vıs­ti jaqsartý úshin qajet. Qazirgi ýaqytta Shymkent qalasynda 17 týrıstik marshrýt qyzmet kórsetedi. Olardyń ishinde Túrkistan – Tashkent – Aqsý-Jabaǵaly – Shymkent 4 kúndik týrıstik marshrýtyn týrıster keńinen qoldanady. Bıyl mamyrda Almaty – Túrkistan – Tashkent – Samarqand – Shym­kent – Almaty baǵytymen «Jibek joly» týrıstik poıyzy alǵash ret Shymkent qala­syn­da aıaldady. Qazir megapolısten tikeleı ushatyn 12 ishki jáne 12 halyqaralyq áýe reısteri ashylǵan. «SCAT» áýe kom­panııasynyń Úrimshi, Baký, Shanhaı, Seýl, Sıan, Býdapesht, Kaır, Mıýnhen qalalaryna tike­leı ushatyn reısteri bar.

«Sheteldik týrısterge 2025 jylǵa arnalǵan is-sharalar kún­tizbesi 3 tilde ázirlenip, týrıstik uıymdarǵa, meıramhana, qonaq úı jáne týrıstik operator men agenttikterge joldanyp, áleýmettik jelilerde jarııalandy. Sheteldik týrısterge arnaıy ázirlengen «Kazakhstan.travel» týrıstik portalyna kirýge arnalǵan QR-kodtar Shymkent qalasynyń halyqaralyq áýe­jaıy, temirjol vokzaly, avtovokzaldarda ornalastyryldy.

«Shymkentte osy kúnde «Visit-shymkent.com» týrıstik portaly jumys isteıdi. Son­daı-aq ınteraktıvti karta, sıfr­lyq nysandardyń «3D-mar­shrýt­tary», qonaqúı men merekelik is-sharalarǵa bılet alý nemese brondaý júıesin engizdik. Bıyl «2GIS» qosymshasyna týrıstik nysandardy qostyq, Saıram turǵyn alabyna 4 aqpa­rattyq navıgasııalyq taqta ornattyq. Almaty, Kókshetaý, О́skemen qalalarynda «Visit Shymkent» týrıstik aqparattyq ortalyǵynyń týrıstik buryshyn ashtyq», dedi basqarma basshysy B.Ádilhanov.

Týrızm basqarmasy jyl saıyn «DámDásTour» gastro­nomııalyq festıvalin uıym­das­tyrady. Ol az ýaqyt ishinde shahardyń dástúrli merekesi­ne aınalyp úlgerdi. Atalǵan festıvalda 50-den astam ta­maq­tandyrý orny ózderiniń dámi erekshe taǵamdaryn kóp­shilikke usynady. Munymen qosa shahardyń týrıstik tar­tymdylyǵyn arttyrýǵa ba­ǵyt­­talǵan kezekti aqparattyq «Blog tour» is-sharasy ótkizildi. Oǵan Túrkııa, Ázerbaıjan, О́zbek­stan, Tájikstan, Reseı, Ýkraına, Úndistan elderinen jáne Qazaq­stannyń ár óńirinen kel­­gen 30-ǵa jýyq tanymal travel-bloger qatysty. Qala kúni aıasyn­da «Drone show» is-sharasy qolǵa alynyp, aspanǵa 500 dron ­ushy­ryldy. Bul ádemi kórinisti 50 myń­ǵa jýyq adam tamashalady.

Kópshiliktiń esinde qalǵan is-sharanyń biri – «Arbat» alleıa­synda ótken «Street Food Fest» kóshe taǵamdary festıvali. Sol arqyly qalanyń úzdik kóshe taǵam­dary nasıhattaldy. Fes­tıval aıasynda aspazdar sheber­lik saǵattaryn ótkizdi, al qol­ónershiler kórme arqyly óz buıymdaryn tanystyrdy. Sony­men birge «Mıýnhen, Býdapesht jáne Sıan» is-sharasynyń da týrızmdi damytýdaǵy mańyzy erek­she boldy. Sol arqyly Shym­kentti shetelge tanystyrý maqsaty qoıyldy. Atalǵan qala­larǵa tikeleı áýe reısteriniń ashy­lýy osy is-sharanyń ótýine mu­ryndyq boldy. Oǵan jalpy sany 90 agenttik pen operator, qonaqúı salasynyń mamandary qatysty. Basqarma basshysy­nyń málimdeýinshe, qalanyń týrıs­tik áleýetin arttyryp, oqıǵaly týrızmdi damytý maqsatynda jyl sońyna deıin týrısterdi qyzyqtyratyn ımıdjdik is-sharalar qolǵa alynbaq. Olar­dyń ishinde «Qyzǵaldaq joly», «Batpyraýyq festıvali», «Jaryq shamdar» sııaqty qyzyqty festıvaldar bar.

Syrtqy baılanystar boıyn­sha jyl basynan beri 25 dıp­lomatııalyq kezdesý ótken. Fran­sııanyń Qazaqstandaǵy Tó­tenshe jáne ókiletti elshisi Sılvan Gıoge bastaǵan fransýz kásipkerlerimen birge B2B jáne G2B formatyndaǵy kezdesýde qala ákimdigi men Fransýz Respýblıkasynyń Qazaq­stan­daǵy elshiligi arasynda 2025–2028 jyldarǵa arnalǵan ynty­maqtastyq pen birlesken joba­lardy damytý jónindegi jol kar­tasyna qol qoıyldy. Sony­men qatar osy jol kartasy aıasyn­da sáýir aıynda Parıj qala­synda Shymkent kúnderi uıym­dastyryldy. Eýropalyq odaqpen ózara yntymaqtastyqty nyǵaı­tý maqsatynda Eýropa elderiniń 18 elshisi alǵash ret Shymkent qalasyna jumys sapa­rymen keldi. QHR-diń Qazaqstandaǵy elshisi bastaǵan 12 qytaılyq kompanııa ókili Shymkentte issaparmen bolyp, shahardyń ınvestısııalyq áleýetimen tanysty. Sondaı-aq baýyrlas Osh qalasy meriniń birinshi orynbasary men bıznes delegasııasy Shymkent qalasyna sa­pary ­aıasyn­da ákimdikpen birge Qyrǵyz Respýblıkasynyń qurmetti konsýldyǵyn ashyp, birqatar memorandým túzdi. Bolgarııa Prezıdentiniń Qazaqstanǵa resmı sapary barysynda Shymkent pen Plovdıv qalalary arasynda baýyrlastyq qarym-qatynas ornatyldy.

Joǵaryda atalǵan ıgi basta­malardyń júzege asýyna qalalyq týrızm, syrtqy baılanystar jáne kreatıvti ındýstrııa basqar­masynyń tartymdy ıdeıalary men eńbegi eleýli úles qosty.