Qarshadaıynan qazaqy tálim-tárbıeniń tal besiginde qundaqtalǵan qaǵylez balanyń armandary asqaq edi. Biraq, bozbala shaǵy qasiretti jyldarǵa tap keldi. Endi erjetip, ata-ana amanatyn arqalar tusta Uly Otan soǵysy bastaldy. Ol kezde Qońyr Sarmashev 20 jasta-tyn. Es bilip eseıgen shaǵynda jalyndaǵan jas jigittiń ata-anasy Arqa óńirinen qazirgi Jambyl oblysynyń Sarysý aýdanyndaǵy Baıqadam aýylyna qonys aýdardy. Sóıtip, ol sol jerdegi áskerı komıssarıattan shaqyrtý alyp, Uly Otan soǵysyna attanyp kete bardy.
El basyna kún týǵan aýyr shaq ony beıjaı qaldyrǵan joq. Otan qorǵaýǵa ózi de yntaly bolyp, aldyńǵy sheptegi jaýyngerler qataryna ilikti. Aldymen jas sarbaz fın soǵysyna qatysty. Bul órimdeı jigittiń shaıqas alańyna alǵashqy bolyp kirýi edi. Boıynda qaısarlyq pen namysty bala jasynan qatar ustap ósken Qońyr Sarmashev úshin bul soǵys aldaǵy iri shaıqastarǵa ózin shyńdaý mektebi boldy.
Qońyr Sarmashevtiń Stalıngradty qorǵaý shaıqasyna qatysqanyna erekshe toqtalýǵa bolady. Bul 1942 jyldyń qońyr kúzi bolatyn. Jaýdyń basty maqsaty Edil boıyndaǵy úlken shahardy qysqa merzimde basyp alyp, keńes áskerleriniń negizgi kúshin álsiretý edi. Shaıqasqa nemis basqynshylary joǵary daıyndyqpen keldi. 9 aı boıy jaý qursaýynda bolǵan qalany azat etýde qanshama erlikter jasaldy deseńizshi. Solardyń bel ortasynda erligimen kózge túsken jas jaýynger Qońyr Sarmashev te bar bolatyn. Gvardııa aǵa serjanty ol jaýǵa qarsy jeńil artıllerııadan oq jaýdyryp, qarsylastardyń 20-dan astam soldatyn jer jastandyrady. Osy erligi úshin 1942 jyldyń 22 jeltoqsanynda Qońyr Sarmashevqa «Stalıngradty qorǵaǵany úshin» medali berildi.
Kóp keshikpeı ol osy aradan I Ýkraın maıdanyna attandy. Bul Otan soǵysynyń eń bir jaýapty kezeńderi bolatyn. Sóıtip, ol Polshadaǵy Hmelnık, Krakov, Chelıadzd qalalaryn nemis basqynshylarynan azat etýge qatysty.
1945 jyldyń aqpanynda Germanııanyń Bober ózeni boıyndaǵy keskilesken shaıqasta da aǵa serjant erligimen kózge tústi. Ol jaýdyń úsh pýlemet nysanynyń kózin joıyp, birneshe fashısti jer jastandyrdy. Osy batyl qımyly úshin Qońyr Sarmashevqa «Qyzyl Juldyz» ordeni tapsyryldy. Osydan keıin Germanııanyń Mýskal eldi mekeni mańynda bolǵan shaıqasta jaýdyń júk tıelgen bes kóligin talqandap, isten shyǵarǵany úshin ekinshi ret «Erligi úshin» medalimen marapattaldy.
1945 jyldyń jazynda Qońyr aǵa jeńispen elge oraldy. Sanaly ǵumyryn býhgalterııa salasyna arnaǵan maıdanger soǵystan keıingi ómirin eldiń odan ári damýyna úles qosýǵa arnady.
Sóıtip, eńbek jolyn 1946 jyly Sarysý aýdandyq aqsha bóliminiń esepshiliginen bastaǵan keıipkerimiz uzaq jyldar osy óńirdegi Kalının, Túrkistan sovhozdarynyń, aýdandyq basqarmanyń bas esepshisi qyzmetterin atqardy. 1971 jyly jańa qurylǵan Jańatas sovhozynyń qalyptasýy baǵytynda aıanbaı eńbek etip, aýyl turmysynyń jaqsarýyna atsalysty. Jan jary Ýájan Kóshenqyzy ekeýi ómirge on bala ákelip, ulaǵatty shańyraqtyń temirqazyǵyna aınaldy. «Ornynda bar ońalar» deıdi dana halyq. Qazir ortamyzda ardager aǵanyń ózi bolmaǵanmen, áýlettiń otyn óshirmeıtin urpaqtary ósip, Qazaqstannyń ár qıyrynda eńbek etip júr.
Ardagerdiń balalary jyl saıyn Saýdakent aýylyndaǵy sport mektebinde ótkiziletin sporttyq oıyndar týrnırine qoldaý kórsetip, jeńimpazdarǵa Qońyr Sarmashev atyndaǵy marapattar taǵaıyndap keledi.
Dinmuhamed Qońyrov.
Astana.
