Pikir • 11 Qyrkúıek, 2025

Saıa­sı júıe turaqtylyǵynyń kepili

50 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Elimizde parlamenttik qurylymnyń partııalyq negizde qalyp­tas­ýy áleýmettik-saıası turaqtylyqtyń negizi retin­­de mańyzdy. Degenmen Qazaqstan tranzıttik damý kezeńinde bolǵandyqtan, onyń ústine saıası ınstıtýttar men azamat­­tar­dyń demo­­­­kra­tııa­lyq mádenıeti áli tolyq qalyptasyp úlger­megendikten, partııalarǵa múshe emes azamattar quqyq­ta­­ry­nyń qorǵalý máselesi – ózekti jáne nazar aýdarýdy talap etetin taqyryp.

Saıa­sı júıe turaqtylyǵynyń kepili

Sýret: azattyq.org

Osy kontekste Prezıdent Qasym Jomart Toqaevtyń partııa­lyq negizde parlament qurý úshin aldymen qoǵammen júıeli ári jan-jaqty dıalog ornatýdyń qa­jet­tigin atap ótýi – oryndy she­shim. Iаǵnı azamattardyń erik-jigerine negizdelgen saıası tańdaý múmkindigin qamtamasyz etý – saıa­sı júıeniń turaqtylyǵy men demokratııalyq damýdyń kepili.

Depýtattar sany týraly naqty sheshim qabyldaý áli erte, muny ýaqyt kórsetedi. Degenmen basqa memleketterdiń tájirıbesine qarasaq, mysaly, Qyrǵyzstanda 300-ge jýyq depýtat bar. Son­­dyqtan elimizde óńirlik bólinis pen partııalar sanyn eskere otyryp, depýtattar sany 200-den kem bolmaýǵa tıis.

Memleket basshysynyń Jasan­dy ıntellekt jáne tehnolo­gııa­lyq damý mınıstrligin qurý týraly bastamasy – ýaqtyly kóterilgen jáne strategııalyq turǵydan óte mańyzdy sheshim. Qazir álem elderi jappaı sıfrlyq transformasııa kezeńinen ótip jatyr. Memlekettik basqarý júıesi, ekonomıkanyń strategııalyq salalary, ulttyq qaýipsizdik pen ınfraqurylym – barlyǵy derlik sıfrlyq platformalar negizinde júzege asyryla bastady. Osyndaı jaǵdaıda elimizde arnaıy mınıstrlik qurý ashyqtyqty qamtamasyz etýge, adam faktoryna táýeldilikti azaı­týǵa, jemqorlyq táýekelderin tómen­detýge jáne tıimdi basqarý tetikterin engizýge aıtarlyqtaı úles qosady.

Ári Prezıdent sózinde úsh negizgi baǵyt erekshelendi. Birin­­shisi – úsh jyldyń ishinde sıfr­lyq memleket qurý qajettigi. Iаǵnı qazirgi zamannyń talaptaryna saı órkenıet kóshinen qalmas úshin sıfrlandyrý asa mańyzdy. Ekinshiden, Prezıdent ekonomıkanyń barlyq salasyna jasandy ıntellektini engizýdi atap ótti. О́ner men mádenıetke deıin ár salany sıfrlyq tehnologııalarmen baılanystyrý memlekettik basqarý tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Úshinshisi – partııalyq júıe aıasynda parlamenttik reformany júrgizý, jasandy ıntellektiniń múmkindikterin paıdalana otyryp, zań shyǵarýdy jedeldetý jáne ashyqtyqty qamtamasyz etýge baǵyttalǵan strategııalyq ózgeris.

Degenmen sıfrlandyrýmen qatar, sıfrlyq qaýipsizdikti qam­ta­masyz etý máselesi de qatar júrýi qajet. Onlaın alaıaq­tyq, jeke derekterdiń urlanýy, memlekettik aqpa­rattyq júıelerge sha­býyl jasaý syndy qaýip artyp kele­di. Bul baǵyttarda júıeli ju­mys júrgizilmese, elimizdiń tehno­lo­gııalyq jáne aqparattyq qaýipsizdigine qater tónýi yqtımal. Sol sebepti sıfrlyq ınfra­qu­rylymdy damytýmen qatar, kıberqaýipsizdik júıesin jetil­dirý jáne zańnamalyq turǵy­dan bekitý – kezek kúttirmeıtin mindet.

Osylaısha, memlekettiń turaq­ty damýy úshin partııalyq júıeni jetildirý, depýtattar sanyn optımızasııalaý, sıfrlyq tehno­lo­gııalardy tıimdi paıdalaný jáne aq­parattyq qaýipsizdikti qam­ta­­masyz etý mańyzdy baǵyttar retin­de alǵa qoıylýǵa tıis.

 

Ermurat BAPI,

Májilis depýtaty

Sońǵy jańalyqtar