Egemendikti qorǵaý muraty

Prezıdent Azııanyń jańa dáýirinde elimizdiń ulttyq baǵy­tyn saqtap, kópvektorly saıasatty jalǵastyrýǵa nıetti ekenin ashyq jetkizdi. El maqsaty – jańa álemdik tártipte derbes ári bel­sendi oıynshy retinde ornyǵý. Syrtqy saıasattyń bas­ty qaǵıdasy teńgerimdilik pen jasampazdyq ekenin aıtqan Prezıdent elimizdiń Ortalyq Azııa jáne ózge de memlekettermen shynaıy seriktestikke umtylyp, syndarly baılanysyn jal­ǵastyratynyn meńzedi. Reseı men О́zbekstanǵa sapar josparlanǵan, Astana BUU refor­­­­­­masyn talqylaýǵa daıyn. Bul qadamdar elimizdi beıtarap, prag­matıkalyq memleket retinde kórsetýge baǵyttalǵan.

Ekinshi másele – sıfrlandyrý. Qazirgi sıfrlyq damý jaǵdaıynda jańa jasandy ıntellekt salasyna jaýapty mınıstrlik qurylatyny der kezinde aıtylǵan, quptaıtyn sheshim boldy. Prezıdent álemdik ózgeristerge beıimdelý qajettigin qadap aıtyp, úsh jylda elimizdi tolyqqandy sıfrlyq memleketke aınaldyrý strategııalyq mindetin qoıǵany – tamasha ıdeıa. Osy maqsatta jańa Sıfrlyq damý mınıstrligi qurylyp, jasandy ıntellekt, Big Data jáne elektrondy úkimet sıfrlyq platformasy engiziledi. Negizgi basymdyq – qyzmetterdiń ashyqtyǵyn arttyrý, ınternet sapasyn jaqsartý, IT-mamandardy daıarlaý, sıfrlyq zańnamany jetildirý. Maqsat – JI quraldaryn damytý arqyly elimizdi basqarý júıesin jedel damý kezeńine shyǵarý.

Úshinshi másele – ishki saıasat. Prezıdent óziniń basty mıssııasyn – memlekettiń turaq­tylyǵy men qaýipsizdigin, halyqtyń damý bola­shaǵyn qamtamasyz etý dep atap ótti. Bul ulttyq damý men bola­shaqqa baǵ­darlanǵan memleket qurýdy kózdeıtin úlken jaýap­­kershilik. Sonymen qatar Pre­zıdent refor­malardy asyq­paı, sapaly júrgizip, qıyndyqqa qara­mas­tan eldi durys damýdyń dańǵyl jolyna shyǵarý qajettigin aıtty.

Osy rette Qasym-Jomart Toqaev elimizde bir palataly parlament júıesin qurý bastamasyn kóterdi. Bul reforma asyǵys qabyldanbaıdy, aldymen qoǵamda keńinen talqylanyp, 2027 jyly referendým arqyly sheshilmek. Josparǵa sáıkes, Senat taraty­lyp, Májilis depýtattary tek partııalyq tizim boıynsha saı­­lanady. Qazirgi qos palata óki­lettigin aıaqtaǵan soń, jańa júıe 2028 jyldan bastap iske asady. Reformanyń maqsaty – Parla­mentti yqshamdap, saıası partııa­lar­dyń jaýapkershiligin kúsheıtý.

Joldaýda Prezıdent ekonomı­kalyq damý úshin kelesi strate­gııalyq mindetterdi qoıdy. Máselen, Ulttyq qor qarajaty mektep, medısına jáne ınfraqurylymǵa jumsalady. Elimizdi Eýrazııalyq avıasııalyq habqa aınaldyrý úshin áýejaılar jańǵyrtylyp, júk tasymaly men sıfrlyq júıeler damytylady. Bıyl «Dostyq – Moıynty» temirjoly tolyq salynyp, «Shyǵys – Batys» tranzıttik baǵytynyń tıimdiligi artpaq. Qytaı ınvestorlarymen birge Alataý qalasy ınnovasııa men bıznes ortalyǵy retinde óńirlik draıver bolýy múmkin. Osy rette Memleket basshysy bızneske zańsyz qysym jasamaýdy qatań eskertip, «mindetti talaptar tizbesin» engizýdi usynýy bızneske mańyzdy belgi boldy.

О́ńirlerdiń ınvestısııalyq tartymdylyq ındeksi engizilip, ákimderdiń jaýapkershiligi artady, arnaıy ekonomıkalyq aımaqtar jeke, sheteldik kompanııalardyń basqarýyna beriledi. Týrızm ult­tyq brendke aınalyp, Almaty mańyn­daǵy taý-shańǵy ınfraqu­ry­ly­my jańǵyrtylady. Osy turǵyda Prezıdent elimizdiń álemdik óndiristik jáne ınvestısııalyq tizbekterge belsendi qosylýy qa­jet ekenin aıtty. Bul qadam eldi jahandyq ekonomıkanyń ajy­ramas bóligine aınaldyryp, ártaraptandyrý men turaqty damýdy qamtamasyz etpek.

О́z sózinde Memleket basshysy sý resýrstary máselesine de toq­ta­lyp ótti. Tabıǵı resýrstar men sýdy únemdi paıdalaný máde­nıetin qalyptastyrý qajet ekenin, qazirgi kezde bul salada kóptegen prob­lema baryn aıtty. Osy baǵytta agro­salada ımportty almastyrý jáne ulttyq ónimderdi eksportqa shy­ǵarý jos­paryn ázirleýdi tapsyrdy.

Janat MOMYNQULOV,

halyqaralyq sarapshy